AΛEΞ MΥΛΩNA «H ζωή και η τέχνη είναι αγώνας»

H Άλεξ Μυλωνά στο μουσείο της, με το έργο «Ο ήλιος ταξιδεύει τη νύχτα». «Ό,τι πούλησα το μετάνιωσα», λέει. «Μάλιστα ορισμένα έργα τα ξαναγόρασα»

H Αθήνα ακόμα πασχίζει να φτιάξει ένα εθνικό μουσείο σύγχρονης τέχνης με
διεθνές προφίλ. Είναι μια πόλη γεμάτη από ατομικά μουσεία ιδιωτών που
δημιουργήθηκαν με τις προσπάθειες των καλλιτεχνών. Μικρές οάσεις τέχνης. Του
Γιάννη Τσαρούχη στο Μαρούσι, του Νικολάου Χατζηκυριάκου-Γκίκα στην οδό
Κριεζώτου, του Γιάννη Σπυρόπουλου στην Κηφισιά, του Γιώργου Γουναρόπουλου στου
Ζωγράφου, υπό εκκόλαψη το μουσείο του Σπύρου Βασιλείου στην Ακρόπολη, του
Γιάννη Παππά στου Ζωγράφου και πάει λέγοντας.

Γιατί, άραγε; Είναι ο εγωισμός του καλλιτέχνη που θέλει να εξασφαλίσει με δικά
του μέσα μια θέση στην αθανασία; M’ αυτό το ερώτημα διαβήκαμε την πόρτα ενός
ακόμα ιδιωτικού μουσείου σύγχρονης τέχνης που άνοιξε πρόσφατα στην καρδιά της
παλιάς Αθήνας, στην Πλατεία Ασωμάτων, και έχει το αστείο όνομα MAM: Μουσείο
Άλεξ Μυλωνά. Πίσω από την αναπαλαιωμένη πρόσοψη του νεοκλασικού –
εκλεκτικιστικού διωρόφου, μας υποδέχθηκε η μικροκαμωμένη, αεικίνητη και
στιβαρή σαν τα έργα της, γλύπτρια Άλεξ Μυλωνά, σύζυγος του γνωστού υπουργού
Γεωργίου Μυλωνά επί κυβερνήσεως Γεωργίου Παπανδρέου. Τώρα που πάτησε τα
ογδόντα και συμπλήρωσε μισόν αιώνα δουλειάς χωρίς ποτέ να πουλήσει ούτε ένα
έργο της, κλείνει τον κύκλο της προσφοράς στην τέχνη ανοίγοντας ένα μουσείο
και εκθετήριο.

Το μουσείο συγκεντρώνει τώρα 300 γλυπτά και 400 σχέδια, κολλάζ, πίνακες
ζωγραφικής. H Άλεξ ξόδεψε μια περιουσία και πολύ προσωπικό κόπο για να
μεταμορφώσει το παλιό διατηρητέο σε σύγχρονο μουσείο 450 τ.μ. με όλες τις
σύγχρονες προδιαγραφές. Επιπλέον, το προίκισε με τη δημιουργία ενός ιδρύματος
όπου πέρασε όλη τη σεβαστή περιουσία της για να εξασφαλίσει την ανεξάρτητη
λειτουργία του. Και αυτά ενώ έχει παιδιά και εγγόνια.

Γιατί; «Γιατί η ζωή και η τέχνη είναι αγώνας. Ήθελα κάπου να βάλω τα δικά μου
παιδιά της τέχνης», απαντά. «Πορεύτηκα μόνη μου με δυσκολίες, είχα μια
οικονομική άνεση και αυτό μου επέτρεψε να κρατήσω τα έργα κοντά μου. Δεν
πουλούσα και δεν χάριζα τα έργα μου. Έτσι όμως έμειναν έξω από τις συλλογές
και την καλλιτεχνική κυκλοφορία. Ήταν μια μοναχική πορεία. Ήθελα όμως να τα
‘χω κοντά μου. Δεν μετανιώνω. Το έργο είναι ένα παζλ. H μια μορφή ακολουθεί
την άλλη, η μια έκθεση την άλλη. Έπεσα σε μια εποχή χωρίς ένα μουσείο
σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. Ήμουν τυχερή που γνώρισα τον Νικόλαο
Χατζηκυριάκο-Γκίκα, τον Χένρι Μουρ, τον Τζιακομέτι και, στα ταξίδια μου, τον
Αλτάν, τον Ζάτκιν, τον Σνάιντερ.

Κάνοντας αυτό το μουσείο σκεπτόμουν μήπως ταράξει τα νερά. Σκεπτόμουν
τους νέους. Μήπως οι έρευνες μιας ολόκληρης ζωής μπορούν να τους βοηθήσουν
ελάχιστα. Να βρουν κάτι εκεί που εγώ δεν βρήκα τίποτα. Κάποια στιγμή όταν το
έργο σου είναι συνεπές, κάποιος θα το δει. Ίσως και οι νέοι να το έχουν
ανάγκη. Σκοπός μου είναι να κάνω μια ατομική περιοδική έκθεση κάθε χρόνο, ώστε
να εναλλάσσονται τα έργα και να εκθέτω δύο φορές τον χρόνο νέους καλλιτέχνες
και να εναλλάσσονται με αυτούς που είναι στο εξωτερικό. Με το άνοιγμα του
μουσείου κλείνει για μένα ο κύκλος. Για τον καλλιτέχνη, ιδιαίτερα τον νέο, η
έκθεση είναι η μεγαλύτερη χαρά».

H Άλεξ Μυλωνά γεύθηκε συχνά αυτή τη χαρά με πολλές ατομικές εκθέσεις
στο ενεργητικό της, εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιεννάλε της Βενετίας, το
1960, μπήκε στα Σαλόν του Παρισιού, στο Μουσείο Ροντέν, τη διεθνή έκθεση του
Μόντρεαλ, τις Μπιενάλε του Σάο Πάολο, των Βρυξελλών, της Αλεξάνδρειας, του
Μπουένος Άιρες, της Βουδαπέστης. Το 1986 η Εθνική Πινακοθήκη φιλοξένησε μια
μεγάλη αναδρομική έκθεση των έργων της.

Ένα μαρμάρινο διαστημόπλοιο!

Ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς της Άλεξ Μυλωνά στηρίζεται σε γεωμετρικά σχήματα
και στο παιχνίδι των αντιθέσεων του θετικού και του αρνητικού. Δούλεψε με όλα
τα υλικά και διατήρησε εργαστήριο στο Παρίσι για πολλά χρόνια. Κλείνοντας τον
κύκλο μιας ζωής στη γλυπτική, το 1998 επέστρεψε στην ανθρώπινη μορφή και
έπλασε το αιώνιο ζευγάρι, έναν λευκό μαρμάρινο Κούρο και μια Κόρη, ενώ στο
υπόγειο του μουσείου της εγκατέστησε ένα «χωριό» από αφηρημένα γλυπτά –
κατασκευές. Μια κοινωνία γι’ αυτούς «που θα ήθελαν το σπίτι τους, το σχολείο
τους, το θέατρό τους διαφορετικό απ’ τ’ άλλα. Έναν φανταστικό κόσμο αισθητικής
χαράς μοναδικό στον κόσμο». Έναν κόσμο που θα μπορούσε εύκολα να κατασκευασθεί
αν κάποιος φορέας το ήθελε εδώ στη γη ή κάπου αλλού. Το μαρμάρινο
διαστημόπλοιο γεμάτο ανθρωπάκια διάτρητο σαν κυκλαδίτικος φεγγίτης περιμένει
στην ταράτσα του μουσείου το σύνθημα της απογείωσης.

INFO

Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, Πλατεία Αγίων Ασωμάτων 5, τηλ. 210-3215.717. Ωράριο:
Τετ.: 11 π.μ. – 8 μ.μ. Πέμ., Παρ., Σάβ.: 11 π.μ. – 5 μ.μ. Κυρ.: 10 π.μ. – 5
μ.μ. Δευτ., Τρ.: κλειστό. Είσοδος: 3,50 ευρώ, μειωμένο: 2 ευρώ.