Σίριαλ έγιναν οι τηλε-άδειες

Το «δάσος» με τις κεραίες έχει πλέον βγάλει… ρίζες. Το τοπίο θα
ξεκαθαριστεί (;) όταν – κάποτε – δοθούν οι άδειες Ολημερίς το χτίζανε, το
βράδυ γκρεμιζόταν… Μπορεί ο στίχος να μας θυμίζει της Άρτας το γεφύρι, όμως
σε τίποτα δεν διαφέρει από το σίριαλ με τις άδειες λειτουργίας των ιδιωτικών
τηλεοπτικών σταθμών. Δέκα χρόνια έχουν συμπληρωθεί από τον Σεπτέμβριο του
1993, όταν δόθηκαν από την τότε κυβέρνηση, παραμονή των εκλογών – με την
σύμφωνη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και σε εφαρμογή του νόμου
1869/89 – οι πρώτες 12 προσωρινές άδειες (εννέα εθνικής και τρεις τοπικής
εμβέλειας) μέχρι την οριστική λύση του προβλήματος. Και όλα δείχνουν ότι η
ευχή του σημερινού προέδρου του ΕΣΡ, Ιωάννη Λασκαρίδη, πως «μέχρι τα
Χριστούγεννα θα έχουν δοθεί οι έξι άδειες πανελλαδικής εμβέλειας» θα
παραμείνει… ευχή. Ο λόγος είναι απλός. Ακόμη δεν έχει προκηρυχθεί ο
διαγωνισμός από το ΕΣΡ, η διαδικασία του οποίου προβλέπεται να είναι η εξής:
Δημοσιεύεται στον Τύπο η προκήρυξη. Ύστερα από 20 ημέρες επαναδημοσιεύεται και
έναν μήνα μετά οι εκπρόσωποι των καναλιών καταθέτουν τα δικαιολογητικά για τη
διεκδίκηση της πολυπόθητης άδειας. Άρα, απαιτούνται 50 ημέρες μέχρι την
κατάθεση των πρώτων φακέλων στο ΕΣΡ. Στην περίπτωση που οι φάκελοι είναι
ελλιπείς – όπως συνέβη και με τον διαγωνισμό του 1998, με αποτέλεσμα το ΕΣΡ να
τον κρίνει άγονο – η καθυστέρηση αδειοδότησης θα είναι η φυσική συνέπεια.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα του σίριαλ τηλε-άδειες από την αρχή. Από το 1989,
τότε που στη ζωή μας μπήκε η ιδιωτική τηλεόραση. Τα κανάλια άρχιζαν να
εκπέμπουν αυθαιρέτως, καταλαμβάνοντας από δύο συχνότητες το καθένα. Ο κρατικός
μηχανισμός τότε, για μία ακόμη φορά, είχε ολιγωρήσει. Τα κανάλια εξέπεμπαν σε
καθεστώς παρανομίας (με παρεμβολές αναμεταξύ τους αλλά και στις συχνότητες
δημόσιων φορέων) έως το φθινόπωρο του 1993. Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς
η τότε κυβέρνηση, με την σύμφωνη γνώμη του ΕΣΡ, σε μια πρώτη προσπάθεια να
βάλει τάξη στο τηλεοπτικό χάος, χορήγησε με υπουργική απόφαση εννέα άδειες
πανελλαδικής εμβέλειας σε Mega, Antenna, New Channel, Κανάλι 29, Νέα
Τηλεόραση, SevenX, Μακεδονία TV, Σκάι, 902 και τρεις άδειες τοπικής εμβέλειας
σε TV100 (Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης), Τηλετώρα και Tele City, δίχως όμως
να τους εκχωρήσουν συγκεκριμένες συχνότητες. Πάντως, αρκετά κανάλια σε όλη τη
χώρα εξακολουθούσαν να εκπέμπουν κανονικά, χωρίς άδεια! Ακόμα και έτσι
επικρατούσε αναρχία στο τηλεοπτικό τοπίο ελλείψει νομοθετικού πλαισίου.

Διαγωνισμός

Το αμέσως επόμενο διάστημα το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης αναμένεται να
προκηρύξει διαγωνισμό για τη χορήγηση αδειών ίδρυσης και λειτουργίας
τηλεοπτικών σταθμών εθνικής, περιφερειακής και τοπικής εμβέλειας. Ο ίδιος ο
πρόεδρος του ΕΣΡ κ. Ιωάννης Λασκαρίδης, σε πρόσφατη συνεδρίαση του εποπτικού
οργάνου, είχε πει χαρακτηριστικά πως το Συμβούλιο «θα είναι σε θέση και μέσα
σε περίπου 15 ημέρες να προκηρύξει διαγωνισμό για χορήγηση αδειών» με δεδομένο
ότι τα σχετικά προεδρικά διατάγματα για τις τηλεοπτικές άδειες έχουν ήδη
υπογραφεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κωστή Στεφανόπουλο και έχουν ήδη
δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ελπίζει να έχει εκδώσει τις τηλεοπτικές
άδειες μέχρι τα Χριστούγεννα. Για το ΕΣΡ το θέμα είναι υψηλής προτεραιότητας.
Άλλωστε ο πρόεδρος του Συμβουλίου αναφερόμενος στο ζήτημα είχε πει
«επειγόμαστε», γεγονός που υποδηλώνει την επιθυμεί της Ανεξάρτητης Διοικητικής
Αρχής να δώσει οριστικό τέλος στο σίριαλ των τηλεαδειών και να μπει τάξη στο
τηλεοπτικό τοπίο.

Δεκάδες κούτες με έγγραφα 170 σταθμών!

H πρώτη οργανωμένη προσπάθεια για να μπει τάξη στο τηλεοπτικό τοπίο
έγινε το 1995 με την ψήφιση του νόμου 2328 για την ιδιωτική τηλεόραση και τρία
χρόνια αργότερα, τον Μάρτιο του 1998, το υπουργείο Τύπου προκήρυξε τρεις
διαγωνισμούς για χορήγηση αδειών εθνικής (για έξι κανάλια), περιφερειακής (για
51 κανάλια) και τοπικής (για 57 κανάλια) εμβέλειας αντιστοίχως. Το υπουργείο
Τύπου «βομβαρδίστηκε» από δεκάδες κούτες γεμάτες με έγγραφα- δικαιολογητικά
που απέστειλαν περίπου 170 τηλεοπτικοί σταθμοί από όλη τη χώρα, οι οποίοι
εκδήλωσαν ενδιαφέρον για να λάβουν την πολυπόθητη άδεια. Τις άδειες
πανελλαδικής εμβέλειας διεκδίκησαν τότε τα κανάλια Mega, Antenna, Alpha,
Alter, Star, New Tempo, Tele City, Seven, 902 και Μακεδονία TV. Για τις άδειες
περιφερειακής εμβέλειας έθεσαν υποψηφιότητα 86 σταθμοί, ενώ για τις άδειες
τοπικής εμβέλειας 61 σταθμοί. Από όλο λοιπόν αυτό το χαρτομάνι, το υπουργείο
έκανε τον πρώτο έλεγχο νομιμότητας και στη συνέχεια απέστειλε στο Εθνικό
Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης τα δικαιολογητικά των δέκα υποψήφιων σταθμών για τις
πανελλαδικές άδειες.

M’ ετούτα και μ’ εκείνα φθάσαμε στο 2000. Με τον νόμο 2863 το υπουργείο Τύπου
και MME μεταβίβασε όλες τις αρμοδιότητες σχετικά με τις άδειες στο ΕΣΡ. H
μεταβίβαση αυτή εδραιώθηκε με τη συνταγματική αναθεώρηση που ακολούθησε τον
επόμενο χρόνο. Το Συμβούλιο εξέτασε τους φακέλους και των δέκα υποψηφίων και
τους βρήκε ελλιπείς. Τα υποψήφια κανάλια δεν πληρούσαν τις νόμιμες
προϋποθέσεις (πόθεν έσχες – οικονομική αυτοτέλεια), το Εποπτικό Όργανο δεν
μπόρεσε να προχωρήσει στη μοριοδότησή τους και στην ουσία απέρριψε και τους
δέκα σταθμούς σ’ αυτήν τη φάση. Το αρμόδιο κλιμάκιο του ΕΣΡ είχε διαπιστώσει,
κατά τον έλεγχο των φακέλων, ότι ορισμένοι μέτοχοι δεν μπορούσαν να
δικαιολογήσουν την προέλευση πόρων με τους οποίους απέκτησαν μετοχές στους
τηλεοπτικούς σταθμούς.

H ανεξάρτητη διοικητική αρχή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να καταθέσουν
συμπληρωματικά στοιχεία, για να είναι πλήρεις οι φάκελοι. Οι εκπρόσωποι των
καναλιών προσκόμισαν και νέα στοιχεία, ακολούθησε δεύτερος έλεγχος των φακέλων
από την αρμόδια επιτροπή του Συμβουλίου, αλλά και πάλι διαπίστωσαν ελλείψεις.
Τελικώς, στις 28 Μαρτίου του 2002 το ΕΣΡ έκρινε τη διαδικασία αδειοδότησης
άγονη, δηλαδή άκυρη, στο σύνολό της.

Πορεία ώς το… «λουκέτο»

Με τον νόμο 3051/2002 δόθηκε η δυνατότητα στο υπουργείο Τύπου να καθορίσει
ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις για τη χορήγηση των αδειών και στις τρεις
κατηγορίες (πανελλαδικής, περιφερειακής και τοπικής εμβέλειας), με την έκδοση
σχετικού Προεδρικού Διατάγματος που ήδη δημοσιεύτηκε στο Φύλλο της Κυβερνήσεως
την 1η Σεπτεμβρίου 2003 και απομένει η δημοσίευση των προκηρύξεων από το ΕΣΡ.
Τα κανάλια εθνικής εμβέλειας, που δεν θα είναι ανάμεσα στα «τυχερά», θα
οδηγηθούν σε λουκέτο. Τι θα γίνει όμως με τα περιφερειακά και τα τοπικά; Ο
νόμος 3051/2002 προβλέπει ότι θα εξακολουθήσουν να εκπέμπουν, μέχρι να
ολοκληρωθεί η αντίστοιχη διαγωνιστική διαδικασία της αδειοδότησης, εφόσον
φυσικά συμμετείχαν στη διαδικασία του 1998, αλλά θα συμμετάσχουν και στη νέα διαδικασία.