Παραδεισένια ξεκατινιάσματα

Σε μαγικά νησιά θέλω να βρεθούμε… για να μαλλιοτραβηχτούμε οn camera

Να ταξιδέψουμε σε μέρη εξωτικά, που η φωτογραφική αποστείρωση τα κάνει να
μοιάζουν ιδανικοί παράδεισοι, μέρη καλοκαιρινά με παραδείσια πουλιά και εκεί,
κοντά στη φύση, να ξαναγίνουμε πρωτόπλαστοι, άγριοι, άρα αγνοί εξ ορισμού,
επομένως διόλου ηλίθιοι, γιατί ο «άγριος» που μάχεται για την επιβίωση είναι
πέραν των πολιτισμένων μέτρων της εξυπνάδας, και ταυτοχρόνως μέλη κι εμείς του
θεάματος που μας γοητεύει, «αντισυμβατικοί» κομφορμιστές καθώς η αποκήρυξη των
κανόνων του πολιτισμού γίνεται με δέλεαρ μια διασημότητα που μπορεί να
«αλλάξει» τη ζωή.

Όλα αυτά μαζί δείχνει να υπόσχεται το ριάλιτι-εξωτική-υπερπαραγωγή Survivor,
το οποίο προβάλλεται από το Mega.

Εντυπωσιακή η παραγωγή, νυχτερινά γυρίσματα σε σκοτάδια μαγικά, όπου τα
τρωκτικά και τα έντομα μοιάζουν με γοητευτικά πλασματάκια ενός ευλογημένου
τόπου, υποβρύχια γυρίσματα σε βυθούς ονειρεμένους και αγώνας δυο ομάδων
τηλε-Ροβινσώνων να επιβιώσουν με τη σωματική ρώμη και την στοιχειώδη εξυπνάδα
για την αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων που αναπτύσσει σε δύσκολες συνθήκες
ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Με παρουσιαστή τον ζεν-πρεμιέ του θιάσου των
τηλεπαρουσιαστών Γρηγόρη Αρναούτογλου, του οποίου η φιλική, χαμηλότονη φωνή
δεν ξεγελά για τις προθέσεις του ριάλιτι. Γιατί φυσικά στόχος είναι η
εξάντληση σωματική και ψυχική των συμμετεχόντων, ώστε να οδηγηθούν στα
φωτογενή ακραία φαινόμενα συμπεριφορών, το γνωστό ξεκατίνιασμα.

Ποιο είναι το «μυστικό» του σουξέ των ριάλιτι τύπου Survivor εκτός από
τα γυρίσματα σε μια υποτιθέμενη παρθένα φύση, τα οποία θυμίζουν ντοκιμαντέρ
του Νάσιοναλ Τζεογκράφικ; Ίσως η ευκαιρία να γίνει η άρνηση της πολιτισμένης
τάξης πραγμάτων τηλεπαιχνίδι, με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή, που εξομαλύνονται
όλες οι απειλητικές τάσεις των σύγχρονων κοινωνιών.

H «επιστροφή στη φύση» υπήρξε μια συμβολική τάση της γενιάς των
μπέιμπι-μπούμερς που ανακάλυπταν ότι ο γιαπισμός ενός άγρια ανταγωνιστικού
συστήματος αποξένωνε τον άνθρωπο από το εαυτό του. H διαδρομή προς-τον-εαυτό
πήρε πάμπολλες μορφές, μία εξ αυτών ήταν και η αναζήτηση φυσικών ισορροπιών
μέσα στο ίδιο το ντεκόρ, όπου υποτίθεται ότι ο άνθρωπος τις πρωτοβρήκε, στις
α-πολίτιστες συνθήκες. Συνθήκες που αποθεώθηκαν από την στιγμή κατά την οποία
η πολιτισμένη Δύση πίστεψε ότι με την βίαιη προσπάθειά της να σύρει προς τον
Διαφωτισμό τον «νωθρό» και «υπερβολικά αυθόρμητο» ιθαγενή η ανθρωπότητα έχανε
την υγιή της ενηλικίωση. Παντός είδους κινήματα με πολιτικές και κοινωνικές
διαστάσεις υποτίθεται ότι εξέφρασαν αυτή την τάση να διατηρηθούν οάσεις
«νεότητας» της ανθρωπότητας (από τα αντιαποικιοκρατικά, μέχρι τα οικολογικά).
Ωστόσο η ανάμνηση της φύσης-ντεκόρ, σαν καταφύγιο των κουρασμένων πολιτισμών,
κάθε άλλο παρά τον σεβασμό εμπεριείχε προς το διαφορετικό και το φυσικό. Και
αποθέωση της ασέβειας αυτής είναι και το τηλεπαιχνίδι «Survivor».

Σύμβολo μιας υποτιθέμενης φυγής, που δεν μπορεί να συμβεί. To
παράδειγμα του Γκογκέν, που είχε αποσυρθεί εκουσίως στα νησιά της Ωκεανίας για
να βρεθεί να μάχεται στο υπόλοιπο της ζωής του για την αναγνώριση από μια ελίτ
την οποία απεχθανόταν, είναι αρκετή απόδειξη πως το άχθος του πολιτισμού είναι
ταυτοχρόνως και το δέλεαρ για την συντήρησή του.

Επιστροφή στα δέντρα

Ωστόσο οι παίκτες του Survivor υπηρετούν τον πολιτισμό στην πιο γερασμένη
του έκφραση, την τηλεοπτική. Υπηρετούν την απόλυτη σύμβαση. Άνθρωποι που
απελευθερώνουν την πρωτόγονη μικρότητά τους μέσα σε φυσικό ντεκόρ. Που
μαλλιοτραβιούνται για μια κονσέρβα φασόλια. Και που εξορίζουν στην πρώτη
ευκαιρία τον πιο αδύναμο, την ηλικιωμένη Αλεξάνδρα. H μεγάλη της ηλικία
εμπόδιο για την «φυλή». Να φύγει – άλλωστε στις άγριες φυλές οι ηλικιωμένοι
αποσύρονταν για να πεθάνουν μόνοι, να μην είναι βάρος. Το ομολογούν οι
συμπαίκτες της στο φακό. Καλός άνθρωπος, αλλά τούς είναι βάρος. H νοσταλγία
για την χαμένη Εδέμ δεν είναι παρά η ελεγχόμενη ανάγκη για την απελευθέρωση
των ενστίκτων, για την απενοχοποίηση του κυνισμού. Επιστρέψτε στα δέντρα, ένα
«παιχνίδι» είναι και έχει «έπαθλο» μια χούφτα ευρώ. Τόσο αποτιμάται ο
ευτελισμός του πολιτισμού.