Σύντομη ανάμνηση

Πέρασε ένας ολόκληρος χρόνος από τους βομβαρδισμούς της Βαγδάτης και οι πληγές παραμένουν σε όλο τον κόσμο ανοιχτές σαν να μην πέρασε ούτε μία ημέρα

Πέρασε ένας μόλις χρόνος από εκείνη τη νύχτα που πάγωσε ο κόσμος με τις φωνές
των πολεμικών ανταποκριτών να αναγγέλλουν την έναρξη των βομβαρδισμών στο
Ιράκ. Και όμως, η επιχείρηση «Σοκ και δέος», που κόστισε πολύ αίμα, κοστίζει
ακόμη και ουδείς γνωρίζει πότε θα σταματήσει να κοστίζει, μοιάζει να έχει
περάσει στο παρελθόν.

Κι ας αποδείχθηκε το αναίτιο τόσης καταστροφής. Οι συνετοί άλλωστε το
γνώριζαν πριν γίνουν οι βομβαρδισμοί. Τα γεγονότα το απέδειξαν. Ουδέποτε
βρέθηκαν όπλα μαζικής καταστροφής, κανένας οργανωμένος στρατός που απειλούσε
την ειρήνη του κόσμου δεν υπήρξε, ενώ ο Σαντάμ Χουσεΐν, αυτός ο εκπρόσωπος του
παγκόσμιου Κακού, συνελήφθη «ξεδοντιασμένος» – με πονόδοντο όπως μας είπαν οι
εξεταστές του – σε ένα βαθύ λαγούμι.

Το παγκόσμιο κοινό παρακολουθήσαμε με αγωνία την εξέλιξη των
επεισοδίων. Ακριβώς όπως συμβαίνει με τις σύγχρονες υπερπαραγωγές του
Χόλιγουντ, ακριβώς όπως συμβαίνει με τα σίριαλ στην τηλεόραση – παραμένει ένα
κεφάλαιο της υπόθεσης ανοιχτό για να επανέλθει ο σεναριογράφος και να
συνεχιστεί η παραγωγή που γνωρίζει επιτυχία.

Και βασικό αποτέλεσμα της σιριαλικής παρακολούθησης είναι πάντα ο εθισμός.
Εθισμός στο θέαμα που προσφέρεται και το οποίο για να συγκινεί χρειάζεται να
είναι όλο και πιο έντονο, όλο και πιο άγριο, όλο και πιο σκανδαλώδες.

Πολύ σύντομα αποκαλύφθηκαν τα «μυστικά και ψέματα» των Μπους και Μπλερ,
αλλά οι βομβαρδισμοί είχαν ήδη γίνει. Άγριοι. Σκόρπισαν θάνατο και αίμα
αμάχων. Συγκινήθηκε το παγκόσμιο κοινό. Κατέβηκε στους δρόμους. Έστειλε
ανθρωπιστική βοήθεια. Ξέχασε. Κατόπιν ξαναθυμηθήκαμε με αφορμή την επίθεση στη
βρετανική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη. Ξαναξεχάσαμε. Για να ξαναθυμηθούμε,
για λίγο, με την επίθεση στα τρένα στη Μαδρίτη. H μνήμη όλο και πιο κοντή. H
αντίδραση όλο και πιο χαλαρή. Το θέαμα των καταστροφών και του θανάτου όλο και
πιο συνηθισμένο.

Δεν αντέδρασε η Ευρώπη στο χτύπημα στη Μαδρίτη με την ίδια ένταση και διάρκεια
που είχε αντιδράσει στο χτύπημα στους διδύμους πύργους, επισημαίνουν Ευρωπαίοι
δημοσιογράφοι και αναλυτές («Guardian»).

Μικρότερο το θέαμα, λένε, δεν υπήρξε η εικόνα της έκρηξης, όπως τότε
που βλέπαμε και ξαναβλέπαμε τα εντυπωσιακά πλάνα με τα δύο αεροπλάνα να
εμβολίζουν τους πύργους. Εθισμός στον τρόμο;

Σαν «σκηνές από τα προηγούμενα» παρακολουθούμε την τραγωδία και την
πλάνη, όπως εξελίχθηκε πριν από έναν χρόνο στο αφιέρωμα του Σωτήρη Δανέζη
«Εμπόλεμη ζώνη» (Mega, 19/3). Ξανα-θυμόμαστε τις θεωρίες των «γερακιών» του
Πενταγώνου για τα όπλα μαζικής καταστροφής που η ιστορία απέδειξε πως δεν
υπήρξαν, τον Μπους να δηλώνει στο παγκόσμιο κοινό ότι «οφείλουμε στα παιδιά
μας» τον πόλεμο για «την ειρήνη». Στα παιδιά που ήταν μέσα στα τρένα της
Μαδρίτης; Εκείνα που έμειναν ορφανά από βομβαρδισμούς ή τρομοκρατικά
χτυπήματα; Ποια παιδιά εννοούσε αλήθεια ο παν-λαμπρότατος; Τη μοναδική αλήθεια
την ξεστομίζει Αμερικανός επιχειρηματίας στην κάμερα του Mega: «Θεωρώ το Ιράκ
ευκαιρία για μπίζνες».

Καθεστώς δειλίας

Όλα τα υπόλοιπα αποδείχθηκαν ψέματα. Ένα υπερθέαμα προπαγάνδας. Πριν μπούμε
στη Βαγδάτη μάς έλεγαν πως οι Ιρακινοί θα χρησιμοποιήσουν χημικά. Δεν
χρησιμοποίησαν. Δεν είχαν. Έλεγαν πως υπάρχει στρατός. Δεν υπήρξε. Οι
πολεμικοί ανταποκριτές θυμούνται. Σε αυτήν την ελεύθερη αγορά του θεάματος
κινούνται με την ίδια ταχύτητα ψέματα και αλήθειες. Θριαμβεύουν μόνο οι
εικόνες.

Και τι έμεινε από αυτές έναν χρόνο μετά την έναρξη των βομβαρδισμών;
Περισσότερο και από τις παρασκηνιακές μάχες και την παραπλάνηση, αυτό που
αναδείχθηκε με σαφήνεια από το παγκόσμιο ενημερωτικό θέαμα είναι ένα νέο
καθεστώς δειλίας. Αυτό είναι το μεγαλύτερο όφελος αυτού του απάνθρωπου
«πολέμου».

«Θαρραλέοι» πάνοπλοι στρατοί που βομβαρδίζουν αμάχους. «Θαρραλέοι»
τρομοκράτες που σκοτώνουν και αυτοί αμάχους.

Κανένα ιδανικό, καμία αξία δεν επιβιώνει στη φρίκη, μόνον ο εγωισμός του
επιζώντος. Κι αυτός να ριγεί από συγκίνηση κάθε τόσο, αλλά και ανακούφιση. Δεν
ήρθε η σειρά του.