Tρεις Έλληνες στα νέα «μυαλά» της οικουμένης

Τους 100 νέους πρωτοπόρους στο χώρο της τεχνολογίας παγκοσμίως παρουσιάζει
στο τελευταίο του τεύχος το περιοδικό του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της
Μασαχουσέτης (MIT) «Technology Review». Όλοι τους κάτω των 35 ετών,
επιλεγμένοι για τα προσόντα τους από διάσημους ειδικούς, σπρώχνουν την
επιστήμη μπροστά, ετοιμάζοντας τον αυριανό μας κόσμο με την υπόσχεση πως θα
είναι καλύτερος από τον σημερινό.

Ανάμεσά τους και τρεις επιστήμονες ελληνικής καταγωγής, από το χώρο της
πληροφορικής, των δικτύων και της νανοτεχνολογίας, που μιλούν για το έργο τους
στα «NEA». Κοινό τους χαρακτηριστικό εκτός από το ελληνικό όνομα: Εργάζονται
όλοι στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνιας, έδρα του Πανεπιστημίου Στάνφορντ και
σύνορο της Σίλικον Βάλεϊ.

Σεραφείμ Μπατζόγλου

Έκανε τους βιολόγους… ευτυχισμένους

Τα προγράμματα του Αθηναίου Σεραφείμ Μπατζόγλου χρησιμοποιούν στους πανίσχυρους υπολογιστές τους οι βιολόγοι για να αποκωδικοποιήσουν το DNA ζωντανών οργανισμών

Το μέλλον της Βιολογίας στηρίζεται στη δουλειά του μοναδικού επιστήμονα της
λίστας που έχει γεννηθεί στην Ελλάδα. Ο Σεραφείμ Μπατζόγλου δεν είναι βιολόγος
αλλά οι αλγόριθμοί του κάνουν τους βιολόγους ευτυχισμένους, βοηθώντας τους να
ανακαλύψουν τα μυστικά της γενετικής δομής των οργανισμών.

Με τους συνεργάτες του, ανέπτυξε τα υπολογιστικά προγράμματα «Αράχνη» και
«Ροζέτα» στα εργαστήρια του Πανεπιστημίου Στάνφορντ. H «Αράχνη» ήταν το πρώτο
ευρέως διαθέσιμο εργαλείο για τη συναρμολόγηση ολοκληρωμένων γονιδιωμάτων από
τμήματα γονιδίων. Την χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες πέρυσι για να
αποκωδικοποιήσουν το γονιδίωμα του ποντικού, το οποίο χρησίμευσε ως οδηγός του
αντίστοιχου προγράμματος για τον άνθρωπο. Το DNA της μεσογειακής μύγας ήταν το
επόμενο κατόρθωμα της «Αράχνης». H «Ροζέτα» συγκρίνει τα γονιδιώματα ανθρώπου
και ποντικού, που μοιράζονται το 95% των γονιδίων τους.

Ο ίδιος εξηγεί στα «NEA»: «Σχεδιάζω αλγορίθμους και συστήματα για τη μελέτη
του DNA και των πρωτεϊνών. Με ενδιαφέρει να συνεισφέρω στη μεγάλη πρόοδο και
μεταμόρφωση της Βιολογίας – που βλέπουμε τον τελευταίο καιρό – από επιστήμη
κυρίως πειραματική σε επιστήμη της πληροφορικής».

Επόμενο πρόγραμμα που αναπτύσσει είναι το «Λέιγκαν», ένα εργαλείο που βοηθά
στη σύγκριση του DNA του ανθρώπου με άλλους οργανισμούς. Εκτός από την
ερευνητική του δουλειά, ο 30χρονος Έλληνας επιστήμονας διδάσκει πληροφορική σε
φοιτητές στο Στάνφορντ για τρίτη χρονιά. Εκεί βρέθηκε μετά τις σπουδές του στο
MIT, όπου πήγε το 1991 από την Αθήνα. Το πάθος του για την επιστήμη ξεκίνησε
σε ηλικία 12 ετών, όταν είδε στην ελληνική τηλεόραση ένα ντοκιμαντέρ για τον
Καρλ Σέιγκαν.

Επιστημονικά… παντρέματα

Οι 100 νέοι επιστήμονες που παρουσιάζονται στο αφιέρωμα του MIT εργάζονται
στους χώρους των υπολογιστών, του Ίντερνετ, της νανοτεχνολογίας, της
βιοτεχνολογίας και της ιατρικής. Σε πολλές περιπτώσεις, συνδυάζοντας εργαλεία
και εφαρμογές, ο ένας τομέας συνεργάζεται με κάποιον άλλο, δημιουργώντας
θαυμαστά αποτελέσματα.

Πουθενά αλλού δεν είναι αυτό το πάντρεμα τόσο εμφανές και αποδοτικό, όσο στους
υπολογιστές και στη βιολογία: «Ολοένα και περισσότερες βιολογικές διαδικασίες
γίνονται κατανοητές από τους επιστήμονες, χρησιμοποιώντας τη δύναμη των
κομπιούτερ. Υπολογιστικά μοντέλα που σχεδιάζονται για λογαριασμό τους, βοηθούν
τους βιολόγους να πραγματοποιήσουν νέα πειράματα με τα οποία μαθαίνουν τις
λειτουργίες πολύπλοκων βιολογικών συστημάτων. Με τη σειρά τους, οι ειδικοί της
πληροφορικής μελετούν τους ζωντανούς οργανισμούς ως πρότυπα για τα
αποκεντρωμένα υπολογιστικά συστήματα που θέλουν να αναπτύξουν», διευκρινίζεται
στο αφιέρωμα. Και όλα αυτά ήταν μόνο στη σφαίρα της φαντασίας μέχρι πριν από
λίγα χρόνια. Στους χώρους της βιοτεχνολογίας και της ιατρικής, το ζητούμενο
των επιλεγέντων νέων είναι η εφαρμογή της έρευνας στην πράξη για άμεσα
αποτελέσματα. Γι’ αυτούς, η επιτυχία στο εργαστήριο δεν είναι ολοκληρωμένη αν
δεν βρει εφαρμογή στην αληθινή ζωή. Και γνωρίζουν πως η σύγκλιση της βιολογίας
και της ιατρικής με τομείς όπως η φυσική, η νανοτεχνολογία, οι επιστήμες της
μηχανικής, των υπολογιστών και των υλικών τούς οπλίζει με νέα εργαλεία για να
πετύχουν αυτό που επιζητούν. Όλοι, πάντως, φαίνεται να συμφωνούν ότι ανατέλλει
η χρυσή εποχή για την επιστήμη της βιολογίας.

H νανοτεχνολογία θυμίζει νεαρό αθλητή των σπριντ, που δίνει υποσχέσεις
για απίθανα ρεκόρ όταν καταφέρει να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στις
εξαιρετικές δυνατότητές του και στην πολύτιμη γνώση που φέρνει η εμπειρία. H
κατηγορία αυτή περικλείει τομείς πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους, όπως υλικά,
ενέργεια, συγκοινωνίες, ηλεκτρονικά, διαχείριση της κυκλοφορίας στους δρόμους
κ.λπ. Το ζητούμενο είναι να μετασχηματίσουν τα εργαστηριακά επιτεύγματα σε
εμπορικές τεχνολογίες. Κι εδώ, μεγάλος κερδισμένος είναι η βιοτεχνολογία. Τα
πρώτα προϊόντα νανοτεχνολογίας που θα επηρεάσουν τη βιοτεχνολογία αναμένονται
τα επόμενα χρόνια. Και αυτοί τους οποίους επέλεξαν ως πρωτοπόρους οι ειδικοί
του MIT θα ηγηθούν των μελλοντικών αλλαγών στην ενέργεια, τους υπολογιστές, τα
μέσα συγκοινωνίας και τη βιοτεχνολογία.

Το αναγεννημένο Ίντερνετ

Το Ίντερνετ βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Έχοντας μεγαλώσει πλέον, και έχοντας
αποδείξει τη χρησιμότητά του σε όλες τις επιστήμες, χρειάζεται μία νέα ώθηση
που θα το καταστήσει ακόμα ισχυρότερο εργαλείο. H εξέλιξη δύο νέων τεχνολογιών
αφήνουν πολλές υποσχέσεις: τα ασύρματα δίκτυα δεδομένων 802.11 και η
αυξανόμενη χρήση της μετάδοσης φωνής μέσω του Ίντερνετ θα διαδώσουν παντού τις
υπηρεσίες δεδομένων και φωνής.

Μαζί με την εξάπλωση της χρήσης φθηνών ασύρματων αισθητήρων θα κάνουν δυνατή
τη δημιουργία «εξυπνότερων» δικτύων, στα οποία συσκευές και κόμβοι θα αναλύουν
και θα μοιράζονται πληροφορίες για την κυκλοφορία των δεδομένων. Παράλληλα, θα
προβλέπουν τις αλλαγές στον φόρτο και θα φροντίζουν για τη σωστή διοχέτευση
της κυκλοφορίας των δεδομένων, προλαβαίνοντας προβλήματα στη λειτουργία των
δικτύων. Όλες αυτές οι τεχνολογίες μαζί θα μεταμορφώσουν τη χρήση του Ίντερνετ
και θα δώσουν την ευκαιρία στον χώρο να αναγεννηθεί.

LINK

http: //robotics.stanford.edu/~serafim/

Τζον Αποστολόπουλος

Βραβείο για την τέλεια εικόνα

Τα τεχνολογικά του επιτεύγματα στο χώρο της τηλεόρασης χάρισαν στον Τζον Αποστολόπουλο από το Σικάγο ένα χολιγουντιανό βραβείο EMMY

Τα κατορθώματα του 35χρονου Ελληνοαμερικανού επιστήμονα τον έφεραν στη σκηνή
των τηλεοπτικών Όσκαρ στο Λος Άντζελες ανταμείβοντάς τον με ένα τηλεοπτικό
βραβείο EMMY στην κατηγορία των τεχνικών επιτευγμάτων. H Ακαδημία Τηλεοπτικών
Τεχνών και Επιστημών τον τίμησε το 1997 για τη συμβολή του στην ανάπτυξη ενός
συστήματος συμπίεσης εικόνας, το οποίο ενσωματώθηκε στα τεχνικά χαρακτηριστικά
της τηλεόρασης υψηλής ευκρίνειας.

Τότε, ο γιος Ελλήνων μεταναστών στο Σικάγο, ήταν φοιτητής στο MIT. Σήμερα,
εργάζεται στην εταιρεία Hewlett-Packard. Στα ερευνητικά της εργαστήρια
προσπαθεί να βελτιώσει τη μεταφορά αξιόπιστου βίντεο υψηλής ποιότητας σε
ενσύρματα (όπως το Ίντερνετ) και ασύρματα δίκτυα (κινητής τηλεφωνίας τρίτης
γενιάς). «H εικόνα πολλές φορές χαλάει λόγω μικρής διαθέσιμης χωρητικότητας
των δικτύων, προβλημάτων στη μετάδοση, καθυστέρησης ή απώλειας δεδομένων. H
δουλειά μου περιλαμβάνει επεξεργασία σημάτων, αλγορίθμους συμπίεσης,
διαδικτύωση, σχεδιασμό υποδομής και εφαρμοσμένα μαθηματικά», εξηγεί στα «NEA».

Ο κ. Αποστολόπουλος σχεδίασε μία μέθοδο για τον κατακερματισμό των δεδομένων
της εικόνας, την μεταφορά της από πολλαπλά ηλεκτρονικά μονοπάτια και την
επανασυρμολόγησή της στον τελικό προορισμό. Έτσι, σε περίπτωση που χαλάσει μία
οδός, η εικόνα περνά από άλλο σημείο.

Ο επόμενος στόχος του είναι η ασφαλής μεταφορά του βίντεο, που δεν θα
επιτρέπει σε τρίτους να υποκλέπτουν τα δεδομένα. Αυτό έχει προκαλέσει το
ενδιαφέρον αμερικανικών κυβερνητικών υπηρεσιών που θέλουν να κρατήσουν
επτασφράγιστα τα μυστικά τους. Παράλληλα, ο κ. Αποστολόπουλος διδάσκει τακτικά
στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και δίνει διαλέξεις στο MIT.

LINK

http: //www.hpl.hp.com/personal/John-Apostolopoulos/

Στίβεν Εμπεδοκλής

Μικροσκοπικά επιτεύγματα

Ο Στίβεν Εμπεδοκλής από την Καλιφόρνια χειρίζεται τις μικροσκοπικές ιδιότητες της νανοτεχνολογίας για να δαμάσει το άπειρο της ηλιακής ενέργειας

Ο τρίτος της «ελληνικής παρέας» συνδυάζει με εξαιρετική μαεστρία τις ιδιότητες
του επιστήμονα και του επιχειρηματία. Ο 34χρονος συνιδρυτής της εταιρείας
Nanosys καταπιάνεται με τα πολύ μικρά πράγματα για να καταφέρει μεγάλες
επαναστάσεις στην καθημερινή μας ζωή. Ειδικότητά του η νανοτεχνολογία και
στόχος του να βρει τον τρόπο να μεταφέρει τις σημαντικότερες νανο-εφευρέσεις
από τα εργαστήρια στο στάδιο της μαζικής εμπορικής παραγωγής. Αλλά για να
γίνει αυτό, πρέπει να χαλιναγωγηθούν οι τεράστιες δυνατότητες των
μικροσκοπικών υλικών.

Ο ίδιος εξηγεί το ρόλο του στα «NEA»: «Να γεφυρώσω το χάσμα ανάμεσα στη
μοναδική γνώση της επιστήμης της νανοτεχνολογίας και τις συγκεκριμένες ανάγκες
των εταιρειών σε τεχνικούς τομείς, όπως η βιολογία, τα ηλεκτρονικά και οι
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Βοηθώ τους επιστήμονες να κατανοήσουν την
εμπορική αξία των ανακαλύψεών τους και τους επιχειρηματίες τις πραγματικές
δυνατότητες και το μέλλον της νανοτεχνολογίας».

Τρεις είναι οι βασικοί εμπορικοί τομείς με τους οποίους ασχολείται η εταιρεία
του: «Για την εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας, προσπαθούμε να αναπτύξουμε
υλικά υψηλής απόδοσης, μικρού βάρους και χαμηλού κόστους, που μπορούν να
τοποθετηθούν στην επιφάνεια οικοδομικών υλικών, όπως τα κεραμίδια. Στόχος μας
είναι η αόρατη παραγωγή φθηνής ηλιακής ενέργειας, ενσωματωμένης στα κτίρια. Ο
δεύτερος τομέας του ενδιαφέροντός μας είναι οι πολύ λεπτοί ηλεκτρονικοί
μηχανισμοί, όπως οι επίπεδες οθόνες. Το ζητούμενο είναι υλικά παραγωγής
οθονών, τόσο εύκαμπτων, που θα μπορούν ακόμα και να τυλίγονται. Τέλος,
αναπτύσσουμε μοναδικές επιφάνειες νανοδομής που χρησιμεύουν στη μελέτη DNA»,
εξηγεί ο κ. Εμπεδοκλής και υπόσχεται πως όλα τα προϊόντα θα είναι διαθέσιμα
στα επόμενα τρία χρόνια.

LINK

http: //www.nanosysinc.com/