Σχεδιάζοντας τα νέα ρεκόρ

Χρειάστηκαν 14 χρόνια και έξι παγκόσμια ρεκόρ για να τρέξει κάποιος
σπρίντερ γρηγορότερα από τον ντοπαρισμένο Μπεν Τζόνσον στους Ολυμπιακούς
Αγώνες της Σεούλ. Ήταν το 2002 στο Παρίσι, όπου ο Τιμ Μοντγκόμερι έτρεξε
«καθαρός» – μια που δεν έχει αποδειχθεί το αντίθετο – τα 100 μέτρα σε 9.78
δευτερόλεπτα.

Το ρεκόρ του ήρθε φυσιολογικά, καθώς βελτίωσε το προηγούμενο του Μόρις Γκριν
από την Αθήνα κατά ένα εκατοστό του δευτερολέπτου. Αντίθετα, ο Τζόνσον
προδόθηκε από τον χρόνο του πριν ακόμα βγουν τα αποτελέσματα του αντιντόπινγκ
κοντρόλ. Είχε βελτιώσει το ρεκόρ κατά 0,15 δευτερόλεπτα, χρόνος απίθανος για
τα δεδομένα του αγωνίσματος.

Προπόνηση – διατροφή. Το ρεκόρ των 100 μέτρων έχει βελτιωθεί μόλις 0,82
δευτερόλεπτα τα τελευταία 92 χρόνια. Και αυτό παρά τα χρήματα, την τεχνολογία,
τη νέα γνώση, την επιστήμη και τα φάρμακα. Λίγα σπορ έχουν τόσο στενή σχέση με
την επιστήμη όσο τα σπριντ. Ο σύγχρονος δρομέας ακολουθεί μία διατροφή πιστή
στις οδηγίες ειδικών, προπονείται βάση προγράμματος που έχουν εκπονήσει
επιστήμονες και σχηματίζει την εικόνα της κούρσας στο μυαλό του με τη βοήθεια
ειδικά εκπαιδευμένων ψυχολόγων.

Φορά επίσης πολύ ελαφριά παπούτσια σχεδιασμένα από υπολογιστές, κάνει
προπόνηση πάνω στο ίδιο υλικό που θα συναντήσει στα στάδια και η στολή του
κατασκευάζεται με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας υφασμάτων. Και σε πολλές
περιπτώσεις, στις φλέβες του τρέχουν απαγορευμένες ουσίες. Γιατί τότε δεν
μπορεί να τρέξει πολύ γρηγορότερα από τους συναθλητές του περασμένων
δεκαετιών; Είναι ένα από τα ερωτήματα που εξετάζει η έκθεση «H επιστήμη των
σπορ», η οποία διοργανώνεται αυτές τις ημέρες στο Λονδίνο.

Σε 40 χρόνια 1/4 δευτερολέπτου. Σύμφωνα με κάποιες έρευνες, η απάντηση
ίσως βρίσκεται στη διατροφή των κορυφαίων σπρίντερ χθες και σήμερα. Πάρτε, για
παράδειγμα, δύο Βρετανούς αθλητές, τον Πίτερ Ράντφορντ της δεκαετίας του ’50
και τον Ντάρεν Κάμπελ, τρίτο στο περυσινό Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Παρόλο που
τους χωρίζουν πάνω από 40 χρόνια, το ρεκόρ του Κάμπελ είναι μόλις 0,25
δευτερόλεπτα καλύτερο. Ο Ράντφορντ έτρωγε όσο πιο πολύ μπορούσε κάθε ημέρα στη
διάρκεια της αθλητικής του καριέρας, για να αποκτήσει δύναμη και αντοχή, ενώ
συγκριτικά ο σημερινός πρωταθλητής φαίνεται να… λιμοκτονεί.

«H σημερινή γενιά αθλητών έχει πειστεί λανθασμένα ότι μία συνηθισμένη διατροφή
δεν αρκεί. Οι ψευτο-επιστήμονες και οι διατροφολόγοι, που βγάζουν πολλά λεφτά
στην πορεία, τους έχουν πείσει ότι μπορούν να πετύχουν μόνο με έναν πολύπλοκο
συνδυασμό τροφών και συμπληρωμάτων διατροφής», λέει ο Ράντφορντ, καθηγητής
Επιστήμης των Σπορ στο Πανεπιστήμιο Μπρουνέλ της Αγγλίας.

Σήμερα οι σπρίντερ φορούν παπούτσια και στολές σχεδιασμένα σε υπολογιστές και κατασκευασμένα με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας. H βελτίωση του ρεκόρ στα 100 μέτρα όμως είναι πολύ μικρή τον τελευταίο αιώνα

Άλλαξαν οι όροι… Ο ίδιος πιστεύει ότι η ανάμειξη των επιστημόνων στον
επαγγελματικό αθλητισμό έχει δημιουργήσει μία γενιά αθλητών «που πιστεύουν ότι
είναι αδύνατο να φτάσουν στο ανώτατο επίπεδο της απόδοσής τους χωρίς να πάρουν
διαφόρων ειδών συμπληρώματα σε χάπια. H αλήθεια είναι ότι ο οργανισμός μπορεί
να πάρει ό,τι χρειάζεται από μία ισορροπημένη διατροφή».

Και συνεχίζει λέγοντας ότι οι σημερινοί αθλητές δεν είναι απαραίτητα καλύτεροι
από τους παλιούς.

Ο Ράντφορντ είχε τρέξει το γρηγορότερο 100στάρι για την εποχή του, το 1958, σε
10.29. «H βελτίωση των ρεκόρ σήμερα οφείλεται κυρίως σε περιβαλλοντικούς
παράγοντες. Αν είχαμε τότε τα σημερινά εφόδια, δεν υπάρχει περίπτωση να μέναμε
πίσω από τους σύγχρονους σπρίντερ».

Ρωμαλέοι λόγω τρόπου ζωής

Ο Τζέσι Όουενς μάλλον θα κέρδιζε τους σημερινούς σπρίντερ, αν έτρεχε και έκανε προπόνηση στις ίδιες συνθήκες

Το μυστικό των σπρίντερ κρύβεται στις δημογραφικές συνθήκες της εποχής,
σύμφωνα με τον παλιό πρωταθλητή Πίτερ Ράντφορντ. «Τη δεκαετία του ’50, ο
στίβος δεν ήταν όσο διαδεδομένος είναι σήμερα. Οι σημερινοί αθλητές
προέρχονται από μία πολύ μεγαλύτερη ομάδα πληθυσμού και ως αποτέλεσμα, οι
πιθανότητες να βρεθούν μεγάλα ταλέντα είναι πολύ περισσότερες. Τα ρεκόρ
βελτιώνονται όσο αυξάνεται ο πληθυσμός. Ο καλύτερος αθλητής μπορεί να είχε
ζήσει πολύ πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, όταν ο άνθρωπος βασιζόταν στη
δύναμη στα χέρια και τα πόδια για να επιβιώσει».

Για παράδειγμα, στο πλοίο του Ερρίκου του 8ου, του 16ου αιώνα, βρέθηκαν τόξα
τα οποία λίγοι σημερινοί άνθρωποι θα μπορούσαν να τεντώσουν. Δεν ήταν ούτε η
επιστημονική διατροφή ούτε η προπόνηση που χάριζαν στους πολεμιστές τότε τη
δύναμή τους. Ήταν ο τρόπος ζωής. «Από μικρά παιδιά ανέπτυσσαν σωματική δύναμη
για να επιβιώσουν καθημερινά. Το ίδιο έκανε και ο Τζέσι Όουενς. Σήμερα, οι
αθλητές έχουν μεγαλώσει στον καναπέ με τα βιντεογκέιμ. Δύσκολα θα αναπτύξουν
την ίδια ρώμη».

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου