Πρόσωπα Σκλήρυνση στην Kούβα

H διαπίστωση είναι γενική: στην Κούβα υπάρχει σκλήρυνση σε όλα τα επίπεδα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ραούλ Κάστρο, υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων, ανέλαβε
προσωπικά την εποπτεία του τουρισμού, ενός από τους σημαντικότερους τομείς της οικονομίας.

Ραούλ Κάστρο. Ο αδελφός του Κουβανού δικτάτορα αναλαμβάνει την εποπτεία του τουρισμού

Δεν πρόκειται μόνο για την επιστροφή του άκαμπτου πολιτικού λόγου και την
υποχώρηση της μάχης των ιδεών. Στην οικονομία, επανέρχονται έννοιες όπως
συγκεντρωτισμός, λιτότητα και έλεγχος. Δέκα χρόνια μετά τις πρώτες
μεταρρυθμίσεις, επιστρέφουν στο νησί ο νόμος και η τάξη. Οι αριθμοί μιλούν από
μόνοι τους. Από τις 200.000 άδειες ιδιωτικής εργασίας που υπήρχαν το 1995,
σήμερα υπάρχουν μόνο 150.000. Τον Ιανουάριο του 2004 λειτουργούσαν στο νησί
342 μεικτές επιχειρήσεις, κατά 15% λιγότερες σε σχέση με το 2002. Σύμφωνα με
έναν οικονομολόγο, τα περιθώρια αυτονομίας που είχαν δοθεί την περασμένη
δεκαετία σε ορισμένες κρατικές επιχειρήσεις για να λειτουργούν με δολάρια και
να πραγματοποιούν επενδύσεις, καθώς και η δυνατότητα που είχαν να εισάγουν και
να εξάγουν απευθείας, έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.

Τα αίτια; Ξένοι διπλωμάτες επισημαίνουν πως όταν η κυβέρνηση θεώρησε ότι τα
χειρότερα πέρασαν, βάλθηκε να κλείσει τα παράθυρα που είχαν ανοίξει στο
σύστημα οι πρώτες, δειλές έστω, μεταρρυθμίσεις. Ακόμη και οι πιο πιστοί
αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι τα μικρά ανοίγματα στην ιδιωτική πρωτοβουλία και
η επιχειρηματική αποκέντρωση είχαν ευνοήσει ένα νέο «τρόπο σκέψης» και την
εμφάνιση μιας νέας «τάξης» που ενδιαφέρεται περισσότερο για τα χρήματα παρά
για την ιδεολογία. Οι αρχές κατάλαβαν τότε ότι αυτό, μαζί με τη διαφθορά,
συνιστά έναν καρκίνο πιο επικίνδυνο για την «επανάσταση» από τους πυραύλους
των Ηνωμένων Πολιτειών.

H πιο χαρακτηριστική ένδειξη της συντηρητικής στροφής του κουβανικού
καθεστώτος είναι ένα βίντεο που προβάλλεται από τον περασμένο μήνα σε πολιτικά
και οικονομικά στελέχη της χώρας. Στο βίντεο αυτό, που κρατά μια ώρα, ο Ραούλ
Κάστρο (αδελφός του Φιντέλ) μιλά στο Συμβούλιο Διοίκησης του υπουργείου
Τουρισμού. Αφού επικρίνει τον τρόπο με τον οποίο διοικήθηκε τα τελευταία
χρόνια αυτός ο τομέας – ο οποίος αποφέρει στην οικονομία 2 δισεκατομμύρια
δολάρια τον χρόνο, περισσότερα από τις εξαγωγές ζάχαρης, καπνού και νικελίου
μαζί – ανακοινώνει ότι αναλαμβάνει προσωπικά τον έλεγχό του, μαζί με τον νέο
υπουργό Μανουέλ Μαρέρο.

Το «βίντεο του Ραούλ» αποτελεί ουσιαστικά έναν οδηγό για τους υπευθύνους της
οικονομίας. Τρία είναι τα βασικά του σημεία. Πρώτον, περίσσεψε η θριαμβολογία
στο υπουργείο Τουρισμού, εις βάρος της αποτελεσματικότητας. Δεύτερον, ορισμένα
στελέχη της βιομηχανίας αυτής συμπεριφέρονταν τον τελευταίο καιρό σαν να ήταν
πάνω από τους άλλους κρατικούς οργανισμούς. Το τρίτο σημείο είναι ότι το
υπουργείο Τουρισμού δεν έδινε λογαριασμό στους ανώτερους θεσμούς. Κατόπιν
αυτού, επιστρέφουν ο συγκεντρωτισμός και ο αυστηρός κρατικός έλεγχος.