Πρόσωπα Mια δυναστική προεδρική διαδοχή

Ο γιος διαδέχεται τον πατέρα στην προεδρία ενός πλούσιου σε πετρέλαιο
κράτους και δεσμεύεται να συνεχίσει τη φιλοδυτική πολιτική: ο Τζωρτζ Μπους δεν
μπορεί παρά να είναι ευτυχής.

Ιλάμ Αλίεφ. Ο Μπους τον έκανε το 1996 επίτιμο πολίτη του Τέξας

Έτσι η έκκληση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων προς τον πρόεδρο των
ΗΠΑ να ασκήσει πίεση ώστε οι εκλογές στο Αζερμπαϊτζάν να είναι ελεύθερες και
δίκαιες μάλλον πάει χαμένη. Οι Αμερικανοί δεν έχουν κανένα πρόβλημα εκεί – ο
μόνος που έχει είναι η αντιπολίτευση. Τεξανοί πετρελαϊκοί εμπειρογνώμονες
είναι από καιρό εγκατεστημένοι στο Μπακού και εν όψει των εκλογών κατέφθασαν
και οι πολιτικοί σύμβουλοι. H αντιπολίτευση μπορεί να φωνάζει πως η χώρα
χρειάζεται αλλαγή, πως τίποτε στο Αζερμπαϊτζάν δεν γίνεται χωρίς «λάδωμα» και
πως το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι. Το σημαντικό για τις ΗΠΑ είναι να
εξασφαλιστεί πως οι εκλογές στο Αζερμπαϊτζάν δεν θα δημιουργήσουν άσχημες
εκπλήξεις για τον Λευκό Οίκο.

Ωστόσο οι Αμερικανοί εκλογολόγοι δεν έχουν και πολλή δουλειά. Ουδείς
αμφιβάλλει πως στις 15 Οκτωβρίου οι Αζέροι θα επιλέξουν τον Ιλάμ Αλίεφ για να
διαδεχθεί στην προεδρία τον πατέρα του, τον 80χρονο Χαϊντάρ Αλίεφ, ο οποίος
νοσηλεύεται από τον Ιούλιο, αρχικά στην Τουρκία και τώρα στις ΗΠΑ. Είναι όμως
η πρώτη δυναστική προεδρική διαδοχή σε χώρα τής πρώην ΕΣΣΔ και οι Αλίεφ δεν
θέλουν να αφήσουν τίποτε στην τύχη. Έτσι ο Χαϊντάρ, βετεράνος κομμουνιστής που
μεταμορφώθηκε σε ηγέτη της αζερινής ανεξαρτησίας και κυριαρχεί εδώ και
περισσότερα από 30 χρόνια στην πολιτική σκηνή της χώρας, έχει κάνει τα πάντα
για να προωθήσει τον γιο του ως διάδοχό του. Τον περασμένο μήνα τον διόρισε
μάλιστα πρωθυπουργό και οι κατηγορίες για καταχρήσεις από το καθεστώς
πολλαπλασιάστηκαν. Στους δρόμους του Μπακού κυριαρχούν οι αφίσες του προέδρου
και του γιου του, οι συγκεντρώσεις είναι σπάνιες και εκείνες της
αντιπολίτευσης συνήθως διαλύονται από την αστυνομία. Οι δύο υποψήφιοι που
θεωρούνταν ικανοί να εκθρονίσουν τη δυναστεία των Αλίεφ, απλώς αποκλείστηκαν
από τις εκλογές.

Όπως στην περίπτωση του Τζωρτζ Μπους του νεώτερου, έτσι και σ’ εκείνη του
42χρονου Ιλάμ, πολλές αμφιβολίες εκφράζονται όσον αφορά την ικανότητά του να
κυβερνήσει. Κάποτε είχε προτιμήσει να παίξει μπιλιάρδο με τους σωματοφύλακές
του παρά να δειπνήσει με τον Χένρυ Κίσινγκερ. Δεν είναι όμως χαζός: φρόντισε
να πιάσει φιλίες με τον Μπους, ο οποίος το 1996 τον έκανε επίτιμο πολίτη του
Τέξας για τις υπηρεσίες που προσέφερε σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες. Ο
Ιλάμ είναι «δοκιμασμένος» και οι ΗΠΑ δεν είναι έτοιμες για πειράματα με την
αντιπολίτευση την ώρα που ο νέος πετρελαιαγωγός θα προσφέρει για πρώτη φορά
στις διεθνείς αγορές πρόσβαση στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της Κασπίας.