«Mικρές γλώσσες» με ενός λεπτού… ταραχή

Τον προβληματισμό για την επιβίωση των «μικρών» γλωσσών στη λογοτεχνία εντός ή εκτός ευρωπαϊκών συνόρων μοιράστηκαν συγγραφείς από δέκα νέες χώρες της Ευρωπαικής Ένωσης στο συνέδριο που διοργάνωσε η Εταιρία Συγγραφέων στην Αρχαία Ολυμπία

«Ταραχώδης» ήταν ο διάλογος που προηγήθηκε στις δύο ημέρες του συνεδρίου για
τις «μικρές γλώσσες», στην αρχαία Ολυμπία. Έλληνες και… νεο-ευρωπαίοι
συγγραφείς «ταξίδεψαν», μέσω του λόγου, στις νέες χώρες της ενωμένης Ευρώπης,
γνώρισαν ιστορίες εθνών, γλωσσών και προσώπων, τη λογοτεχνία που γράφεται σε
γλώσσες «μικρές» ή, απλά, λιγότερο ομιλούμενες.

H αναφορά στον Ηλία Πετρόπουλο και η καταληκτική πρόταση του αντιπροέδρου της
Εταιρείας Συγγραφέων, Γιώργου Χουλιάρα, για «ενός λεπτού… ταραχή», έδωσαν το
στίγμα της συνάντησης στην Αρχαία Ολυμπία.

Νωρίτερα, καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους συγγραφείς, ο πρόεδρος της
Εταιρείας Συγγραφέων Βασίλης Βασιλικός μίλησε για τον «αγώνα επιβίωσης των
“μικρών” γλωσσών στον μονοσύλλαβο σύγχρονο πολιτισμό». Ο γενικός γραμματέας
της Εταιρείας, Άρης Μαραγκόπουλος τόνισε την ανάγκη γνωριμίας με τη λογοτεχνία
του «άλλου» και δημιουργίας ενός «εναλλακτικού δικτύου συνεργασίας και
ανταλλαγής εμπειρίας και γνώσης».

Όμως οι διοργανωτές του συνεδρίου και άλλοι Έλληνες συγγραφείς – μεταξύ των
οποίων οι κ.κ. Κώστας Ακρίβος, Αναστάσης Βιστωνίτης, Χάρης Βλαβιανός, Θεόδωρος
Γρηγοριάδης, Στάθης Γουργουρής, Ρούλα Κακλαμανάκη, Δημοσθένης Κούρτοβικ,
Χρήστος Λάζος, Θωμάς Σκάσσης, Αλέξης Σταμάτης – βρέθηκαν στην Αρχαία Ολυμπία
περισσότερο για να ακούσουν. Κι άκουσαν ιστορίες ζωής, λέξεων και γλωσσών,
όπως τις μετέφεραν οι κ.κ. Μαρκ Βέλα (από τη Μάλτα), Μάρτον Κάλας (από την
Ουγγαρία), Έρνεστ Μπριλ (από την Πολωνία), Κεστούτις Ναβάκας (από τη
Λιθουανία), Μίλος Ούρμπαν (από την Τσεχία), Βένο Τάουφερ (από τη Σλοβενία),
Ντόρις Καρέβα, Μάτι Σίρκελ και Ίλβι Λίιβε (από την Εσθονία), Νίκη Μαραγκού
(από την Κύπρο) και Ταμάρα Λισέκα (από τη Λετονία).

Ο καθένας περιέγραψε τις συνθήκες δημιουργικής γραφής στον μικρόκοσμο της
γλώσσας του και όλοι μοιράστηκαν τον προβληματισμό για την απήχηση της
λογοτεχνίας εντός και εκτός εθνικών ή ευρωπαϊκών συνόρων. Επιστρέφοντας από τη
Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία και την Αρχαία Ολυμπία, όπου ο δήμος φιλοξένησε τους
συνέδρους, οι αποσκευές όλων φορτώθηκαν ερωτήματα: «Ποια είναι και πώς
ορίζεται η δυναμική των λιγότερο ομιλούμενων γλωσσών; Είναι πανάκεια η
μετάφραση, για τη διάσωση και διάδοση των λογοτεχνικών έργων που γράφονται
στις λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες; Είναι το μόνο μέσον κατά του αποκλεισμού
και της απομόνωσης; Πώς θα υπάρξει συνέχεια σε ιστορικά καταξιωμένες
προσπάθειες; H λογοτεχνία υπερέχει της εθνικής γλωσσικής παράδοσης που την
καθορίζει; Τελικά, υπάρχουν μεγάλες εθνικές λογοτεχνίες ή απλά μεγάλοι
συγγραφείς; Θα βρεθεί ανάσα για τις «μικρές γλώσσες» στην εποχή της
«αγγλοσαξονικής ηγεμονίας»; Είναι καταστροφή η εξέλιξη της γλώσσας στον χρόνο;
Είναι καταδίκη η ενσωμάτωση ορολογίας και εκφράσεων από την κυρίαρχη αγγλική»;
Πάντως, χωρίς την αγγλική ως lingua franca, το συνέδριο δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί.