Πρόσωπα H επικαιρότητα σε κόμικς

Ο Τζο Σάκκο σπούδασε δημοσιογραφία. Προτίμησε ωστόσο την τέχνη του κόμικς
για να αφηγηθεί τις συμφορές της εποχής μας.

Τζο Σάκκο. Ο Έντουαρντ Σαΐντ προλόγισε την «Παλαιστίνη» του, ο Κρίστοφερ Χίτσενς το «Γκόραζντε»

Με την «Παλαιστίνη», αλλά και με το άλλο μεγάλο έργο του, «Ασφαλής Περιοχή
Γκόραζντε», ο Σάκκο έθεσε νέα στάνταρ στη χρήση των κόμικς ως μέσο
τεκμηρίωσης. Τα βιβλία του συγκρίνονται με το βραβευμένο με Πούλιτζερ «Μάους»
του Αρτ Σπίγκελμαν, ωστόσο ο Σάκκο προκρίνει τις ανεκδοτολογικές λεπτομέρειες
αντί της πανοραμικής άποψης, προβάλλοντας λεπτομέρειες που σπάνια φτάνουν στα
δελτία ειδήσεων ή τα βιβλία της Ιστορίας. Για παράδειγμα, στο «Παλαιστίνη»,
ένας αλλήθωρος μικρός Παλαιστίνιος καμπουριάζει κάτω από τη βροχή ενώ οι
Ισραηλινοί στρατιώτες τον ανακρίνουν προφυλαγμένοι κάτω από μία τέντα. Ο Σάκκο
φωτίζει τις παραμελημένες λεπτομέρειες της καταπίεσης, την ταπείνωση, την
πλήξη, τις καθημερινές αντιξοότητες – αυτές ακριβώς που οδηγούν τους
Παλαιστινίους στην απελπισία. Και για τον σκοπό αυτό, τα κόμικς αποδεικνύονται
το ενδεδειγμένο μέσο.

Ο Σάκκο γεννήθηκε το 1960 στη Μάλτα, από πατέρα μηχανικό και μητέρα
καθηγήτρια. Πέρασε μερικά από τα παιδικά του χρόνια στην Αυστραλία και 12 ετών
μετανάστευσε με την οικογένειά του στις ΗΠΑ. Στην αρχή εγκαταστάθηκαν στο Λος
Άντζελες και στη συνέχεια στο Πόρτλαντ (Όρεγκον), όπου ζει και σήμερα, αφού
πέρασε από τη Μάλτα, το Βερολίνο, τη Νέα Υόρκη και την Ελβετία. Σπούδασε
δημοσιογραφία και, πριν φύγει για να ανακαλύψει τον κόσμο, εργαζόταν σ’ ένα
περιοδικό του Πόρτλαντ. Μέχρι που κατάλαβε ότι τα θέματα που του ζητούσαν
εξαρτιόνταν από τις διαφημίσεις που έπαιρνε το περιοδικό. «H ζωή είναι πολύ
μικρή για τέτοιου είδους δουλεία», λέει σήμερα.

Πήγε στη Γάζα στις αρχές της δεκαετίας του 1990, επειδή ένιωθε ότι ήταν κακώς
ενημερωμένος. Εκεί άρχισε να σημειώνει ό,τι έβλεπε, να καταγράφει συνομιλίες
και ιστορίες. Οι εννέα πρώτοι τόμοι του κόμικς «Παλαιστίνη» που έφτιαξε με το
υλικό αυτό εκδόθηκαν το 1992 και πριν από δύο χρόνια επανεκδόθηκαν σε έναν
μόνο τόμο. Ο πρόλογος ήταν του αείμνηστου Έντουαρντ Σαΐντ, σύμφωνα με τον
οποίο, «πέρα από έναν ή δύο μυθιστοριογράφους και ποιητές, ουδείς περιέγραψε
ποτέ με τόσο ταλέντο την καταστροφική κατάσταση της Μέσης Ανατολής».
Ακολούθησε η Βοσνία και το αποτέλεσμα, το άλμπουμ «Γκόραζντε», με πρόλογο του
Κρίστοφερ Χίτσενς, χαρακτηρίστηκε από τον Ντέηβιντ Ριφ των «Νιου Γιορκ Τάιμς»
«ο καλύτερος απολογισμός της βοσνιακής καταστροφής».

Το τελευταίο βιβλίο του Τζο Σάκκο, το πιο προσωπικό «Ημερολόγιο ενός
ηττοπαθούς», κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Fantagraphics, όπως και τα
προηγούμενα. Ένα ακόμη κόμικς εμπνευσμένο από το ταξίδι του στη Βοσνία («The
Fixer») βρίσκεται υπό έκδοση στις ΗΠΑ, ενώ ετοιμάζει δύο ακόμη, το ένα για
τους Τσετσένους πρόσφυγες στην Ινγκουσετία και το άλλο για το παλαιστινιακό
προσφυγικό στρατόπεδο της Ράφα.