M’ ένα σπασμένο κιονόκρανο

Ο Τζόρτζιο Αλμπερτάτσι στον ρόλο του Αδριανού που ερμήνευσε στο Ηρώδειο

Ο Αδριανός γύρισε στο Ηρώδειο. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας, του οποίου ο συνεργάτης
Ηρώδης ο Αττικός έκτισε με δαπάνες του, επί του διαδόχου του Αδριανού, του
Μάρκου Αυρηλίου – φωτεινά χρόνια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας -, στην πλαγιά της
Ακρόπολης, το Ωδείο που σώζεται ακόμα και που μας φιλοξενεί κάθε καλοκαίρι,
έφτασε στον ταιριαστό αυτό χώρο μέσα από το κλασικό πια κείμενο της Μαργκερίτ
Γιουρσενάρ «Τα απομνημονεύματα του Αδριανού» και μέσα από την παράσταση του
Μαουρίτσιο Σκαπάρο και του «Θεάτρου της Ρώμης» που την έφερε, καλεσμένο από το
Εθνικό μας Θέατρο, «σαρκωμένος» από έναν από τους κορυφαίους Ιταλούς
ηθοποιούς, τον ογδοντάχρονο Τζόρτζιο Αλμπερτάτσι, που δεν διέψευσε τη φήμη
του.

Σάββατο βράδυ, δεύτερη παράσταση του «Αδριανού», η ζέστη να έχει
χτυπήσει 39, γύρω στα 1.500 άτομα στο κοίλον – πάλι καλά… -, στις κερκίδες,
ανάμεσα σε άλλους, ο πρεσβευτής της Ιταλίας στην Ελλάδα κ. Τζαν Πάολο Καβαράι,
η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης κ. Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα, ο σκηνοθέτης
Σλόμπονταν Ουνκόφσκι, που σκηνοθετεί στο Εθνικό, μαζί με τη μεταφράστρια
Γκάγκα Ρόσιτς και ελάχιστοι από τους ηθοποιούς μας – Ταμίλα Κουλίεβα, Κάρμεν
Ρουγγέρη, Κατερίνα Διδασκάλου, Γιάννης Ροζάκης, Πάνος Χατζηκουτσέλης, Νίκος
Αλεξίου… – και στη σκηνή η απόλυτη λιτότητα – ξέρουν οι Ιταλοί: ο τοίχος του
Ηρωδείου φωτισμένος, όπως και οι δυο ακριανές κερκίδες της πάνω ζώνης και πάνω
στα σανίδια ριγμένα δυο «σπασμένα» κομμάτια από κίονες – αυτό ήταν όλο κι όλο
το σκηνικό. Και σε μια γωνιά ο μουσικός της παράστασης με μερικά ελαφρά
κρουστά.

Με ένα, σε «σπασμένο» λευκό, ποδήρη χιτώνα και από πάνω ριγμένο ένα
άλλης απόχρωσης ύφασμα, με μαλακά, ψηλόσολα παπούτσια, το ασημένιο βραχιόλι
του στο ένα χέρι και ένα δαχτυλίδι με χοντρή πράσινη πέτρα στο δάχτυλο του
άλλου, αρρενωπότατος, με βαθιά φωνή, ακμαιότατος – μόνο στην κίνηση των ποδιών
του είχε κάποια δυσκαμψία – ο Αδριανός του Τζόρτζιο Αλμπερτάτσι άφησε να
κυλήσει επί μία ώρα και δέκα λεπτά ο μεστός λόγος της Γιουρσενάρ, όπως τον
έχει προσαρμόσει για το θέατρο, με σεβασμό και χωρίς αισθητές επεμβάσεις, ο
Ζαν Λονέ, σαν ένας ουσιαστικά μονόλογος που «σπάζει» με τις παρεμβολές
προσώπων από το παρελθόν του Αδριανού: οι θεατρίνοι που παίζουν μια σκηνή από
το «Παλικάρι της φακής» – τον «Miles Gloriosus» – του Πλαύτου κι ο θεατρίνος –
ένας κοντόχοντρος, φαλακρός κωμικός, βγαλμένος λες από τις ατελανές φάρσες των
Λατίνων – που μαθαίνει στον Αδριανό να αρθρώνει σωστά, κάποια ωραία τραγούδια
τραγουδημένα νοσταλγικά από μια ηθοποιό, η χήρα αυτοκράτειρα του αυτοκράτορα
Τραϊανού, προκάτοχου του Αδριανού, που περνάει στους ώμους του την βελούδινη
αυτοκρατορική πορφύρα όταν ο Τραϊανός πεθαίνει, η ωραία νέα που γίνεται
γυναίκα του Αδριανού…

Και, βέβαια, ο Αντίνοος. Ο εκπάγλου ομορφιάς νεαρός Έλληνας που ο
αυτοκράτορας ερωτεύτηκε και ο οποίος «στοίχειωσε» τη ζωή του. Ο Φάμπιο
Κορέντι, ένας μελαχρινός, λεπτός χορευτής που τον ενσάρκωσε, επιδόθηκε, με
ηχογραφημένη τη μουσική, σε ένα βουβό, μακράς διάρκειας σόλο, σαν «ανεξάρτητο»
από την παράσταση, με τον Αδριανό – Αλμπερτάτσι, βουβό, καθισμένο πάνω στο
«σπασμένο» κιονόκρανο του σκηνικού.

Τα μικρόφωνα – «ψείρες» που χρησιμοποίησαν όλοι οι ηθοποιοί και ο
δυνατός ήχος που μεταδιδόταν από μια συστοιχία ηχείων τοποθετημένων γύρω από
τη σκηνή και που είχε κάτι το «μεταλλικό», το ψυχρό και το τεχνητό και οι
δύσκολα διακρινόμενοι ελληνικοί υπέρτιτλοι δεν εμπόδισαν πάντως το κοινό στο
τέλος να δείξει την ικανοποίηση και τη συγκίνησή του με θερμότατο και
διάρκειας χειροκρότημα που έφερε τους ηθοποιούς, με επικεφαλής τον αειθαλή
Τζόρτζιο Αλμπερτάτσι, έναν ρολίστα κύρους και μεγέθους ο οποίος εισέπραξε και
«μπράβο», πολλές φορές στη σκηνή.