Tο τρένο μέσα από την πόλη

Δεν νομίζω ότι άλλη πόλη στην Ελλάδα μπορεί να καυχηθεί ότι διαθέτει περιοδικό
σαν το «Θεσσαλονικέων πόλις» (έχω κατά νου μόνο – απ’ όσα έχουν φθάσει στα
χέρια μου – το «εν Βόλω» που συνεχώς βελτιώνεται και τα «Πειραϊκά» που
ξεκίνησαν με κέφι). Το Θ.Π. κατάφερε να δημοσιεύει τεκμηριωμένες μελέτες,
πρωτότυπες και εύληπτες από όλα σχεδόν τα πεδία, καταγράφοντας την τοπική
ιστορία, ανιχνεύοντας το παρόν, με οραματισμούς για το μέλλον. H ανταπόκριση
που όπως όλα δείχνουν είχε από τους Θεσσαλονικείς, οδήγησε τους υπευθύνους του
περιοδικού να το κυκλοφορούν πλέον κάθε τρεις μήνες και όχι κάθε τέσσερις.

Σταχυολογώ λίγα από τα πολλά θέματα του τεύχους:

– Εξαντλητική η μελέτη του Δ.I. Παπαδημητρίου για τη «σιδηροδρομική ιστορία»
της πόλης. Πόσοι νέοι Θεσσαλονικείς γνωρίζουν ότι το 1916 υπήρχε σιδηροδρομική
γραμμή που ξεκινούσε από το λιμάνι, περνούσε από την παραλία, τον Λευκό Πύργο
και κατέληγε στην περιοχή της Μίκρας;

– Στο πεδίο της πολιτικής ιστορίας, η μελέτη της Gila Hadar για τις Εβραίες
καπνεργάτριες, στα τέλη του 19ου αιώνα, τότε που «οι μεγαλύτερες αδελφές
έφερναν στη δουλειά τις μικρότερες, πολλές φορές ηλικίας 8-10 χρόνων, βάζοντάς
τες παπούτσια με τακούνια και ψεύτικο στήθος, για να φαίνονται μεγαλύτερες από
την πραγματική ηλικία τους, ώστε να μπορέσουν να προσληφθούν και να μη
γυρίζουν στους δρόμους».

– H χρονολόγηση του ναού της Αγίας Σοφίας έχει απασχολήσει πολλούς ερευνητές
τον τελευταίο αιώνα. Βασιζόμενος σε στοιχεία ιστορικά, αρχαιολογικά και
εικαστικά ο καθηγητής Γιώργος Βελένης προτείνει νέες λύσεις.

«ΤΕΧΝΟΠΑΙΓΝΙΟΝ»

Ποικιλία

«Έρχονται οι φίλοι μου αργά

από δρόμους παλιούς

Από χαλάσματα

Από καπνούς κι από γάζες

με τα σακάκια στους ώμους

και τις σημαίες του νόστου…»

Οι στίχοι ανήκουν στον ποιητή Πάνο Κυπαρίσση (γεν. 1945), για τον οποίο το
περιοδικό του Γιάννη Στεφανάκι δημοσιεύει μικρό αλλά περιεκτικό αφιέρωμα. Για
τον ποιητή γράφουν ο Γιώργος Μαρκόπουλος: «Όλα στην ποίηση του Κυπαρίσση σού
δίνουν την εντύπωση ότι έρχονται από κάπου θαμπά και ακαθόριστα, πλην όμως
γνώριμα…», η Μαρία N. Ψάχου: «Ό,τι κατατρύχει τον ποιητή μέχρι σήμερα, είναι
αναπάντητα ερωτήματα για την πορεία της ζωής του ανθρώπου…» και η Ρίτσα
Φράγκου-Κικίλια: «Κυρίαρχο ρόλο (στα ποιήματα του Κυπαρίσση) διαδραματίζουν
δύο θέματα: η μνήμη και η σιωπή…».

Δημοσιεύονται ακόμα ποιήματα των Διονύση Καρατζά, της Νατάσας Χατζιδάκη, του
Μιχαήλ Μήτρα, του Βασίλη Ρούβαλη και του Στάθη Κουτσούνη. Από την ποικίλη
λογοτεχνική ύλη του περιοδικού να επισημανθούν τα δεκαέξι συνοπτικά
επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας σε μετάφραση Παντελή Μπουκάλα. Το τεύχος
περιέχει αριθμημένη λιθογραφία του Μιχάλη Αρφαρά και δύο σελιδοδείκτες, της
Μαργαρίτας Βασιλάκου και του Γιάννη Στεφανάκι.

ΜΟΥΣΙΚΗ: * στο 3ο τεύχος του περιοδικού της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών
«Μουσικής Αντίφωνον» δημοσιεύεται, μεταξύ άλλων, οκτασέλιδη συνομιλία
του Γιώργου Σισιλιάνου με τους συνεργάτες του περιοδικού Κορνήλιο
Διαμαντόπουλο και Κωνσταντίνο Λυγνό. Ο 84χρονος συνθέτης αποφαίνεται: «H
μουσική είναι η τέχνη του χρόνου, όπως τέχνη του χώρου είναι η ζωγραφική ή η
γλυπτική. Όμως, ο χρόνος περνάει πολύ γρήγορα. Άμα πείτε κάτι, ο άλλος το
ξεχνάει – προπαντός όταν αυτό είναι μόνο ακουστική εντύπωση και όχι
διανοητικές εντυπώσεις, οι οποίες μπορούνε να ξαναπεράσουνε και να
ξαναδουλευτούνε μέσα στο κεφάλι του ακροατή».

* Το μεγαλύτερο ταλέντο του Γιώργου Χρονά, μετά την ποίηση, είναι οι
συνομιλίες που κατά καιρούς δημοσιεύει. Δεν γράφω «συνεντεύξεις» γιατί
παραπέμπουν σε άλλο είδος… Είναι κρίμα που δεν τυπώνει σε κάθε τεύχος του
περιοδικού του, στην «Οδό Πανός», μια συνομιλία. Το μυστικό του όπως το
«διαβάζω» εγώ: Γυμνώνει ο ίδιος την ψυχή του και ο συνομιλητής του δεν μπορεί
να κάνει πίσω, γυμνώνεται κι αυτός… Για του λόγου το αληθές, διαβάστε στο
τελευταίο τεύχος του περιοδικού τη συζήτηση με τη σπουδαία Λένα Πλάτωνος.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΠΟΛΙΣ: T.Θ. 10756, Θεσσαλονίκη – 54110, τηλ.:
2310-551.754

ΤΕΧΝΟΠΑΙΓΝΙΟΝ: Αλεξανδρουπόλεως 48, Αθήνα – 11527, τηλ. 210-7750.168

ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΝΤΙΦΩΝΟΝ: Δεινοκράτους 35, Αθήνα – 10676, τηλ.: 210-7256.607

ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ: Διδότου 39, Αθήνα – 10680, τηλ.: 210-3616.782