Γίνε κι εσύ «κριτής», μπορείς

Πήξαμε από κριτικές επιτροπές των τραγουδιστικών ριάλιτι. Τι αυστηρότης κι αυτή!

Τι θα γίνεις, παιδάκι μου, όταν μεγαλώσεις; Μέλος κριτικής επιτροπής στην
τηλεόραση, λέει ο μικρός. Γιατί όχι; H θέση σε κριτική επιτροπή τηλεοπτικού
ριάλιτι έχει αποκτήσει λάμψη. Έχεις εξουσία. Βάζεις βαθμούς. Κάνεις ένα σωρό
νεολαίους, με όνειρο την «πίστα», να τρέμουν σαν τα ψάρια μπροστά σου. Να
ακούνε με μάτια γουρλωμένα τις αρλούμπες για τις «υψηλές» τους νότες, για τα
χορευτικά τους, για την έκφρασή τους, και να λένε ευχαριστώ. «Χαμογελούσες
υπερβολικά», έλεγε ο Νίκος Μουρατίδης στην αποχωρήσασα από το «Fame Story»
Εύα, την οποία έβρισκε πολύ χαρούμενη για τα δικά του πολύ πολύ σοβαρά μέτρα ή
«ωραιοποιείς ό,τι τραγούδι και να πεις», έλεγε η μεγάλη κριτικός της
τραγουδιστικής τέχνης Εύη Δρούτσα στον Κωνσταντίνο του «Fame Story». Τι
εννοούσε; Κάτι δικό της. Και ποιος θα την ελέγξει για το κριτήριο;

Δεν είναι απλό να κατέχεις την αξιοζήλευτη αυτή θέση εξουσίας. Πρέπει
να την υποστηρίζεις. Κατά προτίμηση με ύφος ξινό και ιδιαιτέρως αυστηρό.
Ειδικώς η αυστηρότης περιβάλλει με ιδιαίτερο κύρος την κριτική άποψη. Τη
«σχολή» την ξεκίνησε ο Ιάσων Τριανταφυλλίδης τού «Να η ευκαιρία». Ξεχώρισε με
τη χαμηλή βαθμολογία που έδινε και άφησε όνομα στην τηλεόραση τέτοιο, ώστε να
κάνει ένα είδος τηλεοπτικής καριέρας ως ο «κακούλης» που δεν χαρίζει κάστανα.
Είναι κι αυτό στυλ. Βρέθηκαν, όμως, και μιμητές του. Ο Νίκος Μουρατίδης, για
παράδειγμα, του «Fame Story», που αφού μεγαλούργησε ως μέλος της κριτικής
επιτροπής για το ριάλιτι του Mega «Pop Star» και πρόσφερε στο έθνος το πρώτο
γυναικείο ποπ συγκρότημα, τις Χάι Φάιβ, συνέχισε την καριέρα του «μέλους
κριτικής επιτροπής» στο τραγουδιστικό ριάλιτι του ANT1.

H αλήθεια είναι ότι ένα ριάλιτι που προβάλλεται ως ιδανική γέφυρα από
την ανωνυμία στο σταριλίκι για την τραγουδιστική νεολαία του έθνους, αν δεν
έχει τον «κακό» του στην κριτική επιτροπή δεν έχει κύρος. Άλλωστε, το «ξινό»
ύφος προκαλεί κόντρες και αυτές δίνουν τηλεθέαση. Σκηνοθετείται θαυμάσια,
λοιπόν, το παιχνίδι της «αυθεντίας». Έχουν άποψη για όλα οι κριτές. Και για το
στάιλινγκ. Και εδώ παρεμβαίνει ο ρόλος άλλης «αυθεντίας». Του στυλίστα.
Θίγεται από τις κριτικές για το έργο του. «Δεν σας ξέρει κανείς από τους
γνωστούς μου στον χώρο της μόδας. Μου είπε κάποιος ότι κάνατε στάιλινγκ στο
“Δελφηνάριο”», έλεγε ο Νίκος Μουρατίδης στον Νίκο-στυλίστα του «Fame Story»,
θεωρώντας προφανώς ότι το κιτς επιθεωρησιακό ύφος του συγκεκριμένου χώρου
είναι κατώτερο του ριάλιτι, όπου ο ίδιος έχει την υψηλή θέση του μέλους της
κριτικής επιτροπής.

Οι ενδο-«αυθεντιακές» κρίσεις τών εν λόγω ριάλιτι είναι ιδανικές για να
μην αμφισβητείται η «αυθεντία». Για να τους αντιμετωπίζουμε σαν τους καβγάδες
αστροφυσικών, για το αν είναι ή όχι πλανήτης ο Σέτνα. Και να μην αναρωτηθεί
κανείς γιατί η ψηλή-μύτη – Έλενα Κατραβά του «Super Idol» – θεωρείται πλήρης
προσόντων για να κρίνει φωνές, όπως και η Εύη Δρούτσα, στιχουργός μερικών
σουξέ, θεωρείται ακριβώς το ίδιο στο αντίστιχο ριάλιτι του ANT1. Είναι
επιστήμονες της «αστρο»φυσικής των ριάλιτι. Σημασία έχει ότι όλοι πρέπει να
πείσουν για τον ρόλο τους, όπως και οι διαγωνιζόμενοι για τα προσόντα τους.
Και οι μεν δεύτεροι ενίοτε έχουν και φωνούλα να επιδείξουν. Οι κριτικές
επιτροπές απλώς έχουν το ύφος «εδώ επιτελούμε υψηλό έργο, δεν πεταλώνουμε
τζιτζίκια».

Ποιοι είναι;

H αλήθεια είναι ότι μέλη στις εν λόγω επιτροπές γίνονται και στελέχη
δισκογραφικών εταιρειών, δηλαδή οι άνθρωποι που έχουν την πραγματική εξουσία
της δισκογραφικής αγοράς. Αυτοί διακινούν τα «προϊόντα-τραγουδιστές», όπως ο
Κωνσταντής Σπυρόπουλος του «Souper Idol» και ο Γιώργος Λεβέντης του «Fame
Story». Γίνονται και μάνατζερ, σαν τον Ηλία Ψινάκη, του οποίου η πασίγνωστη
αυτοκόλλητη σχέση με τον εγχώριο σούπερ σταρ Sakis, θεωρείται προφανώς η
υψίστη επιβεβαίωση των μανατζερ-ιακών ικανοτήτων του. Γίνονται και
τραγουδιστές, σαν τον Χρήστο Δάντη, που επειδή είναι της δουλειάς, είναι πιο
«μαλακός». Σε όλες τις εν λόγω επιτροπές οι φτασμένοι τραγουδιστές είναι οι
καλόβολοι, να μη θεωρηθεί ότι δεν καλοβλέπουν μελλοντικούς ανταγωνιστές.

Μέρος του ριάλιτι θεάματος και τα μέλη των κριτικών επιτροπών δηλώνουν με
τον τρόπο τους το «υπάρχω», όπως οι διαγωνιζόμενοι. Όλα ένα παιχνίδι. Το θέμα
είναι ότι αποκτούν την πλέον αξιοζήλευτη εξουσία στην εποχή μας, να εκφέρουν
γνώμη για άλλους, άρα να παράγουν ένα είδος «πολιτισμού» της ξινής κριτικής.
Να ένα ωραίο μέλλον: μέλος κριτικής επιτροπής σε ριάλιτι.