Pωσική παγκόσμια πρώτη στη Θεσσαλονίκη

![]() |
![]() |
|
«Γυναίκα που ουρλιάζει», έργο του Σολομώντος Νικρίτιν, του 1928. Έργο με |
H εξασφάλιση και διαχείριση της Συλλογής Κωστάκη από ένα Κρατικό Μουσείο
Σύγχρονης Τέχνης – όπως το νεότευκτο της Θεσσαλονίκης – αρχίζει να αποδίδει
τους πρώτους «καρπούς».
H πρώτη διακρατική συμφωνία ανταλλαγής έργων και συνδιοργάνωσης υπεγράφη προ
διμήνου κατά την επίσημη επίσκεψη του υπουργού Πολιτισμού Ευάγγελου Βενιζέλου
στη Μόσχα. Και η έκθεση με έργα του Σολομώντος Νικρίτιν – ενός από τους
σημαντικότερους καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας – είναι η πρώτη που
διοργανώνεται παγκοσμίως (πριν και μετά τον θάνατό του) και στηρίζεται στην
τεράστια διαπραγματευτική δύναμη που προσφέρει στο ΚΜΣΤ η ιδιοκτησία και
διαχείριση της ανεκτίμητης συλλογής.
Ο εβραϊκής καταγωγής Σολομών Νικρίτιν (Ουκρανία, 23 Δεκεμβρίου 1898 –
Μόσχα, 3 Δεκεμβρίου 1965) υπήρξε ιδρυτικό μέλος πρωτοποριακών ομάδων της
λεγόμενης δεύτερης γενιάς της ρωσικής πρωτοπορίας (ομάδες
«Ηλεκτρο-οργανισμός», «Προβολισμός», «Μέθοδος»). Είχε αναπτύξει μια πρωτότυπη
εικαστική θεωρία όσον αφορά τη σύνδεση της ζωγραφικής με το θέατρο και τον
κινηματογράφο. Βάσει αυτής της θεωρίας περί σύνθεσης των τεχνών, επιχείρησε να
αποτυπώσει την κίνηση πάνω στον μουσαμά. Αντιμετώπιζε κάθε έργο ως
κινηματογραφικό πλάνο που συνέθετε (μαζί με άλλα έργα του) μια
«κινηματογραφική – εικαστική ταινία». Σύμφωνα με την άποψή του, δεν υπάρχει
ένα ολοκληρωμένο έργο. «Ο θεατής είναι εκείνος που δημιουργεί Το Έργο»,
παρακολουθώντας μέσα από τα έργα τού καλλιτέχνη τη νοητική του διαδικασία.
Παρά το σημαντικό και πολύμορφο έργο του, ο Νικρίτιν δεν έγινε ευρέως γνωστός,
καθώς η δραστηριότητά του ταυτίζεται χρονικά – και τελικά καθορίζεται – με
ιστορικές και πολιτικές συγκυρίες στην άλλοτε Σοβιετική Ένωση (από τη δεκαετία
του ’30), την εποχή της πολιτικής υπαγόρευσης του ύφους και της επιβολής του
σοσιαλιστικού ρεαλισμού, με αποτέλεσμα παρά τις πρωτοποριακές εικαστικές
αναζητήσεις του (πολλές από τις οποίες κρίθηκαν και απορρίφθηκαν ως
«φορμαλιστικές» από το καθεστώς) να στραφεί περισσότερο σε θεωρητικές –
ιδεολογικές αναλύσεις.
H έκθεση των 355 έργων του Νικρίτιν στη Μονή Λαζαριστών της
Θεσσαλονίκης θα παρουσιαστεί με τη «λογική» κινηματογραφικής ταινίας. Τα έργα
που θα συνθέσουν την «ταινία» του Νικρίτιν προέρχονται από: τη Συλλογή Κωστάκη
(160 από τα 234 συνολικά που έχει το ΚΜΣΤ), την γκαλερί «Τρετιακόφ» (140) και
50 από το Κίεβο, τα Κρατικά Αρχεία Λογοτεχνίας και Τέχνης της Μόσχας,
ιδιωτικές συλλογές και το πολυσυζητημένο έργο με τίτλο «Το παλιό και το νέο»
που φυλάσσεται στο Μουσείο της πόλης Νουκούς του Ουζμπεκιστάν.
H έκθεση διοργανώνεται υπό την εποπτεία των διευθυντών του Κρατικού Μουσείου
Σύγχρονης Τέχνης και της Πινακοθήκης «Τρετιακόφ», Μιλτιάδη Παπανικολάου και
Λίντια Ιόβλεβα.
Παράλληλα με την έκθεση εκδίδεται τρίγλωσσος επιστημονικός κατάλογος
(ελληνικά, ρωσικά, αγγλικά).
«Ανεπιθύμητο είδος καλλιτέχνη…»
«Σύντροφοι. Έχουμε ένα δείγμα μιας κατηγορίας έργων για τα οποία η
εφημερίδα “Πράβντα” μάς είχε προειδοποιήσει. Ο καλλιτέχνης διαβάζει πολύ, αλλά
δυστυχώς όχι αυτά που πρέπει». «Είναι ανεπιθύμητο είδος καλλιτέχνη… Αυτά που
λέει περί αναπαράστασης της εποχής μας ακούγονται ως δυσφήμηση». «Είναι μια
εκλεκτική εργασία που προήλθε από τους εκλεκτικούς Ιταλούς φασίστες». «Είναι
συκοφαντία. Μια ταξική επίθεση εναντίον της σοβιετικής εξουσίας. Ο πίνακας
πρέπει να απομακρυνθεί για να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα…». Αποσπάσματα από
το βιβλίο του Κουρτ Λόντον «Επτά σοβιετικές τέχνες» (Λονδίνο 1937), με τη
συζήτηση σχετικά με τον πίνακα του Νικρίτιν «Το παλιό και το νέο» στο
Συμβούλιο Τεχνών της Πανρωσικής Ένωσης Καλλιτεχνών στη Μόσχα (10 Απριλίου 1935).
INFO
Παγκόσμια πρώτη αναδρομική έκθεση του Σολομώντος Μπορίσοβιτς Νικρίτιν.
Εγκαίνια: Παρασκευή 30 Ιανουαρίου στη Μονή Λαζαριστών Θεσσαλονίκης. Έως 20
Μαρτίου. Από 15 Απριλίου η έκθεση θα μεταφερθεί στην γκαλερί «Τρετιακόφ» της Μόσχας.
LINK
http: //www.greekstatemuseum.com/article/articleview/79/1/43/













