KOΥPT MAZOΥP «Ήμουν πάντα ένας ανόητος ιδεαλιστής»

«H αλήθεια της μουσικής, όπως και η αλήθεια γενικά, δεν περνά μέσα από καμιά διπλωματία. Την αγνοεί», λέει ο διάσημος μαέστρος Κουρτ Μαζούρ

«H μουσική πάντα με γιάτρευε», λέει ο διάσημος Γερμανός μαέστρος Κουρτ Μαζούρ,
ο οποίος σε λίγο θα βρίσκεται ανάμεσά μας. Θυμάται ότι, όταν ήταν παιδί,
συνήθιζε να τραγουδάει με τις αδελφές του γερμανικά τραγούδια πριν πάει για
ύπνο. «Από αυτό αντλούσα μια ανείπωτη ευτυχία: δεν ήμουν πια μόνος,
αισθανόμουν καλά, είχα την εντύπωση ότι ο κόσμος είναι όμορφος. Θα ήθελα
πραγματικά να μπορούσα να μεταδώσω αυτά τα πράγματα στα παιδιά. Πρόκειται για
μια αληθινή χαρά που δεν διαψεύστηκε ποτέ, σε όλη τη διάρκεια της ζωής μου».

Και ο Κουρτ Μαζούρ είχε λόγους να πρέπει να γιατρευτεί. Παρά το γεγονός ότι
είναι σωματώδης, «με ώμους Άτλαντα» όπως έχει χαρακτηριστικά ειπωθεί, παρά το
γεγονός ότι η εικόνα του ασθενικού καλλιτέχνη δεν του ταιριάζει καθόλου, δεν
του έχουν λείψει οι περιπέτειες – υγείας και άλλες. Στην εφηβεία εμφάνισε
δυσκαμψία δακτύλων, κάτι που αυτόματα του στερούσε το δικαίωμα να κάνει
πιανιστική καριέρα. Δεν πτοήθηκε όμως, αφού η αγάπη του για τη μουσική ήταν
ισχυρότερη από την αρρώστια. Έγινε μεγάλος μαέστρος με τον τρόπο που – κατά
την έκφρασή του – «ένας φτωχός Ισπανός γίνεται ταυρομάχος». Πριν μάθει να
διευθύνει ορχήστρες, έπρεπε να μάθει να διευθύνει άρματα μάχης, καθώς στο
τέλος του 1944, σε ηλικία 17 ετών, στρατολογήθηκε στον χιτλερικό στρατό. Ήταν
δε ένας από τους 27, μόλις, επιζήσαντες μιας ομάδας 130 στρατιωτών. Τον
Νοέμβριο του 2001 υπεβλήθη σε βαριά χειρουργική επέμβαση που περιελάμβανε
μεταμόσχευση νεφρού. Αλλά η αγάπη του για τη μουσική βγήκε και πάλι νικήτρια.
Λίγο αργότερα πήγε στο Ισραήλ για μία προγραμματισμένη συναυλία. Οι μουσικοί
της Φιλαρμονικής Ορχήστρας περίμεναν να δουν έναν κουρασμένο γέρο. Αλλά μετά
το τέλος της πρόβας έλεγαν ότι «πρέπει να του “μεταφύτευσαν” νεφρά
λιονταριού»!

Ο Κουρτ Μαζούρ, τον οποίο το κοινό έχει ήδη θαυμάσει στο Μέγαρο Μουσικής
Αθηνών, θα εμφανιστεί στο Ηρώδειο στις 23 και 24 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο του
Φεστιβάλ Αθηνών. Θα διευθύνει την Εθνική Ορχήστρα της Γαλλικής Ραδιοφωνίας,
μία από τις πιο γνωστές ευρωπαϊκές ορχήστρες, της οποίας είναι ο καλλιτεχνικός
διευθυντής από το 2002. Στις 23 (ημέρα Τρίτη) θα παιχτούν έργα Ζαβαρό,
Ραχμάνινοφ (με σολίστ τον Ρώσο πιανίστα Νικολάι Λουγκάνσκι), Ντβόρζακ. Και
στις 24 το αθηναϊκό κοινό θα απολαύσει Βάγκνερ αλλά και – έπειτα από πολύ
καιρό – Μπρούκνερ (συγκεκριμένα την Τρίτη Συμφωνία, που πρωτοπαίχτηκε το 1875
από τη Φιλαρμονική της Βιέννης, κάτω από τα σφυρίγματα του κοινού και την
άρνηση της κριτικής). Πριν αναλάβει την ορχήστρα της Γαλλικής Ραδιοφωνίας, ο
Κουρτ Μαζούρ είχε διαπρέψει ως καλλιτεχνικός διευθυντής, από το 1970 μέχρι το
1996, της Γκεβάντχαους της Λειψίας και, από το 1991 έως το 2002, της
Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης. Και είχε διαπρέψει, όχι μόνο από αυστηρά
καλλιτεχνική άποψη, αλλά και στην όλη του συνεργασία με τους μουσικούς,
δείχνοντας ένα πρόσωπο διευθυντή όχι και τόσο συνηθισμένο.

Το πρότυπό του, όπως είπε ο ίδιος σε πρόσφατη συνέντευξή του στην
εφημερίδα «Le Monde», ήταν ο Μέντελσον, ο οποίος υπήρξε, από το 1835 έως το
1847, ο πρώτος μόνιμος μαέστρος της Γκεβάντχαους και ιδρυτής του Κονσερβατουάρ
της Λειψίας. Ο Μέντελσον διατηρούσε με τους μουσικούς μια σχέση ζωντανή και
τον απασχολούσαν όλα τους τα προβλήματα. Μπορούσε να διαπραγματευτεί για
λογαριασμό τους τη μισθολογική τους θέση αλλά και να ασχοληθεί με οικογενειακά
τους προβλήματα ή θέματα υγείας που τους απασχολούσαν. Και τους μαθητές,
συνεχίζει ο Κουρτ Μαζούρ, προσπαθούσε να τους κάνει, πρώτα από όλα, να μυηθούν
από τους μουσικούς της ορχήστρας. «Παρέμεινα στο ίδιο πνεύμα. Θέλω οι μουσικοί
μου να είναι ευτυχισμένοι», λέει ο Γερμανός μαέστρος.

55 χρόνια καριέρας, μια φιλοσοφία

Το 1989 ήταν από τους πρωταγωνιστές των αλλαγών στην πρώην Ανατολική Γερμανία.
Ήταν από τους αρχιτέκτονες της μεγάλης διαδήλωσης της 9ης Οκτωβρίου, που μόνο
κατά σύμπτωση δεν κατέληξε σε λουτρό αίματος. Οι 70.000 διαδηλωτές βρέθηκαν
μπροστά στις δυνάμεις της τάξης και όμως δεν έσπασε ούτε τζάμι. Όταν ο στρατός
αποσύρθηκε, το πλήθος επαναλάμβανε το όνομα του Κουρτ Μαζούρ έξω από το
Γκεβάντχαους, κρατώντας αναμμένα κεριά στα χέρια. Ο ίδιος αρέσκεται να λέει
ότι στα πενήντα πέντε χρόνια της καριέρας του η φιλοσοφία του δεν άλλαξε ποτέ.
Ήταν και παραμένει, όπως λέει ο ίδιος, «ένας ανόητος ιδεαλιστής».

Βεβαίως, ο Μαζούρ ήταν, κατά κάποιον τρόπο, προνομιούχος στην πρώην Ανατολική
Γερμανία. Ήταν ελεύθερος να πηγαινοέρχεται στο εξωτερικό, είχε εξαιρετική
εκπαίδευση. Όταν το κομμουνιστικό καθεστώς άρχισε να ζει δύσκολες στιγμές,
ήταν έτοιμος να μετατρέψει το θέατρό του σε τόπο διαλόγου, ακυρώνοντας
κοντσέρτα και ηχογραφήσεις προκειμένου να προεδρεύσει με μαεστρία σε απίθανα
πολιτικά φόρα – ευρισκόμενος ανάμεσα σε εξαγριωμένα πλήθη και στις
στριμωγμένες γερμανικές Αρχές. «H επανένωση της Γερμανίας», λέει, «έγινε
απόλυτη ανάγκη. Οι άνθρωποι θα κατέληγαν σε αλληλοσκοτωμούς. Αυτό ακριβώς
εξήγησε στον Φρανσουά Μιτεράν κατά την επίσκεψή του στη Λειψία, στις 21
Δεκεμβρίου 1989. Φοβόταν ότι η Μεγάλη Γερμανία θα ξυπνούσε τη γερμανοφοβία των Γάλλων.

INFO

Στις 8.30 μ.μ. Τιμές: 80, 60, 45, 30, 22 ευρώ. Για φοιτητές, παιδιά και νέους
6 έως 18 ετών, πολύτεκνους και στρατιώτες έκπτωση 50% στις δύο τελευταίες
τιμές. Πληροφορίες: τηλ. 210 3221459.