Mια «γυναίκα-πουλί» 1.300 ετών!

Περίπου 15.000 πολύχρωμα φτερά παπαγάλου κοσμούσαν το σάβανο της γυναίκας που πέθανε πριν από 13 αιώνες στο Περού (φωτο: Άιρα Μπλοκ)

«Κρυβόταν» για 1.300 χρόνια στην κορυφή μιας βαθμιδωτής πυραμίδας, στο
Σερίγιος του Περού. Τυλιγμένη με ένα σάβανο, το οποίο κοσμούσαν 15.000
πολύχρωμα φτερά παπαγάλου, με μια νεκρική ραμφόσχημη μάσκα με ένα κόκκινο
λοφίο και δύο γαλάζιες φτερούγες έμοιαζε με πουλί σε ανθρώπινες διαστάσεις. H
νεαρή γυναίκα, ωστόσο, δεν έχει αποκαλύψει ακόμη το μυστικό της, όπως
αναφέρεται στο τελευταίο τεύχος της ελληνικής έκδοσης του «National
Geographic» (το οποίο κυκλοφορεί σήμερα).

H ηλικία της υπολογίζεται μεταξύ 25 και 30 ετών, είχε ύψος 1,65 μ. και πιθανόν
ήταν μητέρα. H ταφή της, όμως, στο θρησκευτικό κέντρο του πολιτισμού των
Παράκα, στις άγονες ακτές του Περού, έκρυβε πολλές εκπλήξεις. Ιδιαίτερο
ενδιαφέρον έχει το γεγονός πως η σορός χρονολογείται περίπου το 675 μ.X.,
δηλαδή 900 χρόνια μετά την εγκατάλειψη του Σερίγιος από τους Παράκα (800-200
π.X.), κάτι που σημαίνει πως η ταφή έγινε από μέλη του μεταγενέστερου
πολιτισμού των Νάσκα.

Ποια είναι η ταυτότητα της γυναίκας; Από την επιμελημένη ταφή της εικάζεται
πως ήταν μια γυναίκα με κύρος, αν και δεν συνοδευόταν από πλούσια κτερίσματα,
με εξαίρεση ένα διάδημα. Με αφορμή μάλιστα τα θεραπευτικά φυτά που βρέθηκαν
στο σάβανο, οι εργάτες της ανασκαφής (η οποία σημειωτέον μέχρι τη σημαντική
τούτη ανακάλυψη δεν είχε φέρει στο φως παρά όστρακα αγγείων και υπολείμματα
υφάσματος από τα ερείπια της πυραμίδας) την ονόμασαν «φτερωτή γυναίκα-σαμάνος»
(ιέρεια με θεραπευτικές ικανότητες). Δεν αποκλείεται όμως να έπεσε και θύμα
ανθρωποθυσίας, σύμφωνα με την υπεύθυνη της ανασκαφής Μερσέντες Ντελγκάντο, αν
και στα οστά δεν βρέθηκαν ίχνη που θα πιστοποιούσαν τελετουργική ανθρωποθυσία.

Με φιστίκια και κόκα

Αψηφώντας τις συνήθειες της εποχής, εκείνοι που έθαψαν τη νεαρή γυναίκα δεν
άφησαν τον αέρα να τη μουμιοποιήσει με φυσικό τρόπο. Της αφαίρεσαν τα ρούχα,
την τοποθέτησαν σε εμβρυακή στάση, τύλιξαν το σώμα της με ύφασμα και το
στερέωσαν σε έναν πάσσαλο. Όταν τα σκουλήκια κατέφαγαν τη σάρκα, τύλιξαν τον
σκελετό με επιπλέον ύφασμα, μαζί με βότανα, καλαμπόκι, φιστίκια, κολοκύθες,
βαμβάκι, φασόλια και κόκα και τα έραψαν όλα μαζί. Την έθαψαν σε όρθια θέση, με
το κρανίο της στραμμένο προς της Ανατολή, ώστε «να μπορέσει να ξαναγεννηθεί»,
όπως εκτιμά η ανασκαφέας. Το φάρδο, όπως ονομάζεται η σαβανωμένη σορός,
καλυμμένο με τα φτερά του παπαγάλου, είχε πάρει, εκτιμάται, τον ρόλο φτερωτής
ουράνιας θεότητας και είχε εκτεθεί σε κοινή λατρεία πριν από την ταφή.