Yποταγή ζητάει ο Πούτιν

Ρούβλι, μετοχές και ομόλογα κλονίζονται στη Ρωσία, μαζί με την εμπιστοσύνη
των ξένων επενδυτών, ύστερα από τη φυλάκιση του μεγάλου αφεντικού της
εταιρείας Yukos, του πλουσιότερου ανθρώπου της Ρωσίας.

Μιχαήλ Χοντορκόβσκι. H σύλληψη του ιδιοκτήτη της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Yukos κλόνισε τους ξένους επενδυτές

H σύλληψη του ιδιοκτήτη της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Yukos Μιχαήλ
Χοντορκόβσκι κλόνισε τους ξένους επενδυτές: το ρούβλι, οι μετοχές και τα
κρατικά ομόλογα καταβυθίστηκαν τη Δευτέρα, καθώς η φυλάκιση του Ρώσου
μεγιστάνα προκάλεσε αβεβαιότητα για τη στάση που πρόκειται να τηρήσει ο
πρόεδρος Πούτιν έναντι των ιδιωτικοποιήσεων της περιόδου Γιέλτσιν. H ρωσική
κεντρική τράπεζα δαπάνησε τουλάχιστον μισό δισεκατομμύριο δολάρια για να
στηρίξει το ρούβλι. Αργότερα, οι αγορές χρήματος και κεφαλαίου στη Μόσχα
ανέκαμψαν κάπως, αλλά το χρηματιστήριο έκλεισε 10% χαμηλότερα. H μετοχή της
Yukos έχασε 20%, παρασύροντας στην πτώση και τις μετοχές άλλων μεγάλων
πετρελαϊκών εταιρειών.

Στην αναστροφή του κλίματος αστάθειας δεν αναμένεται να βοηθήσει η απόφαση
ρωσικού δικαστηρίου, χθες, το οποίο παρατείνει για άλλους δύο μήνες την
κράτηση του Πλάτον Λεμπέντεβ, του στενότερου συνεργάτη του Χοντορκόβσκι, ο
οποίος είναι προφυλακισμένος από τον Ιούνιο για υπεξαίρεση κρατικής περιουσίας
κατά την ιδιωτικοποίηση εργοστασίου λιπασμάτων το 1994. Ο πρόεδρος Πούτιν
υπερασπίστηκε χθες την απόφαση των δικαστικών να προφυλακίσουν τον
Χοντορκόβσκι, αλλά διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση δεν έχει την πρόθεση να
αναδιανείμει την κρατική περιουσία η οποία ιδιωτικοποιήθηκε μετά την πτώση της
Σοβιετικής Ένωσης το 1991.

Οι Αμερικανοί

«Τα πρόσφατα γεγονότα εγείρουν ερωτήματα μήπως ο νόμος εφαρμόζεται επιλεκτικά
και, όπως είναι φυσικό, τα γεγονότα αυτά προκαλούν αμφιβολίες στις εταιρείες
που δραστηριοποιούνται στη Ρωσία και στους πιθανούς επενδυτές», δήλωσε ο
εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Ρίτσαρντ Μπάουτσερ για τη σύλληψη του
Χοντορκόβσκι. «Ενδιαφερόμαστε για τις συνέπειες στο κράτος δικαίου και για την
ανάπτυξη ενός υγιούς και διαφανούς επιχειρηματικού και επενδυτικού κλίματος
στη Ρωσία».

Ο ρωσικός Τύπος σχολιάζει δυσμενώς την αυταρχική άρνηση του προέδρου Πούτιν να
συναντηθεί με εκπροσώπους του πολιτικού και του επιχειρηματικού κόσμου για
εκτόνωση της κρίσης. «Κοινωνία και επιχειρηματίες έλαβαν το μήνυμα του
προέδρου: Προσοχή και υποταγή στη γραμμή», γράφει η «Κομερτσάντ», η οποία
ελέγχεται από τον εξόριστο μεγιστάνα Μπορίς Μπερεζόβσκι. Όμως, άλλοι
«πλουτοκράτες» καιροσκοπούν, όπως ο Βλαντίμιρ Ποτάνιν, που προβάλλει στην
εφημερίδα του «Ιζβέστια» τις απόψεις της προεδρίας. Αντίθετα με τον Ποτάνιν
και τον Ρομάν Αμπράμοβιτς, τον ιδιοκτήτη της αγγλικής ποδοσφαιρικής ομάδας
Τσέλσι, ο Μιχαήλ Χοντορκόβσκι φαίνεται ότι έχει ελάχιστους φίλους στην
κυβέρνηση. «Πίστεψε πάρα πολύ στους επιχειρηματικούς κύκλους της Ρωσίας και
στη ρεπουμπλικανική ηγεσία των ΗΠΑ», λέει ο Στάνισλαβ Μπελόβσκι, διευθυντής
του Συμβουλίου Εθνικής Στρατηγικής. «Όμως οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται περισσότερο για
τη σταθερότητα του καθεστώτος του Πούτιν». Μολονότι η υπόθεση έχει προκαλέσει
την οργή των επιχειρηματιών, θα μπορούσε να αποδειχθεί δημοφιλής μεταξύ των
Ρώσων ψηφοφόρων, οι περισσότεροι από τους οποίους έχασαν στη δεκαετία του
1990, όταν οι πλουτοκράτες έγιναν αυτό που είναι σήμερα με τις χαριστικές
ιδιωτικοποιήσεις του Γιέλτσιν.

«Κεφαλαιοποίηση»

Εκείνη την περίοδο, με τον υπερπληθωρισμό και την κατάρρευση του ρουβλίου το
1998, οι φτωχοί Ρώσοι έγιναν φτωχότεροι. Έτσι, ο πρόεδρος Πούτιν αναμένεται να
«κεφαλαιοποιήσει» τις επιλεκτικές διώξεις των πλουτοκρατών στις προσεχείς
βουλευτικές εκλογές, τον Δεκέμβριο. Άλλωστε, επειδή ακριβώς είναι επιλεκτικές,
δεν αναμένεται να βρει μπροστά του όλους τους πλουτοκράτες. Μάλιστα, η
εφημερίδα «Κομσομόλσκαγια Πράβντα», που ελέγχεται από τον Ποτάνιν, υποστηρίζει
ότι «ήταν καιρός πια» να μπει στη φυλακή ο Χοντορκόβσκι, επικαλούμενη
δημοσκόπηση στην οποία, σε ποσοστό 35%, οι ερωτηθέντες έχουν καταλήξει σε αυτό
το συμπέρασμα.