Πρόσωπα Hνωμένα χρώματα της… τέχνης

Αν τα λευκά ακατάστατα μαλλιά είναι σημάδι ιδιοφυΐας, τότε ο Αϊνστάιν και ο
Λουτσιάνο Μπένετον έχουν κάτι κοινό.

Λουτσιάνο Μπένετον. Ο επιτυχημένος επιχειρηματίας χρηματοδοτεί πολλούς νέους καλλιτέχνες

H ιδιοφυΐα του έγκειται ακριβώς στο να ανακαλύπτει άλλους ταλαντούχους
ανθρώπους, πάντα σε σχέση με την τέχνη. Το άλλο πρόσωπο του επιτυχημένου
επιχειρηματία, που μελετάται σαν φαινόμενο στις Οικονομικές Σχολές του
Στάνφορντ και του Χάρβαρντ, είναι, άραγε, αυτό ενός «μαικήνα των τεχνών»;

H σχέση του ιδίου με την τέχνη είναι εξ αποστάσεως. Ποτέ δεν υπήρξε
δημιουργός, καθώς το ενδιαφέρον του στράφηκε πολύ νωρίς στην οικονομική
ανάπτυξη. Νιώθει, όμως, υποχρέωσή του να προωθήσει τον «πολιτιστικό πλούτο».

H πρώτη του ανακάλυψη, βέβαια, ήταν το ταλέντο της αδερφής του στο πλέξιμο.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 είναι το σημείο εκκίνησης της εταιρείας
Μπένετον. Ο Λουτσιάνο ανέλαβε να πουλήσει τους κλώνους του κίτρινου πουλόβερ
που αρχικά η Τζουλιάνα είχε πλέξει για αυτόν. Πουλώντας το ποδήλατο του
αδελφού τους και το ακορντεόν του, αγόρασαν την πρώτη πλεκτική μηχανή. Το
όνομα «United Colours of Benetton» (Ηνωμένα Χρώματα της Μπένετον) έγινε ευρέως
γνωστό όταν άρχισε η συνεργασία με τον φωτογράφο Ολιβιέρο Τοσκάνι. Ο Τοσκάνι
είναι ο δημιουργός των αμφιλεγόμενων διαφημιστικών πόστερ με τα νεογέννητα
βρέφη, τους θανατοποινίτες, την καλόγρια που φιλά παπά κ.λπ. «Το όλο θέμα της
δημιουργικότητας είναι να είσαι ιδιοφυΐα: πρέπει να ξαφνιάζεις και να
προκαλείς φρίκη στους ανθρώπους». Ο Μπένετον αντιμετωπίζει τις καμπάνιες του
Τοσκάνι σαν έργα τέχνης.

Μαζί δημιούργησαν και τη Φάμπρικα, μια αναγεννησιακή βίλα στα περίχωρα του
Τρεβίζο. H Φάμπρικα, το φουτουριστικό εργαστήρι που ιδρύθηκε το 1994,
λειτουργεί ως καταφύγιο νέων καλλιτεχνών. Προσφέρει υποτροφίες σε νεαρούς
σπουδαστές σχεδίου, μέσων επικοινωνίας και καλών τεχνών και χρηματοδοτεί,
επίσης, κινηματογραφικές παραγωγές σε χώρες του Τρίτου Κόσμου. Από εκεί
ξεπήδησαν πολλοί νέοι καλλιτέχνες που χαίρουν διεθνούς αναγνώρισης, όπως ο
Τζέιμι Χάγιον, που είναι ο νέος προστατευόμενος του Μπένετον.

Με κανέναν άλλο, όμως, δεν έχει συνδεθεί ο Λουτσιάνο Μπένετον όσο με τον
Τοσκάνι. H σχέση τους έχει παρομοιαστεί από τον δεύτερο σαν αυτή του Μιχαήλ
Άγγελου με τον Λορέντζο των Μεδίκων ή του Λεονάρντο ντα Βίντσι με τον Πάπα.
Μάλλον υπερβολική η παρομοίωση, καθώς αυτή η πολύχρονη και επιτυχημένη
συνεργασία έληξε για χάρη του «επιχειρείν». Το 2000 η καμπάνια με τους
θανατοποινίτες ξεσήκωσε τόσες διαμαρτυρίες στην Αμερική, με αποτέλεσμα να
χάσει η εταιρεία ένα φραντσάιζ 800 μαγαζιών. Προφανώς, το κόστος για τα
«Μακντόναλντς της μόδας», όπως έχει χαρακτηριστεί η αλυσίδα, υπερίσχυσε της
καλλιτεχνικής δημιουργίας.