Πρόσωπα Ένα νέο χωνευτήρι

Ως άνθρωπος και ως σκηνοθέτης, ο Φερζάν Οζπετέκ καλλιεργεί τη μείξη των
ταυτοτήτων: ένα νέο χωνευτήρι, όχι μόνο εθνικό και πολιτισμικό, αλλά επίσης
ερωτικό και συναισθηματικό.

Φερζάν Οζπετέκ: Τα συναισθήματα ταξιδεύουν πάνω από σεξουαλικούς προσδιορισμούς

H οικογένεια του Φερζάν Οζπετέκ είναι μεγάλη και περίπλοκη. Περιλαμβάνει μια
συναρπαστική γιαγιά που κατάφερε να πάρει διαζύγιο την εποχή της Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας και να παντρευτεί δύο πασάδες· μια θεληματική μητέρα που χώρισε
για να παντρευτεί τον πατέρα του και μετά πήρε διαζύγιο κι απ’ αυτόν, αλλά
συνέχισαν να ζουν μαζί, σε διαφορετικά δωμάτια, όλη τους τη ζωή· μια ωραία
αδελφή, που έγινε Μις Τουρκία, έκανε τρεις γάμους, πήρε ισάριθμα διαζύγια και
σήμερα ζει μόνη. Τρεις γενιές ανυπότακτων γυναικών με ιστορίες που θυμίζουν
«Χίλιες και μία νύχτες». Ίσως από εκεί, λέει ο Τούρκος σκηνοθέτης, προέρχεται
η ανάγκη του να κατασκευάζει ιστορίες.

Ο Φερζάν Οζπετέκ γεννήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 1959 στην Κωνσταντινούπολη και
έφυγε για τη Ρώμη στα 17 του, αμέσως μόλις τελείωσε το λύκειο. Σπούδασε εκεί
Ιστορία του Κινηματογράφου, αλλά παράτησε το πανεπιστήμιο ενώ του έμεναν λίγα
μαθήματα για να πάρει το πτυχίο. Συμμετείχε σε σεμινάρια Ιστορίας της Τέχνης
και Ενδυματολογίας στην Ακαδημία της Ναβόνα και σκηνοθεσίας στην Ακαδημία
Δραματικής Τέχνης Σίλβιο Ντ’ Αμίκο. Και το 1982 άρχισε να εργάζεται ως βοηθός
σκηνοθέτη δίπλα στους Μάσιμο Τροΐζι, Μαουρίζιο Πόνζι, Ρίκυ Τονιάτσι,
Φραντσέσκο Νούτι, Σέρτζο Τσίτι και Μάρκο Ρίζι. H πρώτη του ταινία, το 1997, με
τίτλο «Τούρκικο λουτρό», σημείωσε επιτυχία σε κοινό και κριτικούς, αλλά η
δεύτερη, το «Χαρέμι», μολονότι άρεσε στους κριτικούς και πουλήθηκε σε 30
χώρες, απέτυχε εμπορικά. Οι δύο επόμενες, οι «Le fate ignoranti», το 2001, και
«La Finestra di fronte», το 2003, έτυχαν ενθουσιώδους υποδοχής και κέρδισαν
πολλά βραβεία.

Πολλοί συγκρίνουν τον Οζπετέκ με τον Πέδρο Αλμοδόβαρ. Μολονότι στις ταινίες
του αφηγείται ιστορίες ομοφυλοφιλικών ερώτων, σε συνέντευξή του στην Στεφανία
Ροσίνι του ιταλικού «Λ’ Εσπρέσο» υποστηρίζει πως αναφέρεται απλώς στη
σεξουαλικότητα, πως δεν υπάρχουν ετεροφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία. «Υποστηρίζω
πως τα συναισθήματα ταξιδεύουν πάνω από σεξουαλικούς προσδιορισμούς», τονίζει.
«Εσείς», λέει στη δημοσιογράφο, «είστε σίγουρη πως αύριο δεν θα ερωτευτείτε
μια γυναίκα; Εγώ όχι. Επειδή δεν διακρίνω έναν άνδρα από μια γυναίκα, έναν
ετεροφυλόφιλο από έναν ομοφυλόφιλο, όπως δεν διακρίνω την τροφή». Και δεν
δέχεται περιχαρακώσεις, δεν του αρέσει, λέει, «η οργάνωση της
διαφορετικότητας»: «Τι νόημα έχει να χωριζόμαστε με βάση τις σεξουαλικές
συμπεριφορές και να τις κάνουμε λάβαρα; Όταν, για παράδειγμα, μιλάει κανείς
για “γάμο” ή για “υιοθεσία”, πρέπει να αναφέρεται σε δικαιώματα του κάθε
ανθρώπου. H υιοθεσία είναι ζήτημα ευθύνης και όχι ζήτημα φύλου».