H «Δεύτερη Δημοκρατία»

Από τα μέσα Οκτωβρίου (και τη φυλάκιση του Χοντορκόφσκι) ζούμε στη «Δεύτερη
Δημοκρατία» του Πούτιν.

Πρωινός – πρωινός. Αν και ξενυχτισμένος διότι γεννούσε η… σκυλίτσα του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν πήγε πολύ νωρίς να ψηφίσει

Οι ιδρυτικοί πατέρες τής πρώτης ήταν ο Μπορίς Γιέλτσιν, ο Μπορίς Μπερεζόφσκι
(εξόριστος πλουτοκράτης), ο Αλεξάντερ Βολόσιν (προσωπάρχης του Γιέλτσιν και
κατόπιν του Πούτιν) και ο Βαλεντίν Γιουμάσεφ (προκάτοχος του Βολόσιν), εκείνο
το φθινόπωρο του 1999, όταν η άρχουσα «ελίτ» συγκλονίστηκε από μια τρομερή
κρίση. H διάδοχη κατάσταση ήταν ιδέα τριών ομάδων: της «φαμίλιας» του Γιέλτσιν
και των προσκείμενων πλουτοκρατών, που ήταν αποφασισμένοι να αποτρέψουν πάση
θυσία την άνοδο του διδύμου Λουζκόφ – Πριμακόφ στην εξουσία, των φιλελευθέρων,
που οραματίζονταν έναν πεφωτισμένο Ρώσο Πινοσέτ για να κάνει μεταρρυθμίσεις,
και των πρώην μελών της KGB, που ονειρεύονταν μια ρεβάνς τών άλλοτε πανίσχυρων
μυστικών υπηρεσιών.

Αυτές οι ομάδες διαμόρφωσαν την «Πρώτη Δημοκρατία» του Πούτιν. Ύστερα από τρία
χρόνια, η σύγκρουσή τους ήταν αναπόφευκτη και κατέληξε στην επικράτηση των
τελευταίων. Όπως ο Καίσαρ, είναι βέβαιο ότι ο Πούτιν θα επιχειρήσει να ιδρύσει
μια άλλη Δημοκρατία, διαφορετική από εκείνη που κληρονόμησε, όταν χρίστηκε
πρόεδρος τον Δεκέμβριο του 1999. Σήμερα, τα στελέχη των σοβιετικών μυστικών
υπηρεσιών είναι εκείνα που παίζουν τον πρωτεύοντα ρόλο στο στενό περιβάλλον
του Πούτιν. H ιδεολογία της «Δεύτερης Δημοκρατίας» του Πούτιν είναι αρκετά
σαφής: «να επιστραφούν στον λαό όλα όσα του έκλεψαν, να διατηρηθούν οι
πλουτοπαραγωγικοί πόροι στα χέρια της κρατικής γραφειοκρατίας, που αποτελείται
από «πατριώτες αξιωματικούς των μυστικών υπηρεσιών». Το σχέδιο είναι να
δημιουργηθεί μια «πολεμική βιομηχανία», που θα επιτρέψει στη Ρωσία να
ξαναγίνει μεγάλη δύναμη ή υπερδύναμη. Όλα αυτά δεν λύνουν τα προβλήματα που
θέτει το πέρασμα στη μεταβιομηχανική εποχή. Θα χρειαστεί γι’ αυτό μέγιστη
οικονομική και πολιτική ελευθερία.

Όμως, πού είναι αυτοί οι ατρόμητοι και αδιάφθοροι ιππότες που θα οδηγήσουν
αυτή την πρώτη «πολεμική οικονομία»; Στα τρία χρόνια κατά τα οποία επωφελήθηκε
από εξαιρετικές συνθήκες στη ρωσική επιχειρηματική ζούγκλα, αυτή η νέα «ελίτ»
έδειξε ότι το μόνο πράγμα που τη διακρίνει από την προηγούμενη είναι ακόμη
μεγαλύτερη απληστία και ακόμη λιγότερες ικανότητες.

Πολιτικό στίγμα

H εξουσία μας, που διαπρέπει στην τελειοποίηση της τέχνης να παραμένει στη
θέση της για όσο διάστημα η ίδια επιθυμεί, πρέπει να εγκαταλείψει τις
προκαταλήψεις της για την αστική δημοκρατία και να προτείνει κάτι απλό, κάτι
που να προκαλεί ενθουσιασμό, που να ενώνει λαό και εξουσία, έστω και στο
σύντομο διάστημα μιας εκλογικής έκστασης. «Θα κυνηγήσουμε παντού τους
Τσετσένους εξτρεμιστές», ήταν το ευφυές εύρημα των συμβούλων επικοινωνίας το
1999. «Θα κυνηγήσουμε παντού τους πλουτοκράτες» είναι το σαφές πολιτικό στίγμα
της πολιτικής περιόδου 2003-2004. Ποιον θα κυνηγήσουμε την επόμενη φορά; Στη
Ρωσία, κανείς δεν είναι στο απυρόβλητο.

Το άρθρο του πολιτειολόγου και διευθυντή του Κέντρου Στρατηγικών Σπουδών
Andrei Piontkovski δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Vremia Novostiei».