Eπικίνδυνα σκαλοπάτια

«Μια στιγμή μονάχα γύρισα, για να μου πει κάτι η γυναίκα μου. Ένιωσα το
χέρι της Ιωάννας να γλιστράει από το δικό μου και το επόμενο δευτερόλεπτο
έπεφτε από τη σκάλα. Έκανα βουτιά για να την προλάβω, αλλά δεν τα κατάφερα.
Προσγειώθηκε ουρλιάζοντας στον κάτω όροφο. Τρελάθηκα».

Έχουν περάσει κοντά πέντε χρόνια από τη σκηνή αυτή, αλλά για τον κ. Παναγιώτη
Κουτσοσίμο είναι σαν να συνέβη μόλις χθες. Έχουν μεσολαβήσει κι άλλα ατυχήματα
– η δευτερότοκη κόρη του, η 3χρονη Στέλλα, μόλις πριν από τρεις μήνες έσκισε
τα χείλη της και κόντεψε να χάσει ένα δόντι πέφτοντας στο τραπεζάκι του
σαλονιού. Το ατύχημα της Ιωάννας, όμως, ήταν το χειρότερο. «Εκείνη τη στιγμή
έχασα τον κόσμο. Δεν ήξερα αν το παιδί ήταν καλά και το μόνο που ήθελα ήταν να
φτάσω γρήγορα στο νοσοκομείο και να μου πουν πως δεν έχει κάτι σοβαρό – όπως
και τελικά έγινε», λέει ο κ. Κουτσοσίμος.

Περιπτώσεις σαν κι αυτή είναι μάλλον συνηθισμένες στη χώρα μας, στην οποία
κάθε χρόνο περίπου 300.000 παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών διακομίζονται
τραυματισμένα στα νοσοκομεία, σύμφωνα με υπολογισμούς του Κέντρου Έρευνας και
Πρόληψης Παιδικού Ατυχήματος (ΚΕΠΠΑ).

Οι εσωτερικές σκάλες. Όπως αναφέρει το ΚΕΠΠΑ στην ετήσια έκθεσή του,
την οποία κάθε χρόνο στέλνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος
καταγραφής ατυχημάτων στο σπίτι και στον ελεύθερο χρόνο (EHLASS), σημαντικό
ποσοστό ατυχημάτων στα παιδιά οφείλονται σε πτώσεις από ή σε σκάλες. H ανάλυση
19.000 από τα ατυχήματα έδειξε πως στις ηλικίες κάτω του ενός έτους το ποσοστό
τέτοιων περιπτώσεων ανέρχεται σε 12,99%, στα νήπια 1-4 ετών σε 5,9% και στα
παιδιά 5-14 ετών σε 4,82%.

«Ολοένα και περισσότερα ελληνικά σπίτια κατασκευάζονται με εσωτερική σκάλα,
αλλά συνήθως δεν τοποθετείται στο πάνω και στο κάτω μέρος της ένα πορτάκι με
ειδικό κλείδωμα, το οποίο δεν μπορούν να ανοίξουν τα μικρά παιδιά», λέει ο
παιδίατρος Θεολόγος Φαρμακάκης, επιστημονικός συνεργάτης του ΚΕΠΠΑ. «Το μέτρο
αυτό είναι απαραίτητο γιατί τα παιδιά δεν πέφτουν μόνο από τον πάνω όροφο:
έχουμε και αρκετά ατυχήματα σε νήπια που ανέβηκαν λίγα σκαλιά και μετά έπεσαν
προς τα πίσω».

H στατιστική. H αλήθεια είναι πως η ανεπαρκής επιτήρηση αποτελεί συχνά
κύρια αιτία τραυματισμού – και όχι μόνο στις σκάλες. «Το 17,91% των παιδιών
ηλικίας κάτω των 4 ετών τραυματίζονται ενόσω βρίσκονται μόνα τους, ενώ ποσοστό
16,24% βρίσκονται με φίλους ή με τα μικρότερα αδελφάκια τους», εξηγεί ο
στατιστικός Γιάννης Ματζαβάκης, συνεργάτης του ΚΕΠΠΑ. «Στις άλλες περιπτώσεις
υπάρχει κάποιος ενήλικος, αλλά η παρουσία του δεν αποτρέπει το ατύχημα».

«Το ζητούμενο είναι να υπάρχει σωστή επίβλεψη και επιτήρηση», εξηγεί ο κ.
Φαρμακάκης. «Όταν ένα μικρό παιδί παίζει μόνο στο δωμάτιό του, δεν
επιτηρείται, κι ας είναι τρεις ενήλικοι στο σαλόνι. Ούτε επιτηρείται από έναν
ενήλικο που βρίσκεται μεν στον ίδιο χώρο μαζί του, αλλά διαβάζει, μιλάει στο
τηλέφωνο ή βλέπει τηλεόραση».

Μόνη της η επίβλεψη δεν αρκεί για να αποφευχθούν τα χειρότερα. «Απαιτείται και
λήψη συγκεκριμένων προληπτικών μέτρων, διότι και μπροστά στα μάτια σου μπορεί
να συμβεί το κακό», τονίζει ο κ. Φαρμακάκης. «Όταν, λόγου χάρη, το παιδί
παίζει με παιχνίδι ακατάλληλο για την ηλικία του, μπορεί να καταπιεί ένα μικρό
κομμάτι και να πνιγεί».

Στο κεφάλι χτυπούν βρέφη και νήπια

Η Ιωάννα και η Στέλλα Κουτσοσίμου. Η μεγάλη κατρακύλησε στη σκάλα πριν πέντε χρόνια – η μικρή έσκισε τα χείλη της πριν τρεις μήνες

H συνηθέστερη αιτία τραυματισμού των παιδιών στη χώρα μας είναι οι πτώσεις,
σύμφωνα με την έκθεση EHLASS του 2003 (αφορά στοιχεία για το 2002). Στα βρέφη
ηλικίας έως 1 έτους, σε αυτές οφείλεται το 68,24% των τραυματισμών, ενώ το
αντίστοιχο ποσοστό στα νήπια 1-4 ετών είναι 50,94% και στα παιδιά 5-14 ετών
44,16%. Το συχνότερο επακόλουθο των πτώσεων είναι τραύματα στο κεφάλι, που στα
μωρά κάτω του 1 έτους συμβαίνουν στο 73,12% των περιπτώσεων. «Τα μωρά κτυπούν
στο κεφάλι επειδή αυτό είναι πολύ μεγάλο και βαρύ σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα
τους, ενώ δεν στηρίζεται καλά», εξηγεί ο παιδίατρος Θεολόγος Φαρμακάκης. Το
ποσοστό των τραυματισμών στο κεφάλι μειώνεται για εύλογους λόγους σε 56,42%
στα νήπια 1-4 ετών, ενώ στις ηλικίες 5-14 ετών επικρατούν οι τραυματισμοί στα
χέρια και τα πόδια με 39,9% και 27,16% αντιστοίχως. Όσον αφορά τα μέρη όπου
γίνονται τα ατυχήματα, στα παιδιά ηλικίας έως 4 ετών συμβαίνουν στο σπίτι ή
γύρω από αυτό, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες κυριαρχούν τα ατυχήματα στο
σχολείο.