«Στημένες» ραψωδίες και λαδώματα

Είχε και η άρση βαρών (βράχων, για την αρίβεια, όπως φαίνεται και στο ερυθρόμορφο σκεύος) τα λαδώματα και τις κόντρες της στους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαιότητας

Το τι συνέβαινε στους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαιότητας δεν προκαλεί απλώς
μειδιάματα, αλλά αποτελεί και απόδειξη ότι το… DNA των Ελλήνων δεν έχει
υποστεί αλλοίωση από τότε μέχρι σήμερα. Το νέο βιβλίο, «Ολυμπιακοί Αγώνες στην
Αρχαία Ελλάδα. Οι αθέατες πλευρές», το οποίο συνέγραψαν, ύστερα από
εξονυχιστική μελέτη των πηγών, οι εκπαιδευτικοί Ελένη Νικολαΐδου και Χρήστος
Κάτσικας, μας δίνει μια απολαυστική περιγραφή για τις ίντριγκες που γίνονταν
ανάμεσα σε αθλητές, παράγοντες και δημοτικούς άρχοντες, με σκοπό την
εξασφάλιση της νίκης αλλά και την εδραίωση της φήμης και της επιρροής τους.

«Αν φανταζόμαστε τους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες σαν κάτι το ιδεατό, έναν
“ατσαλάκωτο” αθλητικό παράδεισο όπου οι νέοι επιδίδονταν στην ευγενή άμιλλα,
έχοντας αναπτύξει αρμονικά το σώμα και τον νου, πέφτουμε έξω», λέει στα «NEA»
ο κ. Χρήστος Κάτσικας. «H αλήθεια είναι ότι έχουμε και εδώ όλα τα στοιχεία της
συμπεριφοράς που διέπουν άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες: ευγένεια, ήθος,
πολιτισμό, αλλά και ματαιοδοξία, απληστία, δωροδοκία, φθόνο».

Το κακό ξεκινούσε πολλές φορές από το ποιος θα διοργανώσει τους Αγώνες. Μη
φανταστείτε όμως διπλωματικό σκοτωμό, αλλά… ένοπλη εισβολή! Για παράδειγμα,
ο Ξενοφώντας έγραφε στα «Ελληνικά» ότι το 364 π.X. οι Αρκάδες νικώντας τους
Ηλείους διοργάνωσαν τους 104ους Ολυμπιακούς. Όμως στη διάρκειά τους εισέβαλαν
οι Ηλείοι με στρατό στον ιερό χώρο της Ολυμπίας και έδωσαν μάχη κοντά στους
αθλητικούς χώρους και γύρω από το Βουλευτήριο και τον ναό του Δία, μπροστά στα
κατάπληκτα μάτια χιλιάδων θεατών.

Σε άλλη περίπτωση οι Πισάτες, από την πόλη Πίσα ανατολικά της Ολυμπίας,
συμμάχησαν με τους Αρκάδες, οι οποίοι βρίσκονταν σε πόλεμο με τους Ηλείους και
εξεστράτευσαν εναντίον των τελευταίων την ώρα που είχε αρχίσει ο εορτασμός.
Πολλοί άλλοι Έλληνες που παρακολουθούσαν τη μάχη έμειναν αμέτοχοι φορώντας
στεφάνια στο κεφάλι και χειροκροτώντας πότε τη μία πλευρά και πότε την άλλη,
ανάλογα με το περισσότερο ξύλο που έπεφτε!

Και ενώ όλα αυτά γίνονταν μέσα στον αγωνιστικό στίβο, στα πέριξ αυτού το…
λάδωμα έδινε και έπαιρνε. Ο νικητής των Ολυμπιακών Αγώνων, βλέπετε, απολάμβανε
πολλά προνόμια και, όπως τονίζεται στο βιβλίο, εξασφάλιζε άνετη ζωή. Αυτό ήταν
για ορισμένους ισχυρότατο κίνητρο για να εξαγοράσουν τη νίκη. H πρώτη
δωροδοκία καταγράφεται το 388 π.X., όταν ο Θεσσαλός πυγμάχος Εύπωλος
δωροδόκησε τους συναθλητές του Αγήτορα από την Αρκαδία, τον Κυζικηνό Πρύτανη
και τον Φορμίωνα από την Αλικαρνασσό. Όλοι όμως τιμωρήθηκαν με πρόστιμο.

Στο κόλπο φαίνεται δε πως ήταν και κάποιοι προπονητές οι οποίοι, κατά τον
Φιλόστρατο, όχι μόνο δωροδοκούνταν, αλλά δάνειζαν και χρήματα στους αθλητές με
τόκο (!) ώστε εκείνοι να εξαγοράσουν τη νίκη απο συναθλητές τους!

Τι δεν μάθαμε στο σχολείο

* Ο Πολυμνήστωρ από τη Μίλητο, Ολυμπιονίκης στους 46ους Ολυμπιακούς του
596 π.X., ήταν γιδοβοσκός!

* Την ώρα που οι Πέρσες επιτίθεντο ξανά στην Αθήνα το 480 π.X.
οι πρόγονοί μας χοροπηδούσαν στο στάδιο της Ολυμπίας.

* Στην Ολυμπία απαγορευόταν να μπει θεατής οπλισμένος.

* Ο κότινος καθιερώθηκε από τους 7ους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πιο πριν, ο
νικητής βολευόταν με ένα… μήλο!

* Όποιος σκότωνε συναθλητή του στην πάλη, την πυγμαχία ή το
παγκράτιο συχνά είχε την κάλυψη του νόμου.

* Φημισμένοι ποιητές «τα έπαιρναν» για να υμνήσουν ανύπαρκτες
αρετές πρωταθλητών, εν είδει επικοινωνιακής πολιτικής.

INFO

Ελένη Νικολαΐδου, Χρήστος Κάτσικας, «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αρχαία Ελλάδα.
Οι αθέατες πλευρές». Εκδόσεις Σαββάλας, Σελ. 158, 9,70 ευρώ.