Δρόμοι

24 Ιουνίου 1875…

… Ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Μακ-Μαόν αγνάντευε τον ποταμό Γαρούννα
στην Τουλούζη. Εκείνο το καλοκαίρι, τα βατράχια είχαν φουσκώσει σαν βόδια από
τις πλημμύρες. Το νερό του ποταμού ανέβαινε, ανέβαινε, ώσπου η στάθμη του
ξεπέρασε το ιστορικό υψηλό των 11,40 μέτρων. Έκθαμβος από το ξέσπασμα της
φύσης, ο πρόεδρος μουρμούριζε μέσα από τη γενειάδα του: «Τι νερό! Τι νερό!». H
βροχή έπεφτε όπως η νύχτα πέφτει πάνω στη μέρα. Τέτοιες ήταν εκείνες οι
εποχές. Όμως, σήμερα που στέλνουμε μηχανήματα στον Άρη, σήμερα που οι γνώσεις
χοροπηδάνε μπροστά μας, με το δίκιο μας αναρωτιόμαστε: η φύση δεν
διαφεντεύτηκε ακόμη; Χώρες εξελιγμένες, εκσυγχρονισμένες όπως η Γαλλία και
άλλες, πρέπει άραγε να τσουρουφλίζονται τα καλοκαίρια από τους καύσωνες και να
τσαλαβουτούν στα νερά και τα χιόνια τους χειμώνες; Τι παραπάνω λένε οι
σημερινοί πολιτικοί από τον Μακ-Μαόν; «Τι νερό! Τι νερό!».

Και μια λέξη…

… που ίσως εξοργίζει ακόμη παραπάνω τους πολίτες: «Ετοιμότητα». Γιατί με
κάθε φυσική καταστροφή, αυτή η λέξη γκρεμοτσακίζεται μαζί με τον πολίτη, πότε
κάτω από μια καταιγιστική βροχή, πότε πάνω σε ένα ολισθηρό και παγωμένο
οδόστρωμα. Παρ’ όλα τα εξελιγμένα και πανάκριβα τεχνικά μέσα που έχουμε στη
διάθεσή μας, είναι κάπως ειρωνική η διαπίστωση πως κάθε φορά που μας γονατίζει
μια χιονοθύελλα, τελικά η σωτηρία μας εξαρτάται από το πιο πρωτόγονο και
παμπάλαιο πράγμα που είχε ποτέ ο άνθρωπος: το ταπεινό αλάτι. Ουσία θεϊκή,
έλεγε για το αλάτι ο Πλάτων, ο οποίος υποστήριζε πως το χλωριούχο νάτριο ήταν
ιδιαίτερα προσφιλές στους θεούς. Δεν ήταν τυχαίο που οι μεγαλύτερες πόλεις του
κόσμου ήταν κτισμένες κοντά σε αλυκές. Το αλάτι αποσυνθέτει τον πάγο, αλλά την
ίδια ώρα συντηρεί καλά ό,τι δεν θέλουμε να αποσυντεθεί. Όταν τα πάντα
βρίσκονται σε αποσύνθεση μπροστά σε μια χιονοθύελλα, μονάχα χάρη στο αλάτι
μπορούμε να ελπίζουμε πως θα αποτρέψουμε τη δική μας αποσύνθεση.

Το αλάτι…

… τόσο πολύτιμο ήταν πάντα, που είχε τη δύναμη να υποκινεί ακόμη και
πολέμους. Το 1586, υπό την ηγεσία του Γουλιέλμου της Οράγγης, οι Ολλανδοί
εκστράτευσαν κατά της Ισπανίας, που τους είχε απαγορεύσει την πρόσβαση στο
αλάτι, σε έναν πόλεμο που κράτησε ογδόντα χρόνια. Το αλάτι προκάλεσε και
λαϊκές εξεγέρσεις. Όπως όταν ο Φίλιππος Δ’ της Γαλλίας, με ένα παράδοξο
διάταγμα, υποχρέωσε κάθε υπήκοό του άνω των οκτώ ετών να μαζεύει επτά κιλά
αλάτι τον χρόνο, χωρίς να έχει το δικαίωμα να το χρησιμοποιήσει αυτός.

Για εκείνους…

… που μάταια «σχεδιάζουν» τη σωτηρία μας κάθε τόσο που μια θεομηνία πέφτει
στο κεφάλι μας, η λαϊκή σοφία προτείνει το παρακάτω ξόρκι για να λυθεί η
κατάρα: να ρίξουν μέσα σε νερό αλάτι και ανακατεύοντάς το με ένα ξυλαράκι να
λένε: «Όπως λειώνει το αλάτι, να λειώσει και η κατάρα».