PEΪ TΣAPΛΣ Στη φωτεινή πλευρά του σκοταδιού

Ακολούθησε σε όλη του τη ζωή και μάλιστα «στα τυφλά» τον δικό του δρόμο στη μουσική ο Ρέι Τσαρλς

«Δεν με ενδιέφερε τι στυλ θα ήταν η μουσική μου. Ήξερα ότι ήταν μουσική. Μου
άρεσε που ήταν μουσική. Ένιωθα. Πώς διάολο να εξηγήσω αυτό το συναίσθημα». Ο
Ray Charles από ταπεινότητα μπορεί να μην δεχόταν τα εύσημα τα οποία
ουκ ολίγοι τού απένειμαν κατά τη διάρκεια της σπουδαίας του διαδρομής. Όταν ο
Φρανκ Σινάτρα είχε πει κάποτε πως «είναι η μεγαλύτερη ιδιοφυΐα στο μουσικό
στερέωμα» εκείνος απάντησε: «Ο Αρτ Τέιτουμ ήταν Ιδιοφυΐα. Και ο Αϊνστάιν. Όχι
εγώ!» Κι όμως εμείς ξέρουμε ότι ιδιοφυείς είναι εκείνοι που κατορθώνουν να
υπηρετήσουν ένα προσωπικό σχέδιο με συνέπεια.

Εκείνοι που ξέρουν πολύ καλά ότι το να κατηγοριοποιήσουν τον εαυτό τους δεν
είναι καθόλου δική τους δουλειά.

Ο Ρέι Τσαρλς ακολούθησε σε όλη του τη ζωή και μάλιστα «στα τυφλά» τον
δικό του δρόμο. Έγινε, καθόλου συμπτωματικά, όχι μόνο μια από τις πιο
δημοφιλείς προσωπικότητες της μαύρης μουσικής, αλλά και εκείνος που
δημιούργησε τα σταυροδρόμια όπου συναντήθηκαν η λευκή και η μαύρη κουλτούρα.
Επηρέασε τους Beatles και τους Rolling Stones.

Επινόησε τη soul, μεταγγίζοντας στη δεκαετία του ’50 τη θέρμη της
μαύρης θρησκευτικής μουσικής μέσα στο κοσμικό τραγούδι, μετουσιώνοντας έτσι το
θρησκευτικό συναίσθημα τής επί αιώνες βασανισμένης όσο και απογοητευμένης από
τις υποσχέσεις για καλύτερο μέλλον αφροαμερικάνικης κοινότητας για θέληση για
ζωή. Δεν έμεινε όμως μόνο εκεί: άντλησε έμπνευση και από τις πηγές της λευκής
μουσικής. Ήταν ο πρώτος Μαύρος μουσικός που πάτησε το πόδι του στα χωράφια της
κάντρι.

Τυφλός από επτά ετών. Ορφανός από τα δεκαπέντε. Μαθαίνει μουσική με το σύστημα
Μπράιγ. Πιάνο, ενορχήστρωση, σαξόφωνο, όργανο, κλαρινέτο και τρομπέτα
μεταμορφώνοντας την προσωπική αναπηρία του σκότους σε μια από τις πιο φωτεινές
μουσικές πράξεις. Στα 1945, ένας πιτσιρικάς φτωχός Μαύρος και τυφλός θα πάρει
τον δρόμο από το Όλμπανι της Τζόρτζια για το Τζάκσονβιλ της Φλόριντα. Κανείς
δεν θα αρνηθεί δουλειά στο μεγάλο αυτό ταλέντο. Θα γίνει ο πιανίστας της
ορχήστρας Florida Playboys. Είναι ο μοναδικός Μαύρος μουσικός της μπάντας!

Σε λίγο στο Σιάτλ δίπλα στον Κουίνσι Τζόουνς θα ξεδιπλώσει και το
ενορχηστρωτικό του ταλέντο. Είναι η χρονιά που η ηρωίνη θα κυλήσει στο αίμα
του για να παραμείνει περίπου δύο δεκαετίες. «Όλες οι εμπειρίες μου, καλές και
κακές, ήταν το δικό μου σχολείο. Δεν μετανιώνω για τίποτα» θα πει αρκετά
χρόνια αργότερα. Το ’52 με το συμβόλαιό του με την Atlantic θα αρχίσει να
φαίνεται η μουσική του ιδιομορφία: μια πρωτοφανής σύνθεση όλων των στυλ που θα
γεννήσει το πιο σαγηνευτικό ροκ εν ρολ. H έκρηξη θα έρθει το ’55 με την
τεράστια επιτυχία του περίφημου «Ι Got Α Woman», που συμπίπτει με τις
αφετηρίες του ροκ. Καυτοί στίχοι που ξεδιπλώνονται πάνω σ’ ένα μέχρι τότε
αυστηρά θρησκευτικό μουσικό μπακγκράουντ.

Για πρώτη φορά η μουσική – άλλωστε τι άλλο θα μπορούσε – επιτρέπει στον
Αφροαμερικανό να νιώσει τη μαυρότητά του, τη διαφορετικότητά του, να
εκφράζεται επιτέλους χωρίς το σεμνότυφο εκκλησιαστικό πέπλο. Κι ίσως αυτή να
είναι η μεγαλύτερη κοινωνική συνεισφορά του Ρέι Τσαρλς στη διαμόρφωση μιας
καινούργιας πραγματικότητας.

10.000 συναυλίες μετά

Ο Ρέι Τσαρλς έφυγε σε ηλικία 73 ετών από επιπλοκή στο συκώτι. Είχε στα
σκαριά ένα δίσκο με ντουέτα, με τον Έλτον Τζον και τη Νόρα Τζόουνς. Με 10.000
ζωντανές εμφανίσεις στο ενεργητικό του και μια τεράστια όσο και πολύχρωμη
δισκογραφία. Είναι σίγουρο ότι δεν θα σταματούσε μέχρι την τελευταία στιγμή.
Είναι ακόμα σίγουρο ότι η φωνή του δεν θα σταματήσει να ακούγεται όσο ο
σύγχρονος κόσμος αισθάνεται την ανάγκη να τιμά την προσφορά της
αφροαμερικάνικης κοινότητας στο παγκόσμιο μουσικό γίγνεσθαι.