Διαστάσεις Δέκα χρόνια πριν, στη Pουάντα

Εύγλωττος, αποκαλυπτικός και ευαίσθητος ο κύριος Ρίτσαρντ Κλαρκ. Ώς και
συγγνώμη ζήτησε από τους Αμερικανούς για την 11η Σεπτεμβρίου. Μήπως χρωστά
κάτι και στους Αφρικανούς;

Εκείνη επέζησε: η Ενριέτ Μουτεουαράμπα περπατά κατά μήκος των μαζικών τάφων που κατασκευάζονται στο μνημείο Γκισόζι, στη Ρουάντα

Στις αρχές Απριλίου του 1994, το Συμβούλιο Ασφαλείας συνεδρίασε εκτάκτως για
να εξετάσει την κατάσταση στη Ρουάντα. Το αντικείμενο της συζήτησης δεν ήταν
πώς θα προστατευόταν η μειονότητα των Τούτσι, που απειλούνταν με σφαγή, αλλά
αν έπρεπε να αποσυρθεί η δύναμη των 2.500 ανδρών του ΟΗΕ που βρισκόταν στη
χώρα. Κι αυτό, επειδή δέκα Βέλγοι στρατιώτες είχαν απαχθεί και δολοφονηθεί
άγρια από εξτρεμιστές της προεδρικής φρουράς. Στις 15 Απριλίου, μια μέρα μετά
τη μεταφορά των σορών στις Βρυξέλλες, η Μάντλιν Ολμπράιτ έλαβε ένα τηλεγράφημα
από τους προϊσταμένους της στην Ουάσιγκτον που έγραφε: «H διεθνής κοινότητα
πρέπει να δώσει ύψιστη προτεραιότητα στην πλήρη και οργανωμένη αποχώρηση
ολόκληρης της ειρηνευτικής δύναμης από τη Ρουάντα το ταχύτερο δυνατό». H
Αμερικανίδα πρεσβευτής προσπάθησε να μεταπείσει την κυβέρνησή της. Αλλά ο
Ρίτσαρντ Κλαρκ, ακολουθώντας τις οδηγίες του υπουργού Εξωτερικών Ουόρεν
Κρίστοφερ, ήταν ανένδοτος. Το μόνο που πέτυχε η Ολμπράιτ ήταν να παραμείνουν
στη χώρα 250 άνδρες. Στις 21 Απριλίου 1994, το Συμβούλιο Ασφαλείας εγκατέλειψε
τον λαό της Ρουάντα. Ενώ οι Βέλγοι έφευγαν από τη μία πόρτα, οι Χούτου
έμπαιναν από την άλλη και σφαγίαζαν τους ανυπεράσπιστους Τούτσι.

Όταν πια οι νεκροί είχαν φτάσει το μισό εκατομμύριο, η Ουάσιγκτον πρότεινε ένα
άλλο σχέδιο: να δημιουργηθούν ασφαλείς ζώνες στα σύνορα, ώστε να μπορούν να
καταφύγουν εκεί τα θύματα των διωγμών. Πώς διάβολο θα έφτανε στα σύνορα ένας
πανικόβλητος Τούτσι για να σώσει το τομάρι του από τους αφιονισμένους Χούτου;
Αυτό δεν ενδιέφερε κανέναν. H διεθνής κοινότητα είχε εξαντλήσει την
επινοητικότητά της και το ενδιαφέρον της. «H Αμερική δεν πρέπει να περιέλθει
σε δύσκολη θέση», έλεγε ο Ρίτσαρντ Κλαρκ σε μια συνέντευξή του, αναφερόμενος
στο προηγούμενο της Σομαλίας, όπου 18 Αμερικανοί στρατιώτες είχαν βρει έναν
χρόνο νωρίτερα τον θάνατο. Οι σφαγές συνεχίστηκαν. Ο Κλαρκ εξακολούθησε να
υποστηρίζει ότι η διεθνής επέμβαση είναι περιττή. «Δεν μπορούν να ισχυριστούν
ότι δεν γνώριζαν», έλεγε τον Ιούνιο στον Φέργκαλ Κην του BBC ο τότε
επικεφαλής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στη Ρουάντα Φιλίπ Γκεγιάρ. «Είχαν
ενημερωθεί. Κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε λεπτό»”.

Στη μεγαλύτερη γενοκτονία μετά το Ολοκαύτωμα βρήκαν τον θάνατο πάνω από ένα
εκατομμύριο άνθρωποι – συγγνώμη, Αφρικανοί. Ευθύνη φέρουν όλες οι δυτικές
κυβερνήσεις, με πρώτη την κυβέρνηση της πιο ισχυρής χώρας του κόσμου. Κανείς
δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη γι’ αυτή την εγκληματική αμέλεια, η συγγνώμη δεν
είναι άλλωστε το φόρτε των πολιτικών. Κι αν θυμηθήκαμε τον πρώην σύμβουλο για
την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας Ρίτσαρντ Κλαρκ, είναι επειδή εκείνος άρθρωσε
αυτές τις μέρες τη λέξη-ταμπού, αναφερόμενος βέβαια σε μια άλλη τραγωδία, με
θύματα ανθρώπους ενός άλλου ημισφαιρίου, λευκούς, και άρα πολύ πιο ακριβούς.