Xάσαμε δέκα χρόνια στο ταξίδι για τον Άρη!

Ο Βέρνερ Φον Μπράουν τη δεκαετία του 1970, μπροστά από τον πύραυλο Saturn που μετέφερε τον άνθρωπο στη Σελήνη το 1969

H NASA αποφάσισε να χρηματοδοτήσει στα μέσα της δεκαετίας του 1970 το φιλόδοξο
σχέδιο ενός κορυφαίου επιστήμονα, ο οποίος στα νιάτα του είχε δεχτεί τα πιο
θερμά συγχαρητήρια από τον Χίτλερ, για ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό όπλο που
τότε είχε κατασκευάσει.Ο Βέρνερ Φον Μπράουν, που μετά τη λήξη του B’
Παγκοσμίου Πολέμου «μεταφέρθηκε» με το επιτελείο του στην Αμερική και έστησε
στα πόδια της τη NASA (29 Ιουλίου 1958), ήταν ο πατέρας του πυραύλου V2, που
εκτοξεύτηκε για πρώτη φορά από τις ακτές της Βαλτικής εναντίον του Λονδίνου,
στις 7 Σεπτεμβρίου 1944. Ο νεαρός Φον Μπράουν, που εργαζόταν τότε στο
Πινεμούντο, είπε μετά την εκτόξευση ότι «ο πύραυλος δούλεψε τέλεια εκτός από
το γεγονός ότι προσγειώθηκε σε λάθος πλανήτη».

H δημιουργία ενός πυραύλου που θα μετέφερε τον άνθρωπο στη Σελήνη και ακόμη
πιο μακριά, στον Άρη, ήταν μια ιδέα που είχε αρχίσει να ωριμάζει από πολύ
νωρίς στο μυαλό του κορυφαίου επιστήμονα. Και όπως, μάλιστα, τονίζει στο
τελευταίο του βιβλίο «Τεχνολογίες του Μέλλοντος» ο φυσικός, ερευνητής Γιώργος
Ηλιόπουλος, «ο Φον Μπράουν παρουσίασε το 1970 ένα αισθητά διαφοροποιημένο
πρόγραμμα επανδρωμένων πτήσεων στον Άρη, που περιελάμβανε τη συναρμολόγηση σε
χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη δύο σκαφών με πλήρωμα έξι ατόμων το καθένα, τα
οποία θα χρησιμοποιούσαν ως προωστικό σύστημα έναν συνδυασμό πυρηνικού
θερμικού αντιδραστήρα και υγρού υδρογόνου».

Το σενάριο της συναρμολόγησης ενός πυραύλου σε διαστημικό σταθμό είχε –
ακόμη και σήμερα θεωρητικά – το πλεονέκτημα ότι ο πύραυλος θα έβαζε πλώρη προς
τον Άρη αποφεύγοντας να αντιμετωπίσει τη βαρύτητα της Γης, για την οποία
αναγκάζεται να ξοδέψει περισσότερο από το 60% των αποθεμάτων του σε καύσιμα. Ο
κ. Γ. Ηλιόπουλος εκφράζει στα «NEA» την πεποίθησή του – που βρίσκει σύμφωνους
και άλλους ειδικούς – ότι αν η NASA δεν έκοβε τα κονδύλια του ερευνητικού
προγράμματος του Φον Μπράουν, τότε η άποψη που είχε διατυπώσει το 1970 ο
Γερμανός επιστήμονας ότι «μέσα σε 20 χρόνια θα έχουμε καταφέρει να στείλουμε
άνθρωπο στον Άρη», ίσως να είχε γίνει τώρα πραγματικότητα.

H μεταφορά του Βέρνερ Φον Μπράουν στην Αμερική εγκρίθηκε από τις Αρχές
στις 20 Ιουνίου 1945 και 20 χρόνια αργότερα ο ίδιος έγινε διευθυντής του
Marshall Space Flight Center (Διαστημικό Κέντρο Πτήσεων Μάρσαλ) και μαζί με
τους συνεργάτες του εγκαινίασαν τη διαστημική εποχή της Αμερικής.

Οι έρευνές του είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία του πρώτου αμερικανικού
πολεμικού βαλλιστικού πυραύλου με την ονομασία Redstone, του Juno-1, που
μετέφερε σε τροχιά τον πρώτο αμερικανικό δορυφόρο που ονομάστηκε Explorer 1,
τον Mercury-Redstone, που μετέφερε στο Διάστημα τον πρώτο Αμερικανό
κοσμοναύτη, Allan Shepard, και φυσικά τον πύραυλο Saturn που χρησιμοποιήθηκε
στις αποστολές Apollo και μετέφερε στο Φεγγάρι τους πρώτους αστροναύτες, το
1969.

Ο πρόεδρος Τζων Κέννεντυ είχε ζητήσει μέσα στη δεκαετία του 1960 να
πραγματοποιηθεί η πρώτη προσεδάφιση στον Άρη. Από το 1961, που άρχισε να
«δουλεύεται» το πρόγραμμα Apollo, «η εξέλιξη των επανδρωμένων πτήσεων
επιταχύνθηκε σε ασύλληπτο ρυθμό», λέει στα «NEA» ο κ. Γ. Ηλιόπουλος.
«Παράλληλα με το πρόγραμμα, δεκάδες μηχανικοί και επιστήμονες της NASA
εργάζονταν πυρετωδώς για την προετοιμασία μιας πτήσης προς τον Άρη, με
αποτέλεσμα τον Νοέμβριο του 1964 να δηλωθεί σε ειδική σύσκεψη πως αρκεί το
τελικό Ο.K., ώστε μέσα σε λίγα χρόνια να προσεδαφιστεί το πρώτο πλήρωμα στον
Κόκκινο Πλανήτη».

Όμως, η NASA ακολούθησε δραστικά μετριοπαθέστερη πολιτική και η πολυπόθητη
έγκριση δεν δόθηκε ποτέ. Ο Βέρνερ Φον Μπράουν πέθανε στις 16 Ιουνίου 1977 από
καρκίνο. Κάποιοι διατύπωσαν την άποψη πως η κατάσταση της υγείας του
επιδεινώθηκε, επειδή δεν κατάφερε να εκπληρώσει το μεγαλύτερό του όνειρο.

Ενέπνευσε τον Κιούμπρικ

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, κρατώντας ένα ομοίωμα του πυραύλου V2 που είχε κατασκευάσει για τις στρατιωτικές ανάγκες της χιτλερικής Γερμανίας

Ο Βέρνερ Φον Μπράουν είχε σχεδιάσει στις αρχές της δεκαετίας του 1950 τον
περίφημο διαστημικό σταθμό σε σχήμα δακτυλίου, που ενέπνευσε τον σκηνοθέτη
Στάνλεϊ Κιούμπρικ στην ταινία: «2001, Η Οδύσσεια του Διαστήματος». Ο
σχεδιασμός του Γερμανού επιστήμονα προέβλεπε έναν τροχιακό σταθμό σε ύψος
1.650 χιλιομέτρων, ικανό να δεχθεί πλήρωμα 400 ατόμων, ο οποίος περιστρέφεται
σε δύο άξονες, ως προς το κέντρο και ως προς μία από τις διαμέτρους του. H
περιστροφή του δίσκου ως προς το κέντρο του δημιουργεί στην περίμετρό του
τεχνητή βαρύτητα ίση προς την αντίστοιχη της Γης. Οι θάλαμοι του πληρώματος
προβλεπόταν να βρίσκονται στην περίμετρο του τροχού, ενώ η περιστροφή του ως
προς μία από τις διαμέτρους του διαρκεί 12 ώρες για το ήμισυ της περιστροφής,
ώστε να προσομοιώνεται η αλληλουχία της γήινης ημέρας και νύχτας.

INFO

Γιώργος Ηλιόπουλος, «Τεχνολογίες του Μέλλοντος», Εκδ. Έσοπτρον, σελ. 315,
τιμή: 17,50 ευρώ.