Ε-mail από τον Aριστοτέλη!
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
Ένας φοιτητής της Χημείας ανταλλάσσει e-mail με τον… Αριστοτέλη, και ο |
H αρχαία Ελλάδα συχνά ταυτίζεται με τη δημοκρατική της εποποιία ή την άνθηση
της φιλοσοφίας, της τραγωδίας, των τεχνών. Κάτι στο οποίο δεν δίδεται η
πρέπουσα σημασία είναι η ανάπτυξη της σκέψης στον τομέα των θετικών επιστημών.
Ο επί σχεδόν τριάντα χρόνια (μέχρι το 1998) κάτοχος της έδρας Ανόργανης
Χημείας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο (σήμερα είναι ομότιμος καθηγητής)
Γεώργιος Μανουσάκης έγραψε για τη συγκεκριμένη ετούτη συμβολή του αρχαίου
πολιτισμού, με έναν ιδιαίτερο, «εκλαϊκευτικό» τρόπο. Μέσω ενός υποτιθέμενου
διαλόγου ανάμεσα σε έναν σημερινό φοιτητή της Χημείας και στον Αριστοτέλη, με
τον οποίο επικοινωνεί μέσω Διαδικτύου.
Το βιβλίο του «Συνομιλίες με τον Αριστοτέλη» (Εκδόσεις Ελληνικά
Γράμματα), αποσπάσματα του οποίου προδημοσιεύουν «TA NEA», κυκλοφορεί εντός
των ημερών. Στο πρώτο μέρος ο Αριστοτέλης φέρεται ομιλών για τον Μέγα
Αλέξανδρο (καθώς υπήρξε μαθητής του) και σταδιακά περνάει σε θέματα φυσικών
επιστημών. Ιδιαίτερη θέση στο δεύτερο, ετούτο, μέρος κατέχουν οι
προσωκρατικοί.
Ο Θαλής (γεννήθηκε στη Μίλητο το 640 π.X.) για παράδειγμα, λέει ο Γεώργιος
Μανουσάκης, μπόρεσε κάποτε να αποδείξει ότι ο φιλόσοφος, όταν ήθελε, μπορούσε
να κερδίσει χρήματα και ας μην ήταν αυτό μέσα στα ενδιαφέροντά του. Όταν
προκλήθηκε, με τις μετεωρολογικές του γνώσεις, προέβλεψε ότι την επόμενη
χρονιά η εσοδεία από τα ελαιόδενδρα θα ήταν μεγάλη. Δανείστηκε χρήματα και
καπάρωσε όλα τα ελαιοτριβεία της περιοχής του. Όταν τον επόμενο χρόνο υπήρξε
πράγματι υπερπαραγωγή, ο Θαλής τα υπενοικίασε σε υψηλή τιμή και απέκτησε πολλά
χρήματα. Ο Θαλής ήταν εκείνος που διαίρεσε το έτος σε 365 ημέρες και επισήμανε
τη σημασία της Μικρής Άρκτου στον προσανατολισμό των ναυτικών.
Ο Πυθαγόρας (γεννήθηκε στη Σάμο το 580 π.X.) πίστευε στη μετεμψύχωση,
δεν έτρωγε κρέας και μισούσε τα… κουκιά. Ως πρωταρχικό στοιχείο του
σύμπαντος θεωρούσε τον αριθμό. Μάλιστα έλεγε ότι ο αριθμός εδράζεται στο
κέντρο της ύλης και ρυθμίζει τις ιδιότητές της. Τα πάντα, κατά τον Πυθαγόρα,
καθορίζονται από αριθμούς: «Και των αστέρων κίνησις και των ήχων αρμονία».
Έλεγε ότι «οι αρχές των μαθηματικών είναι οι αρχές όλων των όντων».
Ο Δημόκριτος (γεννήθηκε το 460 π.X. στα Άβδηρα της Θράκης) ήταν εκείνος ο
οποίος μίλησε πρώτος για τα άτομα (που μάλιστα είναι αόρατα αλλά διαρκώς
κινούμενα) ως πρωταρχικά στοιχεία της ύλης.
Όταν ο Δημόκριτος έφθασε σε βαθιά γεράματα έγραψε ότι «ο μακρός βίος
είναι μακρός θάνατος». Και αποφάσισε να εγκαταλείψει τα εγκόσμια,
ελαττώνοντας, αργά αλλά σταθερά, την τροφή του. Όταν έφθασε πια πολύ κοντά
στον θάνατο, η αδελφή του τον παρακάλεσε: «Μην πεθάνεις σήμερα, γιατί δεν θα
μπορέσω να πάρω μέρος στα Θεσμοφόρια» (τα Θεσμοφόρια ήταν μια γιορτή των
γυναικών στην Πλάκα). Τότε ο φιλόσοφος, επειδή είχε ξεσυνηθίσει να τρώει,
ζήτησε να του φέρνουν συνεχώς ζεστά ψωμιά, για να τα μυρίζει. Με τον τρόπο
αυτό έζησε άλλες τρεις ημέρες.
Αρχαίες λέξεις με μαθηματική δομή
Ο συγγραφέας στέκεται και στη μυστική σχέση των αρχαίων ελληνικών με τα
μαθηματικά. Και δανείζεται από το βιβλίο «H μαθηματική αποκωδικοποίηση της
ελληνικής γλώσσας», του B. Αργυρόπουλου την άποψη ότι «οι αρχαίες ελληνικές
λέξεις δεν είναι τυχαία κατασκευασμένες, αλλά έχουν μαθηματική δομή». Και ότι
«από τον συσχετισμό γραμμάτων και αριθμών μπορούν να εξ§αχθούν ακόμη και
μαθηματικές σταθερές». Αιφνιδιάζει δε με το εξής παράδειγμα:
«Γνωρίζουμε πως αν διαιρέσουμε το μήκος της περιφέρειας οποιουδήποτε κύκλου
με τη διάμετρό του, το πηλίκον είναι πάντοτε ίσο με τον αριθμό 3,14, ο οποίος
συμβολίζεται με το π. Δηλαδή ισχύει η σχέση: μήκος περιφέρειας
κύκλου/διάμετρος = π.
Αν τώρα αντικαταστήσουμε το κάθε γράμμα των λέξεων, που υπάρχουν σε
αριθμητή και παρονομαστή, με τον αντίστοιχο αραβικό αριθμό, θα προκύψει το
αποτέλεσμα: 338 (για τη λέξη «μήκος») + 1.016 («περιφέρειας») + 940 («κύκλου»)
/ 730 («διάμετρος») = 3,14.
INFO
Γεώργιος E. Μανουσάκης, «Συνομιλίες με τον Αριστοτέλη», Εκδόσεις Ελληνικά
Γράμματα, Σελ. 282.
Google news
