ΓNΩMH H ιδιωτικοποίηση της κατοχής

Τον περασμένο Νοέμβριο, ο κορυφαίος οικονομολόγος στο ίδρυμα Heritage ήταν
πολύ αισιόδοξος για το Ιράκ, λέγοντας ότι ο Πολ Μπρέμερ είχε μόλις
αντικαταστήσει το «στύψτε τους πλουσίους» φορολογικό σύστημα του Σαντάμ με
έναν ενιαίο φόρο. «Λίγοι Αμερικανοί θα ήθελαν να αλλάξουν θέσεις με τους
Ιρακινούς», έγραφε τότε ο οικονομολόγος Ντάνιελ Μίτσελ, «αλλά όταν τον Απρίλιο
θα κληθούν να πληρώσουν φόρους μπορεί να αρχίσουν να αμφιβάλουν ποιος
βρίσκεται σε καλύτερη θέση». Ακόμα και όταν τα έγραφε αυτά, η ανταρσία στο
Ιράκ είχε ήδη φτάσει στο απροχώρητο, έως την εποχή της κατάθεσης των φόρων,
τον περασμένο μήνα, η κατάσταση ήταν πραγματικά απελπιστική.

Πολλά έχουν γραφτεί για τη ζημιά που έχουν κάνει οι ιδεολόγοι της εξωτερικής
πολιτικής που αγνοούσαν τις πραγματικότητες του Ιράκ, φανταζόμενοι ότι
μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη χώρα για να αποδείξουν την αλήθεια των
στρατιωτικών και πολιτικών τους δογμάτων. Λιγότερα έχουν ειπωθεί για το πώς
όνειρα μετατροπής του Ιράκ σε θρίαμβο του ελεύθερου εμπορίου και των
ιδιωτικοποιήσεων – όνειρα εξίσου άσχετα με τις πραγματικότητες της χώρας –
υπέσκαπταν τις πιθανότητες για μία επιτυχημένη μετάβαση στη δημοκρατία.

Δύο είναι όμως τα μεγαλύτερα λάθη που έχουν γίνει στο Ιράκ: πρώτον, η εξάρτηση
από ιδιώτες συμβασιούχους για την εκτέλεση εργασιών που συνήθως εκτελούνται
από κυβερνητικούς υπαλλήλους, και δεύτερον, η ιδιωτικοποίηση καθαρά
στρατιωτικών λειτουργιών.

Όσον αφορά το πρώτο, στο Ιράκ η κυβέρνηση Μπους έχει ιδιωτικοποιήσει τα πάντα.
Παραδείγματος χάριν, το Πεντάγωνο έχει ένα καθιερωμένο τμήμα εφοδιασμού
βενζίνης. Στο Ιράκ όμως, το τμήμα εφοδιασμού βενζίνης ανατέθηκε με υπεργολαβία
στη Χαλιμπέρτον. H αμερικανική κυβέρνηση έχει πολλούς ειδικούς στην οικονομική
ανάπτυξη και μεταρρύθμιση. Αλλά στο Ιράκ, ο οικονομικός σχεδιασμός έχει δοθεί
με υπεργολαβία – ύστερα από μία άκρως αμφισβητούμενη διαδικασία πλειοδοσίας –
στη BearingPoint, μία συμβουλευτική εταιρεία με στενούς δεσμούς στον Τζεμπ
Μπους, τον αδελφό του Τζορτζ Μπους.

Αυτό όμως που πραγματικά σοκάρει στο Ιράκ, είναι η ιδιωτικοποίηση καθαρά
στρατιωτικών λειτουργιών. Για περισσότερο από μία δεκαετία, πολλές εργασίες
όχι μεγάλης σημασίας, που παλαιότερα γίνονταν από στρατιώτες, δίδονται σε
ιδιώτες συμβασιούχους. Όταν όμως τέσσερις ιδιώτες συμβασιούχοι σκοτώθηκαν και
τα πτώματά τους ακρωτηριάστηκαν στη Φαλούτζα, έγινε καθαρό ότι στο Ιράκ οι ΗΠΑ
έχουν επεκτείνει την ιδιωτικοποίηση σε σημαντικές στρατιωτικές λειτουργίες.
Γιατί, άλλο πράγμα είναι να αναθέτεις σε ιδιώτες να οδηγούν φορτηγά και να
σερβίρουν φαγητό, και άλλο είναι να τους αναθέτεις τη φύλαξη Αμερικανών
αξιωματούχων, αμερικανικών κυβερνητικών εγκαταστάσεων και – όπως αποκαλύφθηκε
πρόσφατα – να τους απασχολείς ως ανακριτές σε ιρακινές φυλακές.

O Paul Krugman είναι αρθρογράφος των «New York Times»