Eύκολη εκτόνωση

Μοιράσθηκαν σε μπλε, πράσινους, κόκκινους και «εκτέθηκαν» με εφηβικό κέφι και χιούμορ στην προεκλογική σοβαροφάνεια

Διανύουμε την εβδομάδα της κορύφωσης του προεκλογικού πάθους. Και είναι η
καταλληλότερη για την τηλεοπτική σάτιρα, για να διασκεδάσει την ένταση, να
εκτονώσει, να θυμίσει πως τα πιο σοβαρά έχουν ανάγκη το χιούμορ. Έτσι, μετά
τους «Μήτσους» που θύμισαν τον καλό, βαθύ εαυτό τους, «χτύπησαν» οι AMAN από
τον Antenna, με το δικό τους, αφρώδες καλαμπούρι. Το χιούμορ τους απλοϊκό,
ευθύγραμμο, χοντροκομμένο, μεγεθύνει το προφανές. H σάτιρά τους θυμίζει
ορισμένες στιγμές παιδικό αναγνωστικό, με τις καθαρές, απλές ζωγραφιές και τις
λέξεις με τα τεράστια γράμματα, που επεξηγούν την εικόνα.

Ωστόσο είχαν τις μεταμφιέσεις τους, το κοροϊδευτικό τους ύφος, σαν
παιδιά που βγάζουν τη γλώσσα με την απρέπεια της αφέλειας, χωρίς να αναζητούν
τη ρίζα της ενόχλησης. Κυρίως χωρίς να αποφύγουν τη μίμηση του πρώτου
διδάξαντα Λαζόπουλου (ο ταξιτζής, οι γκροτέσκες γυναικείες φιγούρες, οι
ηλικιωμένοι, ο ταπεινωμένος πολίτης). Έτσι κι αλλιώς οι οσμές που αναδύει η
καθημερινότητα είναι το υλικό της τηλεοπτικής σάτιρας, καθημερινοί χαρακτήρες
είναι οι ήρωες.

Απόδειξη, ωστόσο, πόσο παραμένουν στις λαϊκές φαντασιώσεις ισχυρά τα
πρόσωπα που σημάδεψαν με την πολιτική τους έκφραση όχι μόνο την πολιτική
σκηνή, αλλά και το μιντιακό θέαμα, κι ας έχουν φύγει από τη ζωή, είναι ότι και
οι AMAN επέλεξαν ένα είδος απ’ ευθείας σύνδεσης με τον Παράδεισο, αλλά για να
συναντήσει ο τηλεοπτικός φακός τον Ευάγγελο Γιαννόπουλο.

Δεν έλειψαν, όμως, ούτε οι δύο αποβιώσαντες ισχυροί άνδρες που σφράγισαν με
την πολιτική τους τον τόπο – Καραμανλής-Παπανδρέου – αλλά ο αθυρόστομος και
αψίθυμος πολιτικός είχε την προτίμησή τους. Πιο ταιριαστή η εκφραστική
αμεσότητα της δημόσιας εικόνας του συγκεκριμένου πολιτικού στο είδος της
σάτιρας των AMAN.

Και επειδή η σάτιρα δεν κάνει άλλο από το να αναπαράγει, όχι μόνο με
σκοπό να διακωμωδήσει, αλλά και να επιβεβαιώσει τάσεις και ήθη, αυτή η
αδυναμία της να στρέφει συχνά το βλέμμα στις «πατρικές» φιγούρες – ξεκίνησαν
οι «Μήτσοι» με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, συνέχισαν με δίδυμο Καραμανλή –
Παπαδρέου, το ίδιο κάνει και ο Μητσικώστας, οι AMAN – είναι αποκαλυπτική της
συνήθειάς μας να νοσταλγούμε το παρελθόν. Δικαιωμένο αυτό, όχι μόνο από τον
θάνατο, αλλά και από μια μόνιμη σύγκριση με ένα παρόν που υποτίθεται ότι
υπολείπεται των περασμένων.

Τάση η οποία γίνεται εντονότερη με την αναγκαστική σύνδεση που προκαλούν οι
επίγονοι ισχυρών πολιτικών, οι οποίοι πρωταγωνιστούν στην πολιτική σαν
συνέχειά τους και κληρονόμοι τους.

Σε ένα από τα σκετς των AMAN θίγεται το θέμα με ψηφοφόρο του ΠΑΣΟΚ που
βρίσκεται σε κωματώδη κατάσταση από το ’78. Αιφνιδίως συνέρχεται προς έκπληξη
της συμβίας και του γιατρού του και, όταν του λένε ότι έχουμε πάλι εκλογές και
τα ίδια ονόματα κυριαρχούν στην πολιτική σκηνή, ξαναπέφτει σε κώμα. «Κώμα,
ποιο κόμμα;» ρωτάει η συμβία του, παίζοντας με την ομόηχη λέξη. «Το ίδιο κώμα,
αλλάζει κόμμα ο Έλληνας ψηφοφόρος;», της απαντάει ο γιατρός.

Απομονωμένες περιοχές επισκέπτεται δημοσιογράφος για να ρωτήσει χωρικό
τι του λείπει: «Μια αερογέφυρα να ενώνει τη στρούγκα με τον δρόμο, ψηλή 120
μέτρα για να κάνω μπάτζι-τζάμπινγκ και να αρπάζω τα γίδια από τα κέρατα». «Με
δουλεύετε», του λέει ο δημοσιογράφος. «Φυσικά και σε δουλεύω! Δεν έχω φως,
νερό, τηλέφωνο, δεν έχουμε γυναίκες… Τι να θέλω; Όταν δεν έχεις τίποτε τι να
σου λείπει;».

Δημοσκοπήσεις και αοριστίες των προεκλογικών προγραμμάτων βρέθηκαν στο
στόχαστρο, αλλά και τα προεκλογικά «ζευγαρώματα» κομμάτων και υποψηφίων, που
αποθεώθηκαν στο τραγουδάκι των τίτλων, παράφραση του τραγουδιού τού Λουκιανού
Κηλαηδόνη, το οποίο σατίριζε τα ερωτικά ήθη με τις διασταυρώσεις των προσώπων
μιας παρέας.

H ευκολία στη σάτιρα είναι συντήρηση

Αγαπημένο υλικό της σάτιρας τα έντονα φυσικά χαρακτηριστικά των πολιτικών,
δεν γλίτωσαν της προσοχής των AMAN. Ωστόσο, προδίδει τη φαντασία της όταν
καταφεύγει σε ξεπερασμένα στερεότυπα. Το δήθεν αστείο για «τριχωτές
αριστερές», των οποίων έκφραση είναι η Αλέκα Παπαρήγα, απλώς αναπαράγει
προσβλητικές νοοτροπίες, που η ίδια η ζωή έχει καταργήσει και που υποδηλώνουν
έλλειψη βάθους και έμπνευσης. Περιμένουμε από τη σάτιρα να είναι όσο ανάγωγη
δεν επιτρέπεται να είμαστε οι υπόλοιποι. Αλλά, όταν καταφεύγει σε τέτοιου
είδους ευκολίες, δεν γίνεται ανατρεπτική, προσχωρεί στη συντήρηση.