Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Ήταν πραγματικά μια ξεχωριστή εκδήλωση αυτή που διοργάνωσε την περασμένη
Πέμπτη στο Ζάππειο το Δίκτυο για τα Δικαιώματα των Παιδιών, με πρωτοβουλία της
κ. Μυρσίνης Ζορμπά. Μια εκδήλωση αφιερωμένη στα παιδιά των μεταναστών, τα
οποία έγραψαν εκθέσεις όπου περιγράφουν το πώς βίωσαν και βιώνουν την ξενιτιά.
Είχα το προνόμιο να διαβάσω περίπου όλες τις εκθέσεις. Δύο πράγματα μου έκαναν
ιδιαίτερη εντύπωση. Τα παιδιά δεν διαβάζουν τον κόσμο με εύκολους όρους
θύματος και θύτη. Το δεύτερο είναι το φοβερό πείσμα και η δίψα για ένταξη, για
δημιουργία και για ισότητα στη νέα τους πατρίδα. Δεν απέφυγα όμως να κάνω στον
εαυτό μου μια ερώτηση. Θα διατηρήσουν τη δίψα αυτή, εάν περάσουν από τις
ληγμένες άδειες παραμονής και την ακραία προσωρινότητα, όπως συμβαίνει με τους
γονείς τους σήμερα; Δεν θα έπρεπε να τους είχε δοθεί ήδη η δυνατότητα να
γίνουν Έλληνες πολίτες; Περιμένοντας τις απαντήσεις, προσπάθησα να επιλέξω την
καλύτερη έκθεση. Πολύ δύσκολη επιλογή. Τελικά, κατέληξα σε ένα κείμενο που
μιλά για τη «διπλή ξενιτιά». Το τι σημαίνει «διπλή ξενιτιά» μπορείτε να το
μάθετε από το ίδιο το κείμενο.

***

«Ήρθαμε στην Ελλάδα το 1994. Όλη η οικογένεια: ο πατέρας μου, η μητέρα
μου, ο αδελφός μου Θύμιος, η αδελφή μου Ελένη και εγώ ο Χρήστος… Ήρθαμε
γιατί στην ηλικία των δύο ετών είχα αρρωστήσει με μεγάλο πυρετό και κωφάθηκα.
Στην Αλβανία δεν υπήρχε εκπαίδευση για κωφά παιδιά και αφού οι γονείς μου με
έστειλαν σε κανονικό Νηπιαγωγείο και είδαν ότι αυτό δεν με βοήθησε καθόλου να
μάθω μια γλώσσα και να επικοινωνώ με τους ανθρώπους, αποφάσισαν να έρθουμε
στην Ελλάδα. Εδώ υπήρχαν σχολεία κωφών και χρησιμοποιούσαν τη νοηματική
γλώσσα… Στην Αλβανία μέναμε στο Πόγραδετς. Ήταν μια όμορφη πόλη,
καταπράσινη. Εκεί είχαμε δικό μας μεγάλο σπίτι, που έβλεπε σε μια λίμνη. Στην
Ελλάδα μένουμε στο Μοσχάτο… Το Πόγραδετς δεν έχει καμία σχέση με το Μοσχάτο.
Εκεί ήταν καλύτερο το περιβάλλον και πιο ήσυχο. Ο πατέρας μου ήταν γεωπόνος
και η μητέρα μου τηλεφωνήτρια. Στην Ελλάδα ο πατέρας μου είναι οικοδόμος και η
μητέρα δουλεύει καθαρίστρια σε σπίτια. H ζωή μας άλλαξε σε άλλα πράγματα προς
το καλύτερο. Στην Ελλάδα πήγα στο κατάλληλο σχολείο και άρχισα να μαθαίνω την
ελληνική νοηματική γλώσσα και να συζητώ στη γλώσσα αυτή με άλλα κωφά παιδιά.
Το χειρότερο ήταν ότι εκεί αφήσαμε το σπίτι μας, οι γονείς μου άφησαν τις
δουλειές τους, αφήσαμε τους συγγενείς και φίλους μας και αρχίσαμε από την αρχή
τη ζωή μας σε ένα ξένο μέρος… Με τους συμμαθητές μου στο (ελληνικό) σχολείο
πάντα παίζαμε μαζί. Οι δάσκαλοι με αγαπούσαν και με αγαπούν, (αλλά) θυμάμαι
έναν συμμαθητή μας στο Δημοτικό από την Αφρική. Επειδή ήταν μαύρος δεν τον
ήθελαν τα άλλα παιδιά… Στον δρόμο, όταν περπατούσα και περπατώ, οι άλλοι με
κοιτάζουν παράξενα, επειδή μιλάω με τα χέρια. Οι φίλοι μου οι περισσότεροι
είναι κωφοί. Λίγους ακούοντες φίλους έχω. Έχω και Έλληνες φίλους και Αλβανούς.
Οι Αλβανοί όμως δεν ξέρουν την (ελληνική) νοηματική και δύσκολα καταφνέρουμε
να καταλάβουμε τι λέει ο καθένας… Οι γονείς μου δεν ξέρουν καλά νοηματική
γλώσσα… Τους γονείς μου δεν τους καταλαβαίνω πολύ, γιατί μου μιλάνε πολύ
προφορικά. Τους αγαπώ όμως πολύ, γιατί έκαναν θυσίες για μένα. Κι εγώ προσπαθώ
να τους δίνω χαρά… Δυσκολεύομαι πολύ στον προφορικό λόγο, γι’ αυτό κάνω
μαθήματα λογοθεραπείας… Ξέρω ότι η ζωή μας έχει πολλά εμπόδια. Θα
προσπαθήσουμε όμως όλοι στην οικογένειά μας να τα περάσουμε. Ενωμένοι θα
πετύχουμε».

Ο Γκαζμέντ Καπλάνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.