Iστορίες καθημερινής (τεχνολογικής) τρέλας

Μία πρωινή ιστορία αόρατων υπολογιστών και εξωστρεφών «υπερ-αντικειμένων»: 1. Το ξυπνητήρι κλείνει, οι κουρτίνες ανοίγουν 2. Οι παντόφλες έχουν δώσει εντολή για τον καφέ, η ζυγαριά προτείνει το σωστό πρωινό 3. Στο palmtop εμφανίζεται αναλυτικά το μενού 4. Αν δεν σας αρέσει, διαγράψτε το! 5. Αγγίξτε την υπερ-κορνίζα και τηλεφωνήστε αυτόματα στον καλό σας (ή σε όποιον απεικονίζεται)…

H θεωρία μιλά για την εξέλιξη όχι των ειδών αλλά των αντικειμένων. Απλά,
καθημερινά αντικείμενα (καρέκλες, τραπέζια, φλιτζάνια, ράφια, φωτιστικά,
χαλιά, κ.λπ.) μετατρέπονται σταδιακά σε «υπερ-αντικείμενα» (hyper-objects,
κατά το hyper-text, που είναι το κείμενο το οποίο επιτρέπει την πλοήγηση στον
κυβερνοχώρο, τη μετακίνηση από ένα σημείο του δικτύου σε άλλο, η γλώσσα στην
οποία γράφονται τα links). H θεωρία, είναι αλήθεια, χρησιμοποιεί έναν κώδικα
«παραμυθένιο»: «υπερ-αντικείμενα», «αόρατοι υπολογιστές», «έπιπλα που
αισθάνονται και επικοινωνούν», «βάζα που συνδέονται με βρύσες» και «καλαμάκια
που θερμιδομετρούν», είναι εκφράσεις που θα περίμενε κανείς να συναντήσει στις
ιστορίες του Χάρι Πότερ κι όχι σε ακαδημαϊκά κείμενα κορυφαίων επιστημόνων
στον τομέα της πληροφορικής.

Κι όμως! Μία ομάδα πανεπιστημιακών από τη Γερμανία, τη Σκωτία, την
Αγγλία, την Ελλάδα, τη Σουηδία, την Ιταλία, το Βέλγιο, την Ολλανδία ενώνουν
τις δυνάμεις τους και δοκιμάζουν πιθανές εφαρμογές του αόρατου υπολογιστή.
«Αόρατος υπολογιστής» (The disappearing computer) ονομάζεται το πρόγραμμα που
χρηματοδοτεί η διεύθυνση «Κοινωνία της Πληροφορίας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
όπου εντάσσονται 17 δράσεις-πειράματα πάνω σε ό,τι πιο πρωτοποριακό μπορεί να
φέρει το αύριο της πληροφορικής. Σε μικρό μέγεθος πάντα, απλό, καλά κρυμμένο,
πίσω από τα «γνωστά και καθημερινά».

H Ειρήνη Μαυρομάτη και ο Αχιλλέας Καμέας, από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας
Υπολογιστών (CTI) του Πανεπιστημίου της Πάτρας, επιχειρούν μια γνωριμία με τον
«τελικά όχι και τόσο φουτουριστικό, αλλά μάλλον αρκετά οικείο» κόσμο των
αόρατων υπολογιστών, των «υπερ-αντικειμένων» και των e-gadgets (όπου το e δεν
παραπέμπει στη λέξη «electronic», αλλά στη λέξη «extrovert»-εξωστρεφής). «H
ιδέα πίσω από τον όρο “αόρατος υπολογιστής” είναι ότι το κομπιούτερ
εξαφανίζεται, ενώ οι λειτουργίες και οι υπηρεσίες που προσφέρει διατίθενται
στον χρήστη, μέσα στο γνωστό και οικείο περιβάλλον του γραφείου ή του
σπιτιού», σημειώνει η κυρία Μαυρομάτη. «Σχεδιάζουμε αντικείμενα που
φαινομενικά δεν διαφέρουν από τα συνηθισμένα, όμως έχουν ενσωματωμένο έναν
υπολογιστή και δυνατότητες επικοινωνίας και συνεργασίας με άλλα, εξίσου
εξελιγμένα, αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Εξωστρεφές gadget (e-gadget), για
παράδειγμα, θα μπορούσε να είναι ένα ράφι (στην κουζίνα ή στο γραφείο) το
οποίο, χάρη στην ψηφιακή τεχνολογία, μπορεί να λειτουργήσει όπως το “μαύρο
κουτί” στα αεροπλάνα – να καταγράψει και να μεταδώσει πληροφορίες. Τα
e-gadgets είναι συσκευές εξωτερικά απλές, στην ουσία όμως “ενισχυμένες” με
αισθητήρες, επεξεργαστές, συστήματα επικοινωνίας και σύνδεσης με άλλες
συσκευές».

Φανταστείτε ένα συνηθισμένο πρωινό, όπου η κίνηση για να πάψει να χτυπά το
ξυπνητήρι δίνει εντολή ν’ ανοίξουν τα παντζούρια και οι κουρτίνες. Απλό;
Φορώντας τις παντόφλες η καφετιέρα αρχίζει την απόσταξη, το CD παίζει την
προεπιλεγμένη μουσική κι η μπανιέρα αρχίζει να γεμίσει με ζεστό νερό. Πρώτη
κίνηση, στο μπάνιο, ένα πέρασμα από τη ζυγαριά. «Λυπάμαι, δεν μπορείτε να
απολαύσετε ένα πλούσιο σε θερμίδες πρωινό, με μαρμελάδες και γλυκά. Αρκεστείτε
σε μερικά φρούτα», είναι το μήνυμα που φτάνει (όχι ακριβώς έτσι, αλλά κάπως
πιο κομψά) στην κουζίνα και στην κορνίζα που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως
τηλέφωνο. Αρκεί ένα άγγιγμά της και η κλήση στο εικονιζόμενο πρόσωπο (εκ
προοιμίου θεωρείται αγαπημένο) γίνεται αυτόματα. Λίγη πρωινή γυμναστική και το
χαλί που μετρά τις καύσεις θα μπορούσε ίσως να ξεκλειδώσει τη γυάλα με τις
σοκολάτες. Οδηγίες για το μεσημεριανού μενού επίσης αποστέλλονται άμεσα στον
μικρό φορητό υπολογιστή (palmtop). Δεν σας αρέσει η ιδέα; Τα έξυπνα
«υπερ-αντικείμενα» μπορεί να έχουν ειδικές συνδέσεις, μέσω των οποίων
επικοινωνούν και συνεργάζονται με άλλα, αλλά στο χέρι σας είναι να ακυρώσετε
τις προτάσεις τους ή να διακόψετε την οποιαδήποτε «συνεργασία». Πάλι μέσω του
palmtop, για να απολαύσετε χωρίς τύψεις όσα γλυκά θέλετε…

Οι δυνατότητες των αόρατων υπολογιστών και των «υπερ-αντικειμένων», τα
οποία σχεδιάζονται ήδη σε πανεπιστημιακά εργαστήρια της Ευρώπης, οι
προοπτικές, τα όρια αλλά και οι πιθανές επιπτώσεις από τη χρήση τους,
απασχόλησαν πρόσφατα το ειδικό συνέδριο με τίτλο «Ιστορίες του αόρατου
υπολογιστή», που φιλοξενήθηκε στη Σαντορίνη. Πληροφορίες: http: //ilios.cti.gr/DCTales.

Επεξεργαστές σε καλαμάκια!

Ο πιο διάσημος νόμος της πληροφορικής είναι αυτός του Μουρ (αναφέρεται στον
Gordon Moore, έναν από τους ιδρυτές της εταιρείας Intel), ο οποίος, το 1965
(τέσσερα χρόνια μετά την ανακάλυψη του μάικροτσιπ), προέβλεψε πως η
υπολογιστική δύναμη των τσιπ θα διπλασιάζεται κάθε 18 μήνες, ενώ το κόστος και
το μέγεθός τους θα μειώνονται. «H πρόβλεψη του Μουρ επιβεβαιώνεται διαρκώς τα
τελευταία 30 χρόνια», σημειώνει ο Αχιλλέας Καμέας, από το Ινστιτούτο
Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου της Πάτρας, ένας από τους ερευνητές
στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα αξιοποίησης του αόρατου υπολογιστή. «Αν η πρόβλεψη
εξακολουθήσει να ισχύει, τότε υποθέτουμε πως κάποια στιγμή στο μέλλον οι
επεξεργαστές θα είναι ευρύτατα διαθέσιμοι και τόσο φτηνοί που θα μπορεί κανείς
να τους χρησιμοποιεί και μετά να τους πετά. Για παράδειγμα, επεξεργαστές
ενσωματωμένοι σε καλαμάκια, σε σακούλες, σε συσκευασίες προϊόντων θα έδιναν
στα αντικείμενα αυτά τη δυνατότητα να επεξεργασθούν δεδομένα και να τα
μεταδώσουν σε άλλα αντικείμενα ή συσκευές. Αντίστοιχα, επεξεργαστές θα
μπορούσαν να ενσωματωθούν και σε αντικείμενα καθημερινής χρήσης που δεν τα
πετάμε αμέσως – όπως, λόγου χάριν, έπιπλα, διακοσμητικά, φωτιστικά, χαλιά,
βάζα, ακόμη και αρχιτεκτονικά στοιχεία κτιρίων».

LINKS

http: //www.disappearing-computer.net

http: //www.cti.gr.