Mαμά, ρίξ’ το στην κατανάλωση

Ποιος φοβάται τις πιστωτικές κάρτες; Τα τηλεπαιχνίδια να ‘ναι καλά

Φορτώσατε την πιστωτική σας κάρτα και ζείτε τον σύγχρονο εφιάλτη του
καταναλωτισμού; Μην ανησυχείτε. Υπάρχει τηλεπαιχνίδι που θα σας την
ξεφορτώσει. Θα σας απαλλάξει από το άγχος. Έτσι διαφημίζεται (Alpha) από τον
Θοδωρή Αθερίδη, που θα είναι και ο παρουσιαστής του.

Ένα ακόμη τηλεπαιχνίδι, λοιπόν, μεταξύ των πάμπολλων που προβάλλονται από τα
κανάλια, καθώς πρόκειται για τηλεοπτικό είδος που ανταποκρίνεται στα όνειρα
χαμηλών και μικρομεσαίων τάξεων για τον πλούτο ως υπόθεση της τύχης, της
μοίρας.

Το ενδιαφέρον μας το προκάλεσε το διαφημιστικό σποτ-πρόσκληση
συμμετοχής του τηλεπαιχνιδιού. Ο παρουσιαστής Θοδωρής Αθερίδης, καθισμένος στο
γραφείο του, μιλάει υποτίθεται στο τηλέφωνο με τη μητέρα του, η οποία του
ζητάει χρήματα για να καλύψει την φορτωμένη πιστωτική της. Και εκείνος της
προτείνει να πάρει μέρος στο εν λόγω τηλεπαιχνίδι και θα λύσει το πρόβλημά
της.

Πρόκειται για ένα παιχνίδι ερωτήσεων, όπου όποιος απαντήσει σωστά στην πρώτη,
καλύπτει το υπόλοιπο της πιστωτικής του κάρτας και μετά, αν θέλει, συνεχίζει
και πλουτίζει.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της κοινωνίας τής διαρκούς επιθυμίας, αν όχι
η πίστωση; Αυτή που υπόσχεται την ικανοποίηση κάθε καταναλωτικού καπρίτσιου,
άμα τη γενέσει του. Πλην όμως, έρχεται η στιγμή της πληρωμής και τότε το
όνειρο γίνεται εφιάλτης.

Το ίδιο το τηλεπαιχνίδι συνδυάζει ιδανικά τις αξίες της θριαμβευτικής
κατανάλωσης. Μην ανησυχείτε για την πίστωση, καταναλώστε και κατόπιν καλύψτε
τα χρέη, αφού τα ομολογήσετε διά της συμμετοχής στο τηλεπαιχνίδι και μετά
ξανακαταλώνετε. Ένα παιχνίδι των σύγχρονων ψευδαισθήσεων, επομένως.

Μόνο που το διαφημιστικό τρέιλερ πρόσθεσε μερικά ακόμη στοιχεία του
καταναλωτικού κυνισμού. Γιατί η εφεύρεση της πιστωτικής ξέρουμε πως διατάραξε
τη σχέση μας με τον χρόνο, βραχυκύκλωσε την αίσθηση για τη διάρκεια.

Ιδανική ψευδαίσθηση επομένως για ώριμες ηλικίες, όπου η ευχαρίστηση αποτελεί
επείγον αίτημα. Και όχι απλώς με εκείνη την αποπλανητική έννοια που το
προβάλλει ο καταναλωτισμός για όλες τις ηλικίες, αλλά σε συνδυασμό με τις
σύγχρονες κοινωνικές αξίες, που υποτίθεται δεν θέλουν τους ώριμους να
αποσύρονται.

Και αν αποσύρονται από τη δημιουργία και την εργασία, τουλάχιστον απομένει
ένας τομέας ανοιχτός γι’ αυτούς εσαεί, τα ψώνια.

Σε ένα τόσο σύντομο σποτ έχουμε κορυφαίες αντιστροφές αξιών. H μαμά
ζητάει από τον γιο να της καλύψει την «αταξία» της με την πιστωτική – εδώ
λειτουργεί και εκείνη η παραδοσιακή νοοτροπία, ότι οι μαμάδες φορτώνονται
στους γιους διεκδικώντας με καπρίτσια την προσοχή και το ντάντεμα, που θα
ανήκε σε σύζυγο ή ερωμένη. Ο γιος αρνείται να ενδώσει, αλλά την στέλνει στην
τηλεόραση να παίξει και να κερδίσει, άρα να τα βγάλει πέρα μόνη της. Γλιτώνει
από το βάρος και το μεταθέτει εκεί όπου θα μετατραπεί σε θέαμα. Και το ίδιο το
θέαμα υπόσχεται στη μαμά την ανεμελιά και την ανεξαρτησία. Να και το όνειρο
της διαρκούς νεότητας σε συσκευασία τηλεπαιχνιδιού.

H τηλεόραση νταντά μικρών και μεγάλων

Όσο για εκείνα τα χαρακτηριστικά που υποτίθεται ότι συμβαδίζουν με την
ωριμότητα, την υπομονή και τη σύνεση, πάνε περίπατο. Δεν τα διαθέτουν οι
σύγχρονες ώριμες μαμάδες. Εξισωμένες με τις νεώτερες, χάρη στην τηλεόραση που
προσφέρει τη χαρά του αγοραστικού εκτραχηλισμού, αλλά και με τις πλουσιότερες,
μπορούν να αντιμετωπίσουν το καταργημένο μέλλον. Καμία αυτοσυγκράτηση, καμία
εμπειρία ζωής δεν μετράει όσο η χαρά τής καταναλωτικής ανεμελιάς. Πώς να την
αρνηθείς, στη μαμά σου. Και αν δεν έχεις, στείλε την στο τηλεπαιχνίδι. H
τηλεόραση είναι η νταντά μας, για μικρούς και μεγάλους.