«Δεν θα δώσω τη συγγνώμη που ζήτη σε ο Kουφοντίνας»

Περνάει κάθε τόσο από το σημείο που η ρουκέτα συνάντησε το παιδί της. Λίγο
παρακάτω, εκεί που στενεύει η Καραγεώργη Σερβίας και παραχωρεί τη θέση της
στην Περικλέους, το πρώτο κάθετο δρομάκι που έγινε πεζόδρομος πήρε το δικό του
όνομα. Είναι ο δρόμος του Αθανασίου Αξαρλιάν… Δέκα μέτρα μακρύτερα είναι και
το εργαστήριο χρυσοχοΐας που δουλεύει η κ. Σταυρούλα Αξαρλιάν και ο
μεγαλύτερος γιος της, ο Σέργιος.

Σταυρούλα Αξαρλιάν. Από την ημέρα πουανακοινώθηκε η απόφαση έριξε ένα άσπρο φουλάρι στον λαιμό της…

Δεν ήταν εύκολο να σπάσει τα έντεκα χρόνια σιωπής της η κ. Αξαρλιάν. Δεν
έκανε, μου εξομολογείται, ποτέ κατάθεση ψυχής γιατί «δεν ήθελα ποτέ κανείς να
σκεφτεί πως “πουλάω” τον πόνο μου. Έντεκα χρόνια προσπάθησα μαζί με τόσους
άλλους ανθρώπους να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη των αγαπημένων μας και δεν
δέχθηκα ποτέ να μιλήσω για τον πόνο που βιώνει η δική μου οικογένεια. Αυτός ο
πόνος μάς ανήκει, δεν φιλτράρεται, δεν μοιράζεται…».

Μια συμβολική κίνηση. Μόλις την περασμένη Δευτέρα, ύστερα από 9 μήνες
αναμονής και 162 συνεδριάσεις, άκουσε την απόφαση για τους «19» της 17N.
Βγαίνοντας από την αίθουσα έβγαλε από την τσάντα της ένα άσπρο φουλάρι και το
πέρασε στον λαιμό της – πάνω από τα ολόμαυρά της ρούχα. Ήταν μια κίνηση
συμβολική, μια κίνηση «σημάδι» και μόνο εκείνη ξέρει τη βαθύτερη σημασία της.
Κι όλη αυτή την εβδομάδα φορά το άσπρο της φουλάρι…

Όσο δύσκολο ήταν για την κ. Αξαρλιάν να μιλήσει, είναι και για κάποιον που
θέλει να γράψει για εκείνη. H λέξη αξιοπρέπεια είναι μικρή, λίγη. Ο λόγος της
σιγανός, μετρημένος – ζυγίζει θαρρείς την κάθε της λέξη. Προστατεύει κάθε
συναισθηματικό της «ολίσθημα» – αφήνει το συναίσθημα να την διατρέχει αλλά όχι
να την κατακλύζει… Μιλά για εκείνον, τον μεσαίο από τους τρεις της γιους,
σαν να είναι ζωντανός, σαν να υπάρχει: «Τον κράτησα ζωντανό παλεύοντας για να
δικαιωθούν όλα τα θύματα και οι οικογένειές τους», ομολογεί κάποια στιγμή και
κάποια άλλη αφήνεται: «Μακάρι να μπορούσα να τον αγκαλιάσω…».

«Δεν μπορούν να αγκαλιάσουν τα παιδιά τους» Δεν μπορεί να τον
αγκαλιάσει, όπως δεν μπορούν «να αγκαλιάσουν τον πατέρα τους τα παιδιά του
Κωστή Περατικού, τα παιδιά του τον Μιχάλη Βρανόπουλο, οι τρεις κόρες του τον
αστυφύλακα Απόστολο Βέλιο, τον άνδρα της η κ. Ανδρουλιδάκη. Όπως δεν μπορεί να
αγκαλιάσει την πανέμορφη κόρη της Βιργινία Κωνσταντίνου – το τελευταίο θύμα
της τρομοκρατίας στο ξενοδοχείο «Ιντερκοντινένταλ» – η μητέρα της. Όπως δεν
μπορούν να αγκαλιάσουν και οι γονείς από την Πάτρα που έρχονται κάθε χρόνο
στην Ημέρα Μνήμης που έχουμε καθιερώσει στον Σύλλογο Αλληλεγγύης στα Θύματα
της Τρομοκρατίας «Θάνος Αξαρλιάν», τα όμορφα 20χρονα και 22χρονα παιδιά τους
για τα οποία ποτέ κανείς δεν μίλησε – τους έξι νεκρούς στο μακελειό της οδού
Βότση στις 19 Απριλίου του ’91 – την Όλγα, τη Γεωργία, τον Βασίλη, τον
Δημήτρη, τον Γιάννη και τον Γιώργο. Παιδιά που απλά δούλευαν σε ένα γραφείο
«κούριερ» δίπλα στο βρετανικό προξενείο! Ποιος μίλησε και ποιος θυμάται την
υπέροχη μάνα του αστυφύλακα Γιάννη Βαρή που «διαλύθηκε» μαζί με το λεωφορείο
των MAT στη Χαριλάου Τρικούπη στις 2 Νοεμβρίου του ’91 από τη ρουκέτα του
Χριστόδουλου και των άλλων; Είναι περισσότερα τα θύματα της τρομοκρατίας που
αγνοούμε ή ξεχνάμε από εκείνα που μνημονεύονται. Και οι άνθρωποι που
τραυματίστηκαν ή έμειναν ανάπηροι, εκατοντάδες…».

Ο πόνος δεν έχει σύνορα για την κ. Αξαρλιάν: «Είναι παντού και πάντα ο ίδιος.
Με συγκλόνισε το γράμμα της μάνας του Τούρκου διπλωμάτη Τσετίν Γκιορκιού –
δολοφονήθηκε στις 7 Οκτωβρίου του ’91 – που διαβάστηκε στη δίκη. Αυτά που
έγραφε, είναι αυτά που και εγώ σκέφτομαι. Εμείς που χάσαμε ανθρώπους, σε κάθε
νέο χτύπημα, όπου κι αν γίνεται αυτό, είναι σαν να ξαναχάνουμε τον άνθρωπό
μας. Τότε εσείς οι δημοσιογράφοι θέλετε συνεντεύξεις, αλλά εμείς βιώνουμε τόσο
δυνατό πόνο εκείνες τις στιγμές που δεν μας επιτρέπει να αρθρώσουμε λέξη…
Αυτόν τον πόνο, δυστυχώς, θα τον κληρονομήσουμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας
κι αυτό είναι τρομερό αλλά και αναπόφευκτο…».

«Φίλε, κάντε κάτι και για μένα…» είπε και σωριάστηκε

Από τη μέρα που ο Θάνος «έφυγε» η μητέρα του κουβαλά στην τσάντα της ένα διάφανο κουτάκι με μια ολόξανθη μπούκλα του

Το χαμόγελό της, λέει, δεν είναι δικό της: «Φοράω ξένο χαμόγελο – όλοι μας
δανειζόμαστε τα χαμόγελά μας». Από την ημέρα που εκείνος έφυγε, κουβαλά στην
τσάντα της ένα διάφανο κουτάκι με μια ολόξανθη μπούκλα του: «Αυτό το παιδί
γεννήθηκε και ήταν σαν να βγήκε από το κομμωτήριο. Ήταν πανέμορφος – μέσα και
έξω. Ένα παλικάρι με πραγματικό ανάστημα…».

Θα μπορούσε να μιλά για εκείνον ώρες ατέλειωτες. Εκείνο το πρωινό, στις 10
Ιουλίου του ’92, ανέβηκαν μαζί στη δουλειά τους. Κάπου στο Μοναστηράκι ο Θάνος
στάθηκε και της αγόρασε αχλάδια κοντούλες που τόσο της αρέσουν: «Καθώς
περπατούσαμε μου είπε όλο χαρά ότι το Σάββατο ήθελε να κάνει ένα μεγάλο πάρτι
στο εξοχικό του θείου του, να γιορτάσει την επιτυχία του στο Τμήμα Μηχανολόγων
των TEI και το τέλος της χρονιάς στο Αμερικάνικο Κολλέγιο.

Έναν χρόνο πριν, στις 14 Ιουλίου του ’91, χάσαμε τον πατέρα του – τα παιδιά
μου δεν είχαν ακόμη χαρεί. Μου έλεγε λοιπόν ότι θα ‘ταν το πάρτι της ζωής του.
“Εντάξει αγόρι μου” του αποκρίθηκα. Ήταν ακόμα Τρίτη, είχαμε μπροστά μας
μέρες…».

Δούλεψαν μαζί μέχρι τις 4 το απόγευμα. Κάποια στιγμή του έδωσε κάτι να
πεταχτεί σε μια δουλειά: «Γρήγορα αγόρι μου, τρέξε» τον παρότρυνε και εκείνος
«που ήταν πάντα τόσο καλό παιδί, δυστυχώς έτρεξε. Είχα στείλει το παιδί μου
στον θάνατό του…».

Δυο – τρία λεπτά αργότερα «άκουσα έναν εκκωφαντικό θόρυβο, μια τρομερή έκρηξη.
Βγήκα στο μπαλκόνι. Είδα τον καπνό, την αναστάτωση. Πανικός. Ασυναίσθητα
φωνάζω: “Το παιδί μου”! Ένας συνεργάτης μας φεύγει τρέχοντας προς τα εκεί. Δεν
με χωρά όμως ο τόπος και τρέχω κι εγώ. “Μήπως είδατε τον Θάνο;” ρωτώ γνωστούς
και αγνώστους. Κανείς δεν αποκρίνεται.

«Είναι η μάνα του». H Αστυνομία δεν αφήνει κανέναν να περάσει.
Ξαναγυρίζω πίσω. “Γύρισε ο Θάνος;” ρωτάω τους βοηθούς μου που είναι στο
μπαλκόνι. “Όχι κυρία Βούλα” μου λένε. Αρχίζω να τρέχω πάλι προς το σημείο της
έκρηξης. Είδα πρώτα το αίμα να ρέει κάτω και ύστερα τα πόδια τού παιδιού μου
που ήταν ψηλό και δεν χώραγε στο πεζοδρόμιο… Ακούω κάποιον να φωνάζει “είναι
η μάνα του” και ένας αστυφύλακας που ποτέ δεν γνώρισα με αγκαλιάζει
προστατευτικά και με γυρίζει προς τα πίσω… Βρέθηκα σ’ ένα ξενοδοχείο και
ύστερα στο νοσοκομείο όπου πήγαν το νεκρό παιδί μου… Δεν ήξερα ότι είναι
νεκρό. Ήλπιζα… ».

Ο Θάνος δεν έζησε περισσότερο από τρία λεπτά. H μοναδική μαρτυρία που υπάρχει
είναι ότι αγκαλιάζοντας μια κολόνα είδε κάποιον μπροστά του και του είπε:
«Φίλε, κάντε κάτι και για μένα…». Ύστερα σωριάστηκε.

H «ενοχή» ότι έστειλε το παιδί της στον θάνατο τη βάραινε για χρόνια. H ίδια
μεγάλη ενοχή βάραινε και τον μεγαλύτερο, τον Σέργιο, που δεν πήγε εκείνη την
μέρα στη δουλειά γιατί διάβαζε για τη διπλωματική του. Στη θέση του πήγε ο
Θάνος: «Ο Σέργιος κλώτσησε το πτυχίο του, δεν το πήρε ποτέ! Για δύο μήνες πήγε
με τον δικηγόρο και πολύτιμο φίλο μας Νίκο Λίβο στη Γερμανία, να αλλάξει
παραστάσεις, να μην τρελαθεί».

«Δεν θέλω να τους κοιτάξω στο πρόσωπο»

Τους είδε ξαφνικά έναν έναν στην τηλεόραση. Στην αρχή σάστισε. Μετά, άναψε
μέσα της «μια φλόγα! Σκέφθηκα: Λες να είναι η αρχή του τέλους για αυτούς που
έσπειραν τόσο πόνο σε τόσες οικογένειες; Ήταν τελικά. Πάντα ήξερα πως θα
γινόταν αυτό μια μέρα. Πάντα ήλπιζα. Και πάντα πάλευα γι’ αυτό. Όταν έχασα το
παιδί μου, στις τρεις ημέρες που προσκυνήσαμε, έγραψα εγώ με τα χέρια μου, εξ
ονόματος του Θάνου: “Τρομοκράτες, αφήστε τα όπλα. Για αντάλλαγμα σας δίνω τη
ζωή μου”. Κόλλησα αυτό το κηδειόσημο παντού με πολλά αποσιωπητικά και από κάτω
το υστερόγραφο “Σας αγαπώ. Θάνος”. Επειδή ήξερα ότι αυτό το έγκλημα όπως και
όλα τα προηγούμενα τα είχαν κάνει άνθρωποι και όχι μηχανές, ήλπιζα ότι θα τους
συγκινούσα και θα σταματούσαν. Γι’ αυτό δεν θα δώσω τη συγγνώμη που ζήτησε ο
Κουφοντίνας. Γιατί δεν σταμάτησαν να σκοτώνουν και άφησαν και άλλα παιδιά
ορφανά. Δεν υπάρχουν για μένα αυτοί οι άνθρωποι, δεν τους ξέρω, δεν θέλω να
τους κοιτάξω στο πρόσωπο, δεν θέλω διάλογο μαζί τους. Και δεν θα τους
συγχωρέσω ποτέ…». Δεν υπάρχουν εξηγήσεις για την κ. Αξαρλιάν. Και καμιά
ιδεολογία που να δίνει σε κάποιους το προνόμιο να δολοφονούν.