Πρόσωπα Στο βάλτο της Tσετσενίας

«Τα βασανιστήρια που έκανε η Αμερικανίδα στρατιωτίνα στους Ιρακινούς
κρατουμένους δεν είναι τίποτε σε σχέση με τα μαρτύρια που γίνονται στην
Τσετσενία».

Άννα Πολιτκόφσκαγια. Στη Νέα Υόρκη το 2002, με το Βραβείο Θάρρους στη Δημοσιογραφία

Τα μαρτύρια αυτά, λέει η Άννα Στεπάνοβνα Πολιτκόφσκαγια, είναι όλα
τεκμηριωμένα και έχουν καταγγελθεί, αλλά ουδείς ακούει. H Δύση έχει δύο μέτρα
και δύο σταθμά και προσποιείται ότι δεν βλέπει πως στην Τσετσενία τα πράγματα
είναι πολύ χειρότερα απ’ ό,τι στο Ιράκ ή στα Βαλκάνια. Κάθε μέρα άνθρωποι
εξαφανίζονται και σκοτώνονται, ανακαλύπτονται πτώματα παιδιών και κοινοί
τάφοι.

H Πολιτκόφσκαγια, 44 χρόνων, είναι από τους ελάχιστους Ρώσους δημοσιογράφους
που κάνουν ρεπορτάζ στην Τσετσενία ανεξάρτητα από τη ρωσική στρατιωτική
διοίκηση. Έχει αποκαλύψει πάμπολλες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το
ρωσικό στρατό – λεηλασίες, βιασμούς, απαγωγές για λύτρα, βασανιστήρια, συχνά
μέχρι θανάτου. Συνελήφθη από το στρατό (αφέθηκε ελεύθερη έπειτα από θύελλα
αντιδράσεων), έχει δεχθεί αναρίθμητες απειλές κατά της ζωής της και κατά της
ζωής των έφηβων παιδιών της, η εφημερίδα της, η «Νοβάγια Γκαζέτα», έχει δεχθεί
πολλές πιέσεις για να την φιμώσει. Έχει τιμηθεί με πολλά ρωσικά και διεθνή
δημοσιογραφικά βραβεία και πέρυσι κυκλοφόρησε στα γαλλικά το βιβλίο της
«Τσετσενία: το ρωσικό αίσχος» (εκδ. Laffont).

Μιλώντας στην ιταλική «Λα Ρεπούμπλικα» για την τρομοκρατική επίθεση που
στοίχισε τη ζωή στο φιλορώσο Τσετσένο πρόεδρο Άχμαντ Καντίροφ και σε
αδιευκρίνιστο αριθμό ανθρώπων, η Πολιτκόφσκαγια υπογραμμίζει ότι «μόνο κάποιος
που βρισκόταν όσο πιο κοντά μπορεί κανείς να βρεθεί» στον Καντίροφ θα μπορούσε
να πραγματοποιήσει μια τέτοια επίθεση. «Τον Καντίροφ δεν τον ήθελε πια
κανένας», τονίζει. «Εκνεύριζε τη Μόσχα επειδή μιλούσε για φόνους αμάχων και
παράλληλα δεν κατάφερνε ούτε να εμποδίσει την τρομοκρατία ούτε να σκοτώσει
τους αυτονομιστές ηγέτες. Ταπείνωνε τους Τσετσένους με ανήκουστη ωμότητα. Είχε
δώσει όλη την εξουσία στη σωματοφυλακή του που διοικούσε ο γιος του. Μόνο στον
πετρελαϊκό τομέα ήταν πολύ δραστήριος. Ο θάνατός του είναι ένα απ’ ευθείας
μήνυμα στο Κρεμλίνο: οι επιλογές του Πούτιν επιβεβαιώνεται πως είναι
εσφαλμένες και τώρα η κατάσταση καθίσταται ανεξέλεγκτη».

Σύμφωνα με τη Ρωσίδα δημοσιογράφο, ουδείς μπορεί να αποκλειστεί ως ύποπτος για
την επίθεση – στην Τσετσενία ο κόσμος περισσότερο από τους «ομοσπονδιακούς»,
μισεί τους «καντιροφικούς». Ωστόσο οι λιγότερο ενδιαφερόμενοι για το θάνατο
του Καντίροφ ήταν οι αυτονομιστές αρχηγοί Μπασάγεφ και Μασχάντοφ, αφού «η
δολοφονία του το μόνο που θα πετύχαινε θα ήταν να δικαιολογήσει μια ακόμη πιο
σκληρή επίθεση του Πούτιν εναντίον τους». Ενός Πούτιν που είναι τώρα ο
μεγαλύτερος χαμένος: είχε ποντάρει στον Καντίροφ, έχασε και τώρα δεν έχει
εναλλακτική λύση. H Ρωσία πιθανότατα θα καταλήξει παγιδευμένη ακόμη
περισσότερο στην κινούμενη άμμο του ισλαμικο-τσετσενικού πολέμου, λέει η
Πολιτκόφσκαγια, καθώς «ένας εμφύλιος πόλεμος εκτός ελέγχου είναι τώρα το πιο
λογικό σενάριο».