«Mε θυσίασες, πατέρα…»

Περίληψη

H Τερέσα Αλμένδρος έχει φθάσει στο Λονδίνο και βρίσκεται σε μια
πολυκατοικία της οδού Έλγιν, να μιλάει μπροστά σε μια κλειστή πόρτα που πίσω
της πιστεύει πως κρύβεται ο πατέρας της. Και του μιλάει απογοητευμένη και
εξοργισμένη που την εγκατέλειψε και άφησε τόσους συντρόφους του να πεθάνουν
γύρω της, εξαιτίας του.

Εσύ ‘σαι υπεύθυνος για όσα συμβαίνουν στη ζωή μου, κομαντάντε Ούγο Αλμένδρος,
εσύ που είσαι ο πατέρας μου και μ’ ακούς τώρα πίσω από αυτή την καφέ πόρτα.

(…) Πού κατάντησες, εσύ που ήσουν ο πατέρας μου, να ζεις σ’ αυτή τη σκοτεινή
πόλη που κρύβεται από τον ήλιο. Ή ήρθες στο Λονδίνο για να σε ενταφιάσουν
κοντά στον γερο-παππούλη σας που τόση δυστυχία έφερε στον κόσμο; Μίλα μου, σε
παρακαλώ, πατέρα. Άνοιξε την πόρτα και βγες να σ’ αντικρύσω, να δω πώς είσαι,
άνοιξε να πέσω στην αγκαλιά σου να κλάψω και συγχώρεσέ με για όσα σου είπα.
Αλλά δεν αντέχω άλλο.

Αλλά κι αν με συγχωρέσεις εσύ, εγώ πώς να σε συγχωρέσω που άφησες έναν
υπάνθρωπο-δολοφόνο του δικτάτορα να πέσει πάνω μου και να με βιάσει; (…) Με
θυσίασες, σύντροφε πατέρα, μ’ έβαλες σε κίνδυνο. Δεν ήρθες εκεί. Εγώ εσένα
ήθελα να ‘ρθεις, όχι ένας υποτακτικός του Σαλαβέρι, εσένα που δεν με φίλησες
ποτέ, που ποτέ σου δεν με χάιδεψες(…), κοσμογυρισμένε κομαντάντε… εσύ
σκότωσες τον πρέσβη του Σαλαβέρι στη Μαδρίτη; Έχεις… έχεις σκοτώσει πολλούς
ανθρώπους, μπαμπά; Συμμετείχες και στη Νέα Υόρκη, όπως λένε;

Θα παραξενεύεσαι πολύ που με ακούς να μιλάω έτσι. H Καλυψώ, ο Άγις, ο Χοακίμ,
πέθαναν, αλλά εγώ είμαι είκοσι χρόνων και θέλω να ζήσω. Ήρθα να σε βρω μόνη
μου, γιατί αν δεν σε βρω, δεν θα γιατρευτώ ποτέ. Γι’ αυτή τη στιγμή ζω, για να
σε βρω και για να πάρω εκδίκηση. Ο Σαλαβέρι με φοβόταν γι’ αυτό μ’ έδιωξε. «Τα
μάτια σου είναι καστανά και το βλέμμα σου μαύρο», μου ‘λεγε. Άνοιξε την πόρτα
να δεις την κόρη σου, πατέρα Θεέ. Δεν γνωρίζεις τη φωνή μου, αλλά εγώ είμαι…

Τι κάνεις τόση ώρα; Κρατάς ένα περίστροφο και σημαδεύεις την πόρτα; Τρέχει
ιδρώτας στο μέτωπό σου; Τρέμεις, κλαις; (…) Γεράσανε τα μάτια μου, αλλάξανε.
Έχασα τη λάμψη μου, έγινα γριά. Γερνάς τους ανθρώπους, σύντροφε Αλμένδρος,
γερνάς τη νεότητα. Μοντέλο του κόσμου σας είναι ο γιος ο καρφωμένος στο
σταυρό. Σας σιχαίνομαι κι αυτούς κι εσάς. H αμαρτία λένε αυτοί, η κοινωνική
δικαιοσύνη λέτε εσείς. Θέλω να σε τιμωρήσω, όπως με τιμώρησες: δεν θα ‘σαι
ποτέ ο πατέρας μου, γιατί δεν είσαι τίποτα. Δεν είσαι ο Κανένας, είσαι το
τίποτα, σύντροφε χριστιανέ. Γι’ αυτό αντέχεις να ζεις σε μια πόλη με βροχή και
ομίχλη, γιατί φοβάσαι να κοιτάξεις τον ήλιο. Άνοιξε και κοίτα με κατάματα.
(…) H μαμά είναι πιο θαρραλέα από σένα, μάχεται απ’ τις πολεμίστρες κι εσύ
απ’ τα υπόγεια. Κι έχει πάει να τη φέρει στη Μαδρίτη να παραστεί στον δήθεν
γάμο μου με τον Χουάν Μαρίνο, που δεν θα γίνει ποτέ, αυτός ο Χέρμαν. Θα ‘ναι
από τους υπασπιστές σου, για να του έχεις τόση εμπιστοσύνη. Αλλά όταν
χρειάστηκε να σκοτώσει τον υπάνθρωπο, δεν ήταν εκεί. Ούτε εσύ. Πώς να στο
συγχωρέσω; … Τι έχεις τώρα στο μυαλό σου; Να φέρει ο Χέρμαν τη μητέρα, να
έρθεις κι εσύ, για ποιο ακριβώς σκοπό, να ζήσουμε όλοι στο εξωτερικό;

Πρέπει να της τηλεφωνήσω να μάθω τι γίνεται. Το «Χέρμαν» είναι παρατσούκλι,
έτσι δεν είναι; Είν’ ο Ερμής, ο αγγελιαφόρος των θεών, άρα εσύ είσαι ο Δίας.
Κι εγώ είμαι η Αθηνά. Και τότε γιατί με άφησες στα χέρια των εχθρών σου; Ούτε
ο Δίας είσαι ούτε ο Άρης, σύντροφε μπαμπά, γιατί θα ‘πρεπε τα βουνά της
πατρίδας να είχαν λειώσει από τη φωτιά των όπλων. Πόσο καιρό μένεις στο
Λονδίνο; (…) Θα σου χτυπήσω τρεις φορές, κι αν είσαι μέσα, χτύπησε κι εσύ
τρεις φορές. Πέρνα απ’ την χαραμάδα το κόκκινο μαντίλι σου…

Μπαμπά, μπαμπά μου! Άνοιξέ μου, σε παρακαλώ. Δεν σου έχω λείψει τόσα χρόνια,
δεν θέλεις να με δεις; Μπορεί να με βλέπεις και σαν το μεγαλύτερό σου λάθος,
γιατί κινδύνεψες να γίνεις συναισθηματικός εξαιτίας μου ή επειδή εξαιτίας μου
σ’ εκβιάζει ο Σαλαβέρι. Ορκίσου μου βουβά ότι θα τον εκτελέσεις για όσα μας
έκανε. Ορκίσου και θα το νιώσω εγώ. Αν σου πω πώς σε ανακάλυψα, θ’ ανοίξεις
την πόρτα να με δεις και να μ’ αγκαλιάσεις; (…) Πάντως νομίζω ότι με
περίμενες. Σε ειδοποίησαν ότι έφυγα απ’ τη Μαδρίτη, σε ειδοποίησαν ότι πήγα
στη Μάνη, και κατάλαβες ότι ίσως βρω το κρησφύγετό σου. Πώς το βρήκα; Ακολουθώ
τη σκέψη σου, για να βρω τα ίχνη σου.

O Άγις, της Μάνης, ήταν στοργικός και ευγενικός σαν πατέρας. Είχε χάσει ένα
παιδί και καταλάβαινε όσα δεν καταλαβαίνεις εσύ. Αυτός μου είπε την αλήθεια
για σένα. Ότι χρέος σου ήταν να διώξεις τον Σαλαβέρι, κι όχι να γυρνάς τον
κόσμο κυνηγημένος μαζί και κυνηγός… Μπορώ να νιώσω την αγωνία σου, σύντροφε
πατέρα μου, αλλά δεν καταλαβαίνω τις πράξεις της αγωνίας σου. «Τα όπλα τα
σηκώνουμε όταν το κράτος χρησιμοποιεί παράνομα τα όπλα εναντίον των πολιτών.
Όταν έγινε η δικτατορία στην Ελλάδα, τα είχαμε ανάγκη, όταν έπεσε, όχι. Τι
αξία έχει να πυροβολείς κάποιον σε ενέδρα; Είναι προσβολή αυτό για έναν
πολεμιστή. Αλλά ο Ούγο έχει άλλες αντιλήψεις. H παραπάνω αφοσίωση σ’ έναν
σκοπό μπλοκάρει το νου και την ψυχή. Αλλά του χρωστάμε ευγνωμοσύνη, γιατί μας
βοήθησε». Ούγο Αλμένδρος, είσαι επαναστάτης ή ό,τι λένε οι άλλοι για σένα; Δεν
θέλω να πω αυτή τη λέξη. Ήμουνα μπροστά όταν ένα αυτοκίνητο έπεσε στη βάρκα
του Άγι. Τότε ενηλικιώθηκα, κομαντάντε. Ο Άγις ξεψύχαγε, αλλά μόλις με είδε,
χαμογέλασε και μου ‘γνεψε με το αριστερό χέρι. Έτρεχε αίμα από το στόμα του.
(…) Μου ψιθύρισε μια λέξη στα ελληνικά που δεν κατάλαβα, ούτε κατάλαβα γιατί
μίλησε ελληνικά κι όχι αγγλικά… ακούς ή θέλεις να μιλάω πιο δυνατά;

(…) Ήταν η λέξη «Λονδίνο», μπαμπά, (…) αλλά πού να σε βρω; Κοιμήθηκα
χαράματα εκείνο το βράδυ. (…) Αφού αγάπαγες τον Άγι και τον είχες βοηθήσει,
θα ‘μενες σε κάποιο δρόμο που θα ‘χε σχέση με την Ελλάδα. (…) Γύρισα στο
ξενοδοχείο και ρώτησα τον ρεσεψιονίστ ποιοι Άγγλοι έχουνε, ιστορικά, κάποια
ιδιαίτερη σχέση με την Ελλάδα. (…) Ποιον θα διάλεγε όμως ένας επαναστάτης;
Δεν εύρισκα άκρη και κατέληξα στο παιχνίδι που παίζαμε παιδιά. Έγραψα τα τρία
ονόματα σε τρία χαρτάκια, τ’ ανακάτεψα στις χούφτες μου, τ’ άφησα στο τραπέζι
και διάλεξα ένα στην τύχη. Δεν μπορούσε να ‘ναι άλλο, ήταν η οδός Έλγιν. Δεν
αφορά την πολιτική η πράξη αυτού του κλέφτη, αφορά τον πολιτισμό και την
ιστορία, άρα είναι δυο φορές πολιτική, έτσι δεν είναι κομαντάντε; H κόρη σου
διαβάζει πολλά βιβλία από μικρή, γιατί τα βράδια βλέπει εφιάλτες. (…) Ένα
καίριο ερώτημα τώρα, σύντροφε πατέρα. Σε ποιον αριθμό θα έμενες; H Επανάστασή
μας κρίθηκε το 1983, εγώ γεννήθηκα την ίδια χρονιά, επομένως θα έμενες στην
Έλγιν 19 ή στο 83 ή στο 20 ή σε κάποιον άλλον συνδυασμό μ’ αυτούς τους
αριθμούς.

Τώρα το δεύτερο ερώτημα, κομαντάντε Ούγο. Με ποιο όνομα ζούσες; Στο αεροπλάνο
απ’ την Αθήνα, έψαξα στο Ίντερνετ για τον Έλγιν, βρήκα πολλά στοιχεία και
σημείωσα μερικά ονόματα. Ένας από τους πιο θερμούς υποστηρικτές της κλοπής
ήταν κάποιον Τζόναθαν Νόουλες. Στον αριθμό Έλγιν 92, στο προτελευταίο κουδούνι
της πολυκατοικίας, έγραφε «Τζόναθαν Νόουλες».(…) Έσπρωξα την εξώπορτα, ήταν
ανοιχτή, πράγμα παράξενο. Ανέβηκα στον τρίτο και (…) κατέληξα να στέκομαι
και να πηγαινοέρχομαι μπροστά από μια κλειστή πόρτα, να μιλάω, να κλαίω, να
φωνάζω, να σκύβω και να κοιτάω κάτω από τη χαραμάδα.(…) Αν δεν ανοίξεις
μέχρι το τρία, θα σπάσω την πόρτα… Θα φύγω και δεν θα με δεις ποτέ…

LINKS

Οι αναγνώστες που θέλουν να διαβάσουν ολόκληρα τα κεφάλαια του μυθιστορήματος,
μπορούν να απευθυνθούν στις διευθύνσεις www.cultural-olympiad.gr και www.globalnovel.com