Διαστάσεις Tα κορίτσια της Tσιάπας

Γυναίκες Ζαπατίστας, η ψυχή του κινήματος

H Εστέρ έγινε παγκοσμίως γνωστή πριν από δύο χρόνια. Στο τέλος της μεγάλης
πορείας των Ζαπατίστας στην Πόλη του Μεξικού, εκείνη, ιθαγενής, μικροκαμωμένη,
αναλφάβητη, φτωχή, τόλμησε να πάρει τον λόγο ενώπιον της ανδροκρατούμενης
Εθνοσυνέλευσης. Ύστερα επέστρεψε στη ζούγκλα και στους συντρόφους της. Πριν
από λίγες ημέρες, η Κομαντάντε Εστέρ μίλησε στους 20.000 ιθαγενείς που είχαν
συγκεντρωθεί στο χωριό Όβεντιτς της Τσιάπας για να γιορτάσουν τα εννιά χρόνια
αυτονομίας της περιοχής. Και κάλεσε όλες τις γυναίκες του Μεξικού να
ξεσηκωθούν και να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.

H Τρίνι άφησε άφωνο τις προάλλες τον κυβερνήτη της Τσιάπας, όταν του έβαλε τις
φωνές στην τοπική διάλεκτο. «Δεν καταλαβαίνεις αυτά που λέω, έτσι δεν είναι;
Ούτε εμείς όμως καταλαβαίνουμε το περιεχόμενο αυτών που λες».

H Ίρμα, πάλι, αποτελεί μια εξαίρεση σ’ αυτόν τον κόσμο των εξεγερμένων. Τον
Ιανουάριο του ’84 τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι από σφαίρα, αλλά κατάφερε να
διαφύγει. Έτσι, όταν αρραβωνιάστηκε έναν άλλο αντάρτη, τον Σαλβαδόρ, η ηγεσία
των Ζαπατίστας τής επέτρεψε να κάνει σκοπιά μαζί του, κάτι που σε γενικές
γραμμές απαγορεύεται, αφού οι αντάρτισσες δεν μπορούν ούτε να παντρεύονται
ούτε να κάνουν παιδιά, κι εκείνες που έχουν ήδη οικογένεια την βλέπουν αραιά
και πού.

H Εστέρ, η Τρίνι, η Ίρμα και οι υπόλοιπες δύο χιλιάδες στρατιωτίνες των
Ζαπατίστας είναι οι αληθινές πρωταγωνίστριες του πολέμου που διεξάγεται εδώ
και είκοσι χρόνια στα δάση του Νοτιοανατολικού Μεξικού. Όπως εξηγεί στο
περιοδικό «Εσπρέσο» ο Μεξικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Χάιμε Αβίλες, που
έχει ζήσει για χρόνια στην Τσιάπας, οι γυναίκες αυτές αγκάλιασαν αμέσως τις
ιδέες του Μάρκος, επειδή απαγόρευσε την κατανάλωση ναρκωτικών και αλκοόλ. Οι
άνδρες τους, οι πατεράδες τους και οι γιοι τους σταμάτησαν έτσι να έρχονται
στο σπίτι μεθυσμένοι και να τσακώνονται μαζί τους, έπαψαν να τρώνε τα λεφτά
τους στην τεκίλα, στο μεσκάλ και στο πος, κι άρχισαν να τις προσέχουν
περισσότερο. Αυτή ήταν η πρώτη επανάσταση. Το 1993, ο αρχηγός των Ζαπατίστας
εξήγγειλε τον Επαναστατικό Νόμο για τις Γυναίκες, που τους έδινε ίδια
δικαιώματα με τους άνδρες, ίδιες ευκαιρίες, ίδιες ευθύνες. Και πάνω απ’ όλα,
τους έδινε τη δυνατότητα να αποφασίζουν εκείνες τι θα κάνουν με το σώμα τους
και τη σεξουαλικότητά τους. Ήταν μια δεύτερη επανάσταση, ακόμα πιο σημαντική,
ακόμα πιο αποφασιστική. Μια επανάσταση που έφερε πολλές γυναίκες στις τάξεις
του αντάρτικου.

«Είμαστε μάνες, σύζυγοι, πολίτες και στρατιώτες», λέει η Κομαντάντε Εστέρ.
«Ξέρουμε να πολεμάμε καλύτερα από τους άνδρες. Οι γιαγιάδες μας αντιστάθηκαν
επί πενήντα χρόνια. Εμείς θα φανούμε αντάξιές τους».