Δρόμοι

Για να φτάσουμε…

… στον «Παράδεισο» του ευρώ, είχε χρειαστεί να περάσουμε από το «Καθαρτήριο»
του Μάαστριχτ. Και πάνω που είχαμε πιστέψει πως τα δημοσιονομικά αμαρτήματα
ανήκουν πια στο παρελθόν, είδαμε τη Γαλλία και τη Γερμανία να πηδάνε πρώτες
έξω από το καμίνι. Το παράξενο είναι πως οι υπόλοιποι που βασανίζονταν μαζί
τους στο πυρ της λιτότητας, αντί να χαρούν, άρχισαν να βρίζουν. Λες και τόσα
χρόνια δεν έβραζαν όλοι στο ίδιο καζάνι, λες και δεν γνώριζαν όλοι πως τα
κριτήρια του Μάαστριχτ ήταν έτσι και αλλιώς αυθαίρετα, λες και δεν είχαν
προσέξει πως όλοι «μαγείρευαν» τα λογιστικά τους βιβλία, λες και δεν είχαν
πάρει μυρωδιά πως η Ιταλία είχε επιβάλει εφάπαξ «ευρωφόρο» για να φέρει το
ταμείο της στα ίσα, λες και δεν είχαν δει τη Γερμανία να «σβήνει» 0,2% από το
έλλειμμά της, αφαιρώντας το χρέος των νοσοκομείων από τους λογαριασμούς του
δημόσιου τομέα. Αυτά τα αμαρτήματα τα γνώριζαν όλοι, αλλά δεν μιλούσε κανείς
όσο γίνονταν στα κρυφά (αυτή είναι άλλωστε η γοητεία της αμαρτίας).

Με την απόφαση…

… των Γάλλων και των Γερμανών να επιστρέψουν στα ελλείμματα, από το βασίλειο
των τεχνοκρατών επιστρέφουμε στο βασίλειο των πολιτικών. Και δικαίως. Γιατί,
πολιτικές αναγκαιότητες ήταν αυτές που υπαγόρευσαν την ιδέα της Ενωμένης
Ευρώπης, πολιτικό σχέδιο ήταν η ιδέα του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος,
πολιτικές ήταν οι αποφάσεις που το κράτησαν ζωντανό από την εποχή που δεν ήταν
παρά μία ταπεινή «ευρωπαϊκή λογιστική μονάδα», πολιτικό ήταν το Σύμφωνο
Σταθερότητας και ακόμη πιο πολιτικό όταν έγινε Σύμφωνο Σταθερότητας και
Ανάπτυξης. Απολιτικοί ήταν πάντα οι τραπεζίτες και ακόμη πιο απολιτικοί οι
κεντρικοί τραπεζίτες. Υπάρχει ένα εσαεί ασυμβίβαστο ανάμεσα στους πολιτικούς
στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους νομισματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας.

Ο «κορσές»…

… ήταν κομμένος και ραμμένος στα μέτρα των τεχνοκρατών των Βρυξελλών. Άντεξε
όσο οι δυο μεγάλοι της Ευρώπης ένιωσαν μέσα του να ξεχειλίζουν από ανάπτυξη.
Το ότι οι ευρωπαϊκοί «κορσέδες» δεν είναι ίδιοι για όλους το ξέραμε από την
αρχή. Άλλες χώρες πρέπει να τους φορούν αδιαμαρτύρητα. Και άλλες μπορούν να
τους πετούν από πάνω τους στην πρώτη δυσφορία. Όταν, όμως, δυο μεγάλες χώρες
αποφασίζουν να αλλάξουν τη «μόδα», τίποτα δεν εμποδίζει να την ακολουθήσουν
και οι μικρές. Δεν είναι αμάρτημα να επιστρέψουμε στις αυξημένες δημόσιες
δαπάνες, ύστερα από τόσα χρόνια λιτότητας.

H διπλή…

… «ατμομηχανή» της ευρωπαϊκής οικονομίας, η Γερμανία και η Γαλλία, μπαίνουν
οριστικά στο δρόμο της ανάπτυξης, επειδή ακριβώς παραβίασαν το δημοσιονομικό
όριο του 3% με αυξημένες δημόσιες δαπάνες. Τις αντιπληθωριστικές πολιτικές του
Μάαστριχτ τις πληρώσαμε με ύφεση και με 18 εκατομμύρια ανέργους. Ακόμη και αν
υπάρξει μια κρίση εμπιστοσύνης στο ευρώ, μόνο χρήσιμη μπορεί να αποβεί με τόσο
φθηνό δολάριο. Όταν η αμερικανική ανάπτυξη «τρέχει» με 8,2%, η ευρωπαϊκή
ανάπτυξη δεν μπορεί να περιμένει.