Δρόμοι

Θα μας πουν…

… που θα μας πουν πως αυτή η εκδήλωση εξυπηρετεί τα συμφέροντα της άρχουσας
τάξης, είπε ένας από τους συμμετέχοντες στην Τρίτη Διάσκεψη για τον Μαρξισμό
και την Εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, γι’ αυτό ας εξυπηρετήσουμε
και εμείς τα δικά μας με λίγο καφέ και κάτι για να τσιμπήσουμε. Οι άλλοι
έβαλαν τα γέλια. Ήταν και αυτό ένας τρόπος για να ξεχάσουν πόσο βασανιστικά
είχαν ζεστάνει τις καρέκλες τους, ύστερα από ώρες συζήτησης. Αστειευόμενος, ο
Καρλ Μαρξ είχε πει στον Φρίντριχ Ένγκελς πως θα έκανε την αστική τάξη να
πληρώσει πολύ ακριβά τις αιμορροΐδες που είχε πετάξει όσο έγραφε το «Κεφάλαιο»
στο Βρετανικό Μουσείο, λίγα στενά παρακάτω.

Για λογαριασμό…

… του περιοδικού «Χρονικά της Ανώτερης Εκπαίδευσης», τις εργασίες της
διάσκεψης παρακολουθούσε ο Σκοτ Μακλέμι. Κοίταζε τα πρόσωπα που μιλούσαν και
ασυναίσθητα προσπαθούσε να τα συνταιριάξει με προσωπικότητες από το παρελθόν
του μαρξισμού. Ο Γκλεν Ρικόβσκι, από το Πανεπιστήμιο του Νορθάμπτον, που
έμοιαζε με τον Λένιν, είχε κάνει μια σκληρή κριτική για τα Πανεπιστήμια
(επιγραφόταν «Καμένη γη», ένας τίτλος πολύ ταιριαστός για την κατάστασή τους).
Δύσκολο να είσαι όχι μονάχα «κόκκινος Λένιν», αλλά έστω και «ροζ Μπλερ» στη
σημερινή Βρετανία. Πάνε εκείνες οι μέρες που οι σοσιαλιστικές αρχές ήταν
κατοχυρωμένες στο άρθρο 4 του Καταστατικού του Εργατικού Κόμματος, «για τη
διασφάλιση, για λογαριασμό των εργατών, κοινής ιδιοκτησίας των μέσων
παραγωγής, διανομής και ανταλλαγής». Από το 1996, ο Τόνι Μπλερ έχει διακηρύξει
πως «οι απόλυτες ιδεολογίες της Αριστεράς και της Δεξιάς δεν έχουν πια πέραση
στο πνεύμα των καιρών». Στην πρόσφατη διάσκεψη του Εργατικού Κόμματος,
τραγουδούσε την «Κόκκινη σημαία» και έχανε τα λόγια.

Στη διάσκεψη…

… για την εκπαίδευση, η συζήτηση για τα Πανεπιστήμια εύκολα περνάει στη
«βαθιά και θανάσιμη κρίση» που διέρχεται σήμερα ο καπιταλισμός. Οι ομιλητές
χειρονομούν έντονα. Ολόκληρο το σύστημα βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Ξαφνικά, μοιάζει σαν να πρόκειται να εκραγεί η παγκόσμια οικονομία, και
μάλιστα σύντομα. Το αργότερο την άλλη εβδομάδα. Αστειευόμενος, ο Σκοτ Μακλέμι
προσπαθεί να σβήσει τη «φωτιά» και προτείνει την ερχόμενη άνοιξη. Ώσπου
παίρνει τον λόγο ο Άντονι Γκριν, από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου: H
επανάσταση είναι μια μακροχρόνια προοπτική. Άλλωστε, ακόμη και ο ίδιος ο Μαρξ,
στο «Κεφάλαιο», έγραφε πως ο άγριος καπιταλισμός μπορεί να εξακολουθήσει να
υπάρχει για πολύ καιρό, ώσπου τελικά μια γιγάντια επιχείρηση θα ελέγχει την
οικονομία ολόκληρου του πλανήτη – τόσο το καλύτερο για τους επαναστάτες, που
θα έχουν να ξεκάνουν λιγότερους καπιταλιστές.

Βγαίνοντας…

… από τη διάσκεψη, ο Σκοτ Μακλέμι περιπλανήθηκε για λίγο στους δρόμους που
περπατούσε κάποτε ο Μαρξ ξεμουδιάζοντας ύστερα από μια ολοήμερη ματιά στο
απώτερο μέλλον. Απέναντι από το Βρετανικό Μουσείο υπάρχει ένα παμπ όπου λένε
πως συχνά κοντοστεκόταν για ένα ποτηράκι. Σήμερα, εκεί δίπλα έχει ανοίξει ένα
«Στάρμπακς».