Σημάδια «απο καθήλωσης» πριν τα… Xριστούγεννα
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
 |
|
Ιδού το «λογοκριμένο» έργο, σήμερα… Τυλιγμένος προσεκτικά ο πίνακας του |
Άδειοι τοίχοι, λιτές ανακοινώσεις που επιχειρούν να δικαιολογήσουν τα
αδικαιολόγητα, έργα τέχνης τυλιγμένα με ειδικά προστατευτικά και κρυμμένα στις
αποθήκες και μηνύματα διαμαρτυρίας στο βιβλίο επισκεπτών. Τα «σημάδια» από την
«αποκαθήλωση» του «άσεμνου» πίνακα του Βέλγου δημιουργού, Τιερί ντε Κορντιέ,
αλλά και την επίθεση βανδαλισμού στο φωτογραφικό έργο τού Θανάση Τότσικα, δεν
έχουν ακόμη σβήσει από τους χώρους που εκτίθονταν στο πλαίσιο της διεθνούς
εικαστικής έκθεσης «Outlook» μέχρι την περασμένη εβδομάδα.
«H έκθεση είναι λογοκριμένη», γράφει η διακριτική ανακοίνωση που έχει
αναρτηθεί σύμφωνα με πληροφορίες από τους φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών
Τεχνών δίπλα από την είσοδο του εκθεσιακού χώρου της Σχολής τους, το
«Εργοστάσιο», όπου μέχρι την Τετάρτη ήταν εκτεθειμένο το επίμαχο έργο του
Τιερί ντε Κορντιέ. Πιο δίπλα, ως πιο οργανωμένη αντίδραση, ποζάρει μία αφίσα
που, σε φόντο μαύρο-κόκκινο, παραθέτει απόσπασμα του Συντάγματος σχετικά με
την ελευθερία της τέχνης, χωρίς όμως υπογραφή, όπως άλλωστε και η πρώτη
ανακοίνωση.
Στη μικρή αίθουσα, που φιλοξενούνται τα υπόλοιπα πέντε έργα του Βέλγου
δημιουργού, τα ίχνη από τα υποστηρίγματα της ελαιογραφίας που «αποκαθηλώθηκε»
είναι εμφανή πάνω στον βαμμένο γκρι τοίχο. Τον πίνακα αντικαθιστά μία
ανακοίνωση που γράφει: «Το έργο του Τιερί ντε Κορντιέ “Asperges me” προκάλεσε
έντονες αντιδράσεις ως προσβλητικό του Σταυρού, δηλαδή του συμβόλου της
χριστιανικής θρησκείας. H έντονη συζήτηση που προκλήθηκε τείνει να επισκιάσει
την ουσία της έκθεσης και να παρεμποδίσει την επαφή του κοινού με τη σύγχρονη
τέχνη. Στόχος όμως της “Outlook” είναι να παρουσιάσει το εύρος των διεθνών
καλλιτεχνικών ρευμάτων και να προκαλέσει το ενδιαφέρον του ευρύτερου κοινού
για τη σύγχρονη τέχνη. Σταθμίζοντας συνεπώς όλα τα δεδομένα το Δ.Σ. της
Πολιτιστικής Ολυμπιάδας και ο διευθυντής της έκθεσης αποφάσισαν να αποσυρθεί
το συγκεκριμένο έργο και να τοποθετηθεί η παρούσα ανακοίνωση για τους λόγους
της απόσυρσης».
«Δεν τίθεται θέμα αν έπρεπε ή δεν έπρεπε να κατέβει το έργο. Αν βάλει
κανείς όρια στην τέχνη χάνει την ουσία της, παύει πλέον να είναι τέχνη», έλεγε
χθες στα «NEA» ο 27χρονος επισκέπτης Μάνος Εργαζάκης. «Οι αντιδράσεις ήταν
υπερβολικές και προέρχονταν από μια μερίδα ανθρώπων», υποστηρίζει.
«Δεν μου άρεσε το θέμα και δεν το εγκρίνω, διότι προσβάλλει το σύμβολο του
σταυρού», υποστήριζε από την πλευρά της η 21χρονη Αγγελική, υποψήφια της
Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. «Δεν σημαίνει όμως ότι έπρεπε και να το
κατεβάσουν. Ήταν λάθος ενέργεια. Όρια στην τέχνη δεν υπάρχουν. Ο καθένας έχει
τα δικά του όρια».
Στην Τεχνόπολι του Δήμου Αθηναίων, έναν επίσης από τους τρεις χώρους που
φιλοξενούν την «Outlook», τα πνεύματα είναι πλέον ήρεμα, αλλά κανείς από τους
υπεύθυνους φύλαξης δεν ήθελε να μιλήσει για τα γεγονότα της περασμένης
Πέμπτης. Της ημέρας δηλαδή που μία άγνωστη γυναίκα, η οποία – σύμφωνα με
πληροφορίες, τηλεφωνούσε συχνά στα γραφεία των διοργανωτών και τους ζητούσε να
καθαιρεθεί το έργο – αποκαθήλωσε και κατέστρεψε μία από τις πέντε έγχρωμες
φωτογραφίες του Θανάση Τότσικα.
Στον κενό λευκό τοίχο του κτιρίου A3 δύο μόνον πινακίδες θυμίζουν πως
μέχρι πριν από λίγες ημέρες εκεί παρουσιαζόταν το έργο που απεικόνιζε τον
Έλληνα καλλιτέχνη να συνουσιάζεται με ένα καρπούζι. H λεζάντα του πολύπτυχου
που έχει παραμείνει και η λιτή ανακοίνωση που γράφει πως «Το έργο του Θανάση
Τότσικα υπέστη την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου βανδαλιστική επέμβαση. Κατόπιν αυτού
έχει προσωρινά αποσυρθεί για να συντηρηθεί». Αν και επανειλημμένως ο
δημιουργός δήλωσε στα «NEA» πως αποσύρει οριστικά το έργο του από την έκθεση.
Όσο για τη γυναίκα που κατέστρεψε το έργο του Θανάση Τότσικα και επιχείρησε να
καταστρέψει και έργο του Αμερικανού καλλιτέχνη Ρεϊμόν Πετιμπόν, δεν θα διωχθεί
ποινικά, σύμφωνα με κύκλους της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας καθώς «ουδείς έχει
διάθεση να αρχίσει έναν δεύτερο κύκλο συζητήσεων από τη στιγμή που ούτε και ο
ίδιος ο δημιουργός δήλωσε επιθυμία για νομική δίωξη».
«Επανεγκατάσταση τώρα»!
 |
|
Φοιτητές εποίησαν… Απόσπασμα του Συντάγματος περί ελευθερίας της Τέχνης |
«H πράξη (σ.σ.: της αποκαθήλωσης του έργου του Τιερί ντε Κορντιέ) άφησε
όλους εκτεθειμένους: τόσο εκείνους οι οποίοι δεν ανέχονται τον ρόλο που
οφείλει να διαδραματίζει η σύγχρονη τέχνη όσο και αυτούς που, μη εκπληρώνοντας
τον ρόλο για τον οποίο αμείβονται από τον Έλληνα φορολογούμενο, κατέθεσαν τα
όπλα αμαχητί, αντί, ως όφειλαν, να υπερασπιστούν όσα επιβάλλει η θέση τους»,
επισημαίνει στη διαμαρτυρία του το Δ.Σ. της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και
Μουσικών Κριτικών. Από την πλευρά του ο Σύλλογος των Μεταπτυχιακών Φοιτητών
της ΑΣΚΤ Αθηνών ζητεί την άμεση επανεγκατάσταση των έργων και τονίζουν, μεταξύ
άλλων, πως «ο υπουργός Πολιτισμού και οι υπεύθυνοι της Πολιτιστικής
Ολυμπιάδας, έχοντας την πλήρη σύμπνοια της αξιωματικής αντιπολίτευσης εκθέτουν
τη χώρα διεθνώς παρουσιάζοντάς την ως τριτοκοσμικό θεοκρατικό καθεστώς
ανελευθερίας, το οποίο διώκει την ελεύθερη έκφραση μέσω της τέχνης» και πως «η
Εκκλησία δεν έχει δικαίωμα στη σύγχρονη τέχνη να κρίνει τα έργα τέχνης σε
θεσμικό πλαίσιο».
Αύξηση κατά 30% στους επισκέπτες
 |
|
Μια ανακοίνωση συμπληρώνει το κενό που άφησε πίσω του το «λογοκριμένο» έργο |
Αύξηση της τάξεως περίπου του 30% σημειώθηκε το τελευταίο
Σαββατοκύριακο στους τρεις χώρους της οδού Πειραιώς, που πραγματοποιείται η
«Outlook», ενώ καμία από τις οργανωμένες επισκέψεις σχολείων δεν ακυρώθηκε
μετά την «αποκαθήλωση» των έργων. «Πάντα όταν δημιουργείται ένα φαινόμενο
ερεθιστικό για την κοινή γνώμη ανεβαίνει και ο αριθμός προσέλευσης κοινού»,
σχολιάζει ο αναπληρωτής καλλιτεχνικός διευθυντής της έκθεσης Γιώργος
Τζιρτζιλάκης. «Το “Outlook” είναι η παραδειγματική απόδειξη της πρόσφατης
έρευνας του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών. Φαίνεται πως τα θέματα της
σεξουαλικής απελευθέρωσης και της θρησκευτικής ανεκτικότητας εκκρεμούν ακόμη
στην Ελλάδα. H αντίδραση του υπουργού Πολιτισμού, αλλά και της Νέας
Δημοκρατίας δείχνουν πως το νευρικό σύστημα των προβλημάτων που άγγιξε η
έκθεση ανησυχεί και τρομάζει πολλούς». Όσο για τη σιωπή που παρατηρήθηκε από
τον εικαστικό κόσμο επισημαίνει: «Δεν θεωρώ πως οι εικαστικοί έμειναν
αδρανείς. Υπάρχουν ομάδες που αντέδρασαν πολιτικοποιημένα και υπεύθυνα.
Ορισμένα μεγάλα ονόματα της τέχνης, όμως, αντί να χαϊδεύουν το κοινό και τους
συντηρητικούς πελάτες τους θα έπρεπε να συνειδητοποιήσουν τις ευθύνες τους».
Ασφάλιστρα 70.000 ευρώ
Ποια είναι η τύχη των έργων του Τιερί ντε Κορντιέ και του Θανάση Τότσικα μετά
την απομάκρυνση τους από την «Outlook»; Το πρώτο, το οποίο είναι ασφαλισμένο
για περίπου 40.000 ευρώ, από την πρώτη στιγμή που απομακρύνθηκε από το
«Εργοστάσιο» φυλάσσεται συσκευασμένο με ειδικό προστατευτικό κάλυμμα σε ειδικό
χώρο από τους διοργανωτές και θα επιστραφεί στον δημιουργό του με τη λήξη της
έκθεσης. Δεν αποκλείεται μάλιστα το ενδεχόμενο της επανέκθεσής του, καθώς η
απόσυρση είναι προσωρινού χαρακτήρα και γίνονται ήδη ζυμώσεις για την
επαναφορά του στην έκθεση. Το έργο του Θανάση Τότσικα – το σύνολο και των
πέντε φωτογραφιών έχει ασφαλιστεί έναντι 30.000 ευρώ – βρίσκεται προς το παρόν
σε αποθήκη της Τεχνοπόλεως, όπου και συντηρείται από ειδικούς. Στη συνέχεια το
έργο θα επιστραφεί στον καλλιτέχνη.
ΒΙΒΛΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ
«Ας μην αποφασίζουν άλλοι τι θέλουμε να δούμε»
Στο βιβλίο των επισκεπτών του «Εργοστασίου» οι αντιδράσεις ποικίλλουν.
Από οργισμένες προσωπικές επιθέσεις στον υπουργό Πολιτισμού μέχρι ψύχραιμες
θέσεις μπορεί να διαβάσει κανείς στα λιγοστά σχόλια είναι αλήθεια παρά την
αύξηση των επισκεπτών μετά τα επίμαχα γεγονότα. «Ελπίζω το “Outlook” να
εξελιχθεί σε θεσμό. Ωστόσο, η λογοκρισία της έκθεσης με πείραξε βαθύτατα, όχι
μόνον ως φιλότεχνη, αλλά γενικότερα ως πολίτις αυτής της χώρας», σημειώνει η
Διονυσία Στεφανοπούλου, ενώ ανάμεσα σε άλλα η Ιωάννα Μαρτζιανού γράφει: «Θα
παρακαλούσα πολύ να μην επιτραπεί ποτέ στο μέλλον να αποφασίζουν κάποιοι άλλοι
για μας το τι θέλουμε να δούμε».
 |
«Είναι απαράδεκτα τα όσα συνέβησαν», δήλωνε και ο 66χρονος Βασίλης
Ασημακόπουλος, ο οποίος επισκέφθηκε χθες το μεσημέρι το «Εργοστάσιο». «Σήμερα
πρέπει να μπορεί να τα βλέπει κανείς όλα. H απομάκρυνση του πίνακα είναι
λογοκρισία. Μου θυμίζει τον κομμουνιστικό φασισμό στη Ρωσία του 1917. Ήταν
πολύ ήπιος ο καλλιτέχνης, που δεν ζήτησε πίσω όλα του τα έργα».
 |
«Πρέπει να είναι κανείς προετοιμασμένος για μη συμβατικές καταστάσεις όταν
επισκέπτεται μια έκθεση σύγχρονης τέχνης», λέει η συνθέτρια Μαριάνθη
Παπαλεξανδρή-Αλεξανδρή, που συναντήσαμε χθες μπροστά στον κενό τοίχο της
Τεχνοπόλεως, που άλλοτε φιλοξενούσε το έργο του Θανάση Τότσικα. «Αν θέλει
κανείς την ασφάλειά του να μείνει σπίτι του. Το ελληνικό κοινό όμως δεν είναι
εξοικειωμένο. Δεν είναι έτοιμο να αφήσει την καθημερινότητά του και να μπει σε
καταστάσεις που δεν έχει ξαναβρεθεί».
INFO
«Outlook» στην Τεχνόπολι (Πειραιώς 100), στο νέο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138
και Ανδρονίκου) και στο Εργοστάσιο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (Πειραιώς
256, Άγιος Ιωάννης Ρέντης). Πληρ. τηλ. 210-8259.620. Έως τις 25 Ιανουαρίου.
Google news
