H Aφρική συναντά την αρχαία Θήβα

Από την 25η Δυναστεία της Αφρικής αντλεί στοιχεία το εικαστικό μέρος της παράστασης του «Κύκλου του Οιδίποδα»

Όταν οι ξένοι ανεβάζουν αρχαία ελληνική τραγωδία, εν δυνάμει μας
επιφυλάσσουν εκπλήξεις, ενώ η θεατρική κοινότητα είναι προετοιμασμένη για όλα.
Καλά και κακά, αριστουργήματα και τέρατα, «ζωηρές» σκηνικές προσεγγίσεις έως
ανιστόρητες «αναγνώσεις». Αλλά ακόμα και οι αυθαιρεσίες, όταν έχουν μια
μεγαλοφυή ιδέα, τραβούν τα βλέμματα και το ενδιαφέρον μας. Γι’ αυτό και με
ενδιαφέρον αναμένεται ο «Κύκλος του Οιδίποδα», που θα παρουσιάσει στο Ηρώδειο
(10, 11 Σεπτεμβρίου) ο αμερικανικός θίασος «Shakespeare Theatre». Μια
παράσταση από ένα θεατρικό ανσάμπλ, που πριν δύο χρόνια (Σεπτέμβριος 2001)
δημιούργησε το σημαντικότερο θεατρικό γεγονός στην Ουάσιγκτον, όπου παίχτηκε,
σε σκηνοθεσία του Μάικλ Καν – φημισμένου κυρίως από τα ανεβάσματα σαιξπηρικών
έργων.

Τρεις τραγωδίες του Σοφοκλή («Οιδίπους τύραννος», «Οιδίπους επί Κολωνώ»
και «Αντιγόνη») αποτελούν τον «Κύκλο του Οιδίποδα», που έγινε γνωστός ως
«Μαύρος Οιδίποδας», όχι μόνο γιατί ο σκηνοθέτης συνδύασε το αρχαίο ελληνικό
πνεύμα με τις αφρικανικές επιρροές, αλλά και γιατί όλοι οι ηθοποιοί είναι
Αφροαμερικανοί.

Στη μετάφραση του Nicholas Randall (το Φεστιβάλ έχει προβλέψει ελληνικούς
υπέρτιτλους) η παράσταση θα διαρκεί τρεις ώρες. Ο σκηνοθέτης, Μάικλ Καν, σε
προηγούμενη συνομιλία που είχαμε μαζί του είχε δηλώσει πως το αρχαίο κείμενο
μεταφράστηκε με σεβασμό, ενώ δεν έγινε κανενός είδους διασκευή. Αναφέρθηκε
ωστόσο σε μοντάζ σκηνών, ώστε να μην επαναλαμβάνονται τα γεγονότα που
αναφέρονται σε κάθε τραγωδία. Οι ηθοποιοί κρατούν τους ίδιους ρόλους και στις
τρεις τραγωδίες, με επικεφαλής τον Avery Brooks (γνωστός στο πλατύτερο κοινό
από τη συμμετοχή του στη δημοφιλή σειρά «Strar Trek» και την κινηματογραφική
του μεταφορά), που ερμηνεύει τον νεαρό βασιλιά και τον γέροντα Οιδίποδα.

H έρευνα που προηγήθηκε για το ανέβασμα του «Κύκλου του Οιδίποδα» έγινε
στη Ζιμπάμπουε, όπου ανέδειξε κοινούς μύθους και θεϊκές εντολές, παράλληλους
λοιμούς και εξουσίες βασιλικών οικογενειών. Σ’ αυτόν τον τόπο ο σκηνοθέτης
βρήκε τον δικό του τρόπο για να χειριστεί το μέγα ζήτημα του χορού, που στην
παράστασή του εμπεριέχει τελετουργικά στοιχεία και έχει δυνατή σύνδεση με τη
γη. Και, βέβαια, το εικαστικό μέρος από την Αφρική αντλεί στοιχεία, όπως και
τα κοστούμια, που είναι εμπνευσμένα από την 25η Δυναστεία της Αφρικής. «H
αφρικανική παράδοση είναι ένα σημαντικό αντίβαρο στον φορμαλισμό και την
αυστηρότητα που έχει συνδεθεί με το αρχαίο ελληνικό δράμα», είναι η εξήγηση
που δίνει ο Μάικλ Καν, βρίσκοντας στη χρήση του χρώματος και στον ρυθμό της
μαύρης ηπείρου το αντίστοιχό τους με τις ιστορίες των τραγωδιών του Σοφοκλή.

H πολυπρόσωπη αμερικανική παραγωγή της τριλογίας του Θηβαϊκού Κύκλου
εντάσσεται στο πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ, με το οποίο συμπράττουν οι
Σχολές Αμερικανικής Παροικίας, το Σωματείο «Αμερικανο-Ελληνικό Κέντρο Τεχνών
Χαλανδρίου» και το Πολιτιστικό Τμήμα της αμερικανικής πρεσβείας.

INFO

Ωδείο Ηρώδου Αττικού – 10 και 11 Σεπτεμβρίου – (Πανεπιστημίου 29, τηλ.:
210-3221.459 και Ηρώδειο 210-3232.771 και 210-3235.582).