Διαστάσεις Aναζητώντας τον ηγέτη

Όλα ήταν γιορτινά και συγκινητικά. Ο συμβολισμός ξεχείλιζε. Οι χίλιοι
διαδηλωτές κατά της παγκοσμιοποίησης δεν μπόρεσαν να χαλάσουν το κλίμα. Κάτι
έλειπε, όμως, κάτι σημαντικό λείπει από αυτή τη νέα, πολύχρωμη, φιλόδοξη
Ευρώπη.

«Καλημέρα!». Άφιξη βουλευτή που συνοδεύεται από τους διερμηνείς του (του Muzo, από τη Λιμπερασιόν)

Ο πρόεδρος της Πολωνίας δεν μπόρεσε να συγκρατήσει ένα δάκρυ – κι ας έπρεπε να
αγκαλιάσει ακόμη και τον Ζακ Σιράκ, που έναν χρόνο νωρίτερα του είχε πει ότι
έχασε μια ευκαιρία να το βουλώσει. H συγκίνηση ήταν εμφανής στα πρόσωπα των 25
ηγετών την ώρα που ο Σέημους Χήνυ διάβαζε ένα ποίημα που είχε γράψει ειδικά
για την περίσταση. Κι αν δεν άνοιξαν βότκα και δεν άκουσαν τους Σλαβονικούς
Χορούς του Ντβόρζακ, όπως είχε προτείνει ο Τίμοθυ Γκάρτον Ας, απήλαυσαν τον
Ύμνο του Μπετόβεν στη Χαρά, έφαγαν σολομό, πάπια και άγρια βατόμουρα και
ήπιαν, συμβολικά, κρασί από τον αμπελώνα Σίμσιτς, που βρίσκεται στα σύνορα της
Ιταλίας με τη Σλοβενία.

Οι εναγκαλισμοί και τα δάκρυα, η μουσική και το φαγοπότι, δύσκολα έκρυβαν όμως
μια απουσία. Την απουσία ενός ηγέτη που να μπορέσει να εκμεταλλευτεί αυτή τη
δυναμική και να μετατρέψει τις ευχές σε πολιτικό πρόγραμμα, τα παχιά λόγια σε
έργα. Δύο ημέρες νωρίτερα, στην πρώτη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στο Παρίσι τα
τέσσερα τελευταία χρόνια, ο Ζακ Σιράκ αρίστευσε στη λογοτεχνία μιλώντας για τη
«γενναία ουτοπία που ξεπηδά από τα ερείπια του πολέμου και της βαρβαρότητας»,
πήρε όμως μηδέν στην πολιτική, αφού απέτυχε να αναλάβει συγκεκριμένες
δεσμεύσεις για το Σύνταγμα ή για τις επόμενες διευρύνσεις. Οι δεσμεύσεις που
ανέλαβε ο Τόνυ Μπλαιρ, πάλι, δεν μπορούν να τον βγάλουν από τη δύσκολη θέση
στην οποία τον έχει φέρει ο πόλεμος στο Ιράκ. Μεγάλα προβλήματα έχει και ο
Σρέντερ, για να μη μιλήσουμε για τον απίστευτο Μπερλουσκόνι. Μόνο ο Θαπατέρο
διατηρεί κάποια αίγλη – προφανώς επειδή είναι καινούργιος στη δουλειά. H
Ευρώπη προχωρεί σαν ακέφαλη πάπια, σημειώνει χαρακτηριστικά η Μοντ. H είδηση
ότι για την προεδρία της Επιτροπής προαλείφεται ένας άνθρωπος που προέρχεται
από ένα αντιευρωπαϊκό κόμμα μιας χώρας η οποία δεν ανήκει καν στη ζώνη του
ευρώ, ο καθ’ όλα συμπαθής Κρις Πάτεν, επιβεβαιώνει – συμβολικά, έστω – αυτήν
την αμηχανία.

H απουσία χαρισματικών ηγετών που να μπορούν να παρουσιάσουν ένα όραμα είναι
βέβαια γνώρισμα (ή μήπως απαίτηση;) της εποχής μας. Κάπως έτσι χάθηκε η
ευκαιρία να λυθεί το Κυπριακό. Κάπως έτσι διαιωνίζεται η κρίση του
Μεσανατολικού. Ο Μαντέλα αποσύρθηκε πια από τα κοινά και ο Λούλα κουράστηκε
πρόωρα. Χαρισματικοί άνθρωποι – αλίμονο! – θεωρούνται σήμερα ο Πούτιν, ο
Χάιντερ και ο θλιβερός Τσάβες της Βενεζουέλας. Ποιος ξέρει, όμως. Μπορεί η
φτωχή και ταπεινή Ανατολική Ευρώπη να κάνει την έκπληξη. Κι ας παρασύρθηκε
προς στιγμήν από τα φιλοαμερικανικά αντανακλαστικά της.