Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Από την επιχείρηση διάσωσης…

Πενθεί ξανά η Αλβανία. Τριάντα (τουλάχιστον) άνθρωποι ξεψύχησαν προχθές
στα παγωμένα νερά του Ιονίου. Ήταν (λαθρο)μετανάστες που κατευθύνονταν προς
την Ιταλία. Τα περισσότερα θύματα – από 18 έως 25 χρόνων – ήταν από τον Βορρά.
Από τον εξαθλιωμένο Βορρά, όπου το «να πεθάνεις από το νερό» αποτελεί την
χειρότερη κατάρα…

Πίστευαν τα θύματα ότι το ταξίδι αυτό θα ήταν το ταξίδι της σωτηρίας
τους. Το πλήρωσαν 1.500 ευρώ ο καθένας. Τόσο κοστολογούν οι δουλέμποροι την
ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Οι δουλέμποροι – όπως αποκαλύφθηκε – είχαν στενές
σχέσεις με υψηλά στελέχη της Αστυνομίας. Επιπλέον, όταν συνέβη η τραγωδία, ο
πρωθυπουργός της Αλβανίας, ο σοσιαλιστής (;) κ. Φατός Νάνο έλειπε στο
εξωτερικό. Από δύο εβδομάδες βρισκόταν σε μια από τις συχνές και πολυτελείς
του διακοπές στις πιο ακριβές πρωτεύουσες του κόσμου και τις παραλίες της
Μεσογείου. Δεν αξιώθηκε καν να επιστρέψει αμέσως στην πατρίδα του, όταν
μαθεύτηκε το ολέθριο νέο. «Υπό κομμουνισμό» – έγραψε η αλβανική εφημερίδα
«Κόχα Γιόνε» – «ήμασταν ένας λαός φυλακισμένος που τον καταπίεζε ένας
τύραννος. Σήμερα, είμαστε ένας λαός από απελπισμένους πλάνητες που τον κυβερνά
ένας τουρίστας. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στον κομμουνισμό και τον καπιταλισμό;»…

***

H αλήθεια είναι ότι ο μετα-κομμουνιστικός καπιταλισμός, που χτίζεται σε
χώρες όπως η Αλβανία, είναι ένας καπιταλισμός όπου (όπως έγραφε πριν από
χρόνια ο Μίλαν Κούντερα) «η απανθρωπιά της πολιτικής αντικαταστάθηκε από την
απανθρωπιά του χρήματος, τους απατεώνες και… τη χοντροκοπιά των νεόπλουτων».
Όπου οι υπάλληλοι του Κόμματος αντικαταστάθηκαν από τους δουλέμπορους. Όπου ο
τρομακτικός Μεγάλος Ηγέτης αντικαταστάθηκε από τον Μεγάλο Τουρίστα.

***

Τη μοίρα αυτών των κοινωνιών την κυβερνούν πλέον οι μαφίες. H μαφία
είναι εκείνη που κρατά τα ηνία της εξουσίας. Πιο τρομακτική είναι η έλλειψη
ελπίδας για μια καλύτερη ζωή στην πατρίδα τους. Είναι αυτό το «τέρας» που
σπρώχνει τους ανθρώπους να παραδίδονται οικειοθελώς περίπου στα χέρια του
θανάτου…

«Τι μπορώ να κάνω για σας;», ρώτησε ένας στέλεχος της αλβανικής
κυβέρνησης, που έσπευσε υπό την πίεση των MME στον τόπο της τραγωδίας, έναν
από τους επιζήσαντες. Και ο επιζών, ο οποίος είχε δει δεκάδες ανθρώπους να
πεθαίνουν μπροστά στα μάτια του, με σβησμένη και τρεμάμενη φωνή από το κρύο
και τον τρόμο που είχε καταλάβει όλο το είναι του, απάντησε: «Μία βίζα». Στη
σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης, σε όλες τις ηπείρους υπάρχουν εκατομμύρια
και εκατομμύρια άνθρωποι, το όνειρο των οποίων είναι μία βίζα… Απέναντι
όμως, εκεί όπου οι απελπισμένοι ελπίζουν να «αναστήσουν» την ελπίδα τους, τα
σύνορα κλείνονται όλο και πιο ερμητικά. Και όσο πιο πολύ κλείνουν, τόσο πιο
πολύ κοστίζουν οι βίζες και τα ταξίδια του θανάτου.

«Θέλαμε φθηνά χέρια εργασίας, μας ήρθαν άνθρωποι»,» έγραψε κάποτε ο Μαξ
Φρις υπονοώντας ότι οι μετανάστες δεν είναι αντικείμενα αλλά ανθρώπινα
υποκείμενα. Στην σημερινή Ενωμένη Ευρώπη όμως, που δεν διαθέτει καμία
συγκροτημένη πολιτική για τη μετανάστευση, που από την μια τους θέλει τους
μετανάστες ως πάμφθηνα χέρια εργασίας και από την άλλη τους βλέπει ως
εισβολείς, η φράση του Φρις χρειάζεται τροποποίηση: «Θέλαμε φθηνά χέρια
εργασίας, μας έρχονται πτώματα»… Και τα πτώματα αυτή τη φορά ήρθαν από το
προαύλιο της Ευρώπης. «Πάντως» – έγραψε η εφημερίδα «Κόχα Γιόνε» – «εμείς
οφείλουμε να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη: ήρθε ο καιρός να καταλάβουμε
ότι όσο ανεχόμαστε να μας κυβερνήσουν οι Κύκλωπες, θα μας καταπίνει ο Ποσειδώνας»…

O Γκαζμέντ Καπλάνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος