Διαστάσεις Bιογραφίες χωρίς σεμνοτυφίες

Περισσότερες από 50.000 μίνι βιογραφίες διάσημων Βρετανών περιλαμβάνει η
νέα βιογραφική εγκυκλοπαίδεια της Οξφόρδης. Χρειάστηκαν δώδεκα χρόνια για να
ολοκληρωθεί. Και πολύ θάρρος για να… γραφτούν τα πράγματα με το όνομά τους.

Ευπρεπισμοί, τέλος. H νέα βιογραφική εγκυκλοπαίδεια της Οξφόρδης δεν… μασά τα λόγια της για κανέναν – ούτε για την πριγκίπισσα Νταϊάνα ούτε για τον Όσκαρ Γουάιλντ

Το Λεξικό Εθνικής Βιογραφίας (Oxford Dictionary of National Biography) θα
κυκλοφορήσει τον ερχόμενο Σεπτέμβριο και η τιμή του θα είναι περίπου 13.000
ευρώ (ή 11.500 ευρώ για όσους το παραγγείλουν πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου).
Αποτελείται από 60 τόμους, αρκετούς για να καλύψουν τρεισήμισι μέτρα χώρου.
Περιλαμβάνει 60 εκατομμύρια λέξεις και τις βιογραφίες 50.000 Βρετανών «ηγετών,
πολιτικών, θρησκευτικών αρχηγών, στρατιωτικών αξιωματούχων, λογίων,
επιχειρηματιών και συνδικαλιστών, καλλιτεχνών, συγγραφέων, αθλητών,
δημοσιογράφων αλλά και διαβόητων δολοφόνων, δημίων, παχύσαρκων ή υπερηλίκων».

H καινοτομία της βιογραφικής αυτής εγκυκλοπαίδειας, ωστόσο, δεν περιορίζεται
στον όγκο και τα λήμματά της. Όπως εξηγεί ο Τομ Ρόζενταλ, ένας από τους 10.000
συντελεστές, «αφήσαμε τα παλαιότερα, σεμνότυφα βιογραφικά πρότυπα στη
βικτωριανή εποχή όπου ανήκουν. Δεν χρησιμοποιούμε πια τους ευπρεπισμούς
“παρέμεινε εργένης” ή “ουδέποτε παντρεύτηκε” για κάποιον που ήταν στην
πραγματικότητα ορκισμένος ομοφυλόφιλος. Αν ένας ποιητής ή ζωγράφος ήταν
αμετανόητος μοιχός και μέθυσος, τότε αυτό θα σημειωθεί, βεβαίως με κόσμιο
τρόπο».

Ένα παράδειγμα; Στο πρωτότυπο Λεξικό Εθνικής Βιογραφίας, ένα φιλόδοξο
βικτωριανό εγχείρημα, ο Λόρδος Άλφρεντ Ντάγκλας, ο εραστής του Όσκαρ Γουάιλντ
μνημονευόταν απλώς ως «φίλος του Γουάιλντ». Επιπλέον, οι βιογράφοι
«παρέκαμπταν» την καταδίκη του Γουάιλντ για προσβολή της δημοσίας αιδούς (λόγω
της σεξουαλικής του προτίμησης για άνδρες νεαρής ηλικίας) λέγοντας: «Ο
Γουάιλντ υπέβαλε, με μοιραία θρασύτητα, μία ανεπιτυχή μήνυση για συκοφαντική
δυσφήμηση εναντίον του Μαρκησίου του Κουήνσμπερυ. Κατόπιν τούτου, συνελήφθη
και του απαγγέλθηκαν κατηγορίες βάσει της Τροποποίησης του Ποινικού Δικαίου.
Κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε από τον δικαστή Γουίλς σε διετή φυλάκιση μετά
καταναγκαστικών έργων»…

Ένα άλλο παράδειγμα; H πρωτότυπη βιογραφία του T. E. Λώρενς, του Λώρενς της
Αραβίας – που ήταν σύμφωνα με τις φήμες ομοφυλόφιλος και φέρεται να είχε
αναπτύξει σαδομαζοχιστικές τάσεις εξαιτίας βιασμού του – ανέφερε: «Προτιμούσε,
με ελάχιστες εξαιρέσεις, τη συντροφιά των ανδρών, και είχε φίλους σε όλες τις
κοινωνικές τάξεις». Ουδείς μπορεί να περιμένει παρόμοιες «ευγενικές»
αοριστολογίες στην έκδοση του 2004.

«Δεν είσαι απαραίτητα ένας κακός πρωθυπουργός επειδή έχεις μια πολύπλοκη
σεξουαλική ζωή», λέει ο εκδότης Μπράιαν Χάρισον. «Δεν νομίζω πως οι απόγονοι
του Λόιντ Τζωρτζ θα αισθανθούν άβολα με τις αναφορές στην ερωμένη του, Φράνσις
Στήβενσον, οι οποίες δεν υπήρχαν στο παλιό λεξικό». Οι Βρετανοί – και όχι μόνο
– περιμένουν με ανυπομονησία να διαβάσουν τη «γαργαλιστική» αλήθεια για τον
βίο και την πολιτεία πολλών προσωπικοτήτων του έθνους τους, μη εξαιρουμένης
βεβαίως της πριγκίπισσας Νταϊάνας…