Zώα, ζάρια και η μεσαιωνική… Mπάρμπι

Με στολή Αμαλίας και φορεσιά από την Αράχοβα οι δύο κούκλες με πορσελάνινο κεφάλι κατασκευάστηκαν στη Γερμανία το 1914 και προέρχονται από τη συλλογή ευρωπαϊκών παιχνιδιών του Μουσείου Μπενάκη

Έπαιζαν με παιχνίδια οι πρίγκιπες και οι πριγκίπισσες τον Μεσαίωνα; Τα
καλογερόπαιδα και οι μοναχές τολμούσαν να παίξουν; Και αν ναι, ποια ήταν τα
αγαπημένα τους παιχνίδια; Οι απαντήσεις κρύβονται στις 204 σελίδες του βιβλίου
«Ο μαγικός κόσμος των παιχνιδιών», που υπογράφει η υπεύθυνη του τμήματος
παιδικής ηλικίας και συλλογής παιχνιδιών του Μουσείου Μπενάκη, Μαρία
Αργυριάδη, και βασίζεται στη συλλογή ευρωπαϊκών παιχνιδιών του μουσείου.

Κουκλόσπιτα, χάρτινα θέατρα, μηχανικά και επιτραπέζια παιχνίδια, υφασμάτινα
ζώα και βέβαια κούκλες με παραδοσιακές ενδυμασίες, για νεαρές αριστοκράτισσες
και άλλες που απεικονίζουν την ιδιοκτήτριά τους, «μιλούν» όχι μόνον για το
στυλ, τα υλικά κατασκευής τους, τους δημιουργούς τους και τους αποδέκτες τους,
αλλά και για τους πολλαπλούς ρόλους τους που δεν περιορίζονταν στη διασκέδαση,
αλλά και στην εξυπηρέτηση ιδεολογικών, θρησκευτικών και πολιτικών
σκοπιμοτήτων.

Φτωχικά ή καλοδουλεμένα, χειροποίητα ή μη, στο ιδιαίτερο τούτο ταξίδι στον
γοητευτικό και νοσταλγικό κόσμο των παιχνιδιών (που συνοδεύεται από 183
φωτογραφίες παιχνιδιών εποχής) δεν έχουν λόγο μόνο τα ίδια τα παιχνίδια, αλλά
και χειρόγραφα και μαρτυρίες για τη χρήση τους που αποκαλύπτουν ενδιαφέρουσες
πτυχές τους.

H καριέρα της προγιαγιάς της Μπάρμπι (της κούκλας που συνοδεύεται από πλήρη
γκαρνταρόμπα), για παράδειγμα, δεν ξεκίνησε τον 14ο αιώνα ως η αγαπημένη των
κοριτσιών, αλλά άλλοτε ως μοντέλο στις επιδείξεις μόδας των βασιλικών αυλών,
άλλοτε ως διπλωματικό δώρο και άλλοτε ως αγγελιαφόρος των φιλόδοξων Γάλλων για
να επιβάλλουν τη μόδα τους σε ρούχα και κομμώσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ
από πολλούς θεωρείται και πρόδρομος των σημερινών περιοδικών μόδας.

Πηγή αμαρτίας, επιθυμίας, θυμού και αισχροκέρδειας, τα επιτραπέζια παιχνίδια
δεν ήταν ιδιαίτερα αποδεκτά από τον θρησκευόμενο μεσαιωνικό κόσμο, καθώς
εθεωρείτο πως όποιος ασχολούνταν μαζί τους έχανε τον χρόνο που του είχε
χαρίσει ο Θεός και χρειάστηκε πολύς κόπος για να αποκτήσουν… δικαιώματα. Το
κλίμα κατάφερε να αναστρέψει το παιχνίδι της χήνας, που γεννήθηκε στη
Φλωρεντία και παιζόταν με πιόνια, ζάρια και μια καρτέλα με σπειροειδές
σχεδιάγραμμα χωρισμένο σε τετράγωνα. Ένα παιχνίδι που αγαπήθηκε ακόμη και στα
μοναστήρια.

INFO

«Ο μαγικός κόσμος των παιχνιδιών», Εκδόσεις Αδάμ, Σελ. 204, Τιμή: 60 ευρώ.