Eτικέτες-κατάσκοποι!

Φανταστείτε έναν κόσμο όπου ένα αόρατο μάτι θα παρακολουθεί κάθε σας
κίνηση. Όπου κάθε αντικείμενο, από την μπλούζα έως το περιεχόμενο της τσάντας
σας, θα στέλνει, χάρη στην «ετικέτα-κατάσκοπο» που θα φέρει, πληροφορίες για
εσάς. Ο «Μεγάλος Αδελφός» μοιάζει να έχει βρει ήδη αρωγούς κάποιες μεγάλες
εταιρείες.

Οι κατασκευαστές, βέβαια, δεν τις αποκαλούν «ετικέτες-κατασκόπους» αλλά
«έξυπνες ετικέτες». Επί το επιστημονικότερον, «Ετικέτες Εντοπισμού με
Ραδιοσυχνότητες – RFID». Υποστηρίζουν πως μοναδικός σκοπός τους είναι η
«παρακολούθηση» όλων των προϊόντων, από το εργοστάσιο έως το ταμείο του
καταστήματος, για τον καλύτερο έλεγχο των αποθεμάτων. Δεν πείθουν, ωστόσο, τις
οργανώσεις για την προστασία των καταναλωτών και πιο συγκεκριμένα για την
προστασία της ιδιωτικής ζωής (ή ιδιωτικότητας) των καταναλωτών. Μια τέτοια
αμερικανική οργάνωση, με την επωνυμία Καταναλωτές Εναντίον της Παραβίασης της
Ιδιωτικότητας (Caspian), και με επικεφαλής μια νεαρή γυναίκα με διδακτορικό
από το Χάρβαρντ και βαθιά θρησκευτική πίστη, την Κάθριν Άλμπρεχτ, έχει κηρύξει
τον πόλεμο για τον λόγο αυτό σε πολυάριθμες εταιρείες. Ανάμεσά τους, η
Gillette, η Benetton, η βρετανική αλυσίδα σούπερ μάρκετ Tesco, η αμερικανική
αλυσίδα πολυκαταστημάτων Wal-Mart και πρόσφατα η γνωστή αλυσίδα Marks &
Spencer.

Μικροτσίπ

«H τεχνολογία αυτή έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις κινήσεις των
ανθρώπων από τη στιγμή που ξυπνούν έως τη στιγμή που κοιμούνται», λέει η
Κάθριν Άλμπρεχτ. Οι «έξυπνες ετικέτες» είναι ουσιαστικά μικροτσίπ στο μέγεθος
κόκκου άμμου, τα οποία ενσωματώνονται στα προϊόντα και εκπέμπουν ραδιοσήματα
σε ακτίνα πέντε μέτρων. Εάν δεν καταστραφούν, παραμένουν ενεργά πολύ μετά την
πώληση του προϊόντος και την έξοδό του από το κατάστημα. Μέσω σαρωτών, οι
οποίοι συνδέονται με το Ίντερνετ, είναι δυνατόν να εντοπιστούν οπουδήποτε και
αν βρίσκονται. Οι κατασκευαστές υποστηρίζουν πως, διατηρώντας τις «ετικέτες»
ενεργές, θα διευκολύνεται η διαδικασία επιστροφής των ελαττωματικών προϊόντων.
Για μία ακόμα φορά, ωστόσο, δεν πείθουν την Άλμπρεχτ, η οποία «βλέπει» ένα
εφιαλτικό μέλλον, με την Αστυνομία, τους παράγοντες της αγοράς αλλά και τους
εγκληματίες να «σαρώνουν» ηλεκτρονικά όλα τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε
καθημερινά και να γίνονται η «σκιά» μας.

H Caspian έχει ήδη στο ενεργητικό της αρκετές νίκες. Χρησιμοποιεί ως όπλο της
το Ίντερνετ και την ευαισθησία των καταναλωτών, διοργανώνοντας μποϊκοτάζ, και
τους τελευταίους τέσσερις μήνες κατάφερε να κάνει τη Gillette, την Tesco, την
Benetton και την Wal-Mart να εγκαταλείψουν τα σχέδια υιοθέτησης «έξυπνων
ετικετών» στα προϊόντα τους. Τον περασμένο Μάρτιο, για παράδειγμα, όταν η
Benetton ανακοίνωσε πως σκόπευε να ενσωματώσει «έξυπνες πινακίδες» σε περίπου
15 εκατομμύρια πουλόβερ Sisley, η Άλμπρεχτ άρχισε αμέσως μια παγκόσμια
εκστρατεία μποϊκοτάζ της εταιρείας, με το σύνθημα «Καλύτερα γυμνοί». H
Benetton παραιτήθηκε επισήμως από τα σχέδιά της.

Προσοχή στα ευρώ!

Επόμενος στόχος της Caspian, η οποία διαθέτει όπως υποστηρίζει 6.000 μέλη σε
15 χώρες, είναι τα Marks & Spencer. H Άλμπρεχτ, ωστόσο, σπεύδει να
προειδοποιήσει πως το ενδιαφέρον για τις «έξυπνες ετικέτες» δεν περιορίζεται
στον ιδιωτικό τομέα: η βρετανική κυβέρνηση χρηματοδοτεί δοκιμές για την
αξιοποίηση της τεχνολογίας αυτής στην καταπολέμηση των κλοπών και της
παραχάραξης και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχεδιάζει να εφοδιάσει με
«μικροτσίπ-κατασκόπους» τα χαρτονομίσματα του ευρώ.

H Άλμπρεχτ είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τον αγώνα της. «Όταν ήμουν οκτώ
ετών», εξηγεί, «η γιαγιά μου με έβαλε να καθίσω, έπειτα από μία επίσκεψη στο
μπακάλικο, και μου είπε πως θα έρθει μια εποχή που οι άνθρωποι δεν θα μπορούν
να αγοράζουν ή να πωλούν τρόφιμα χωρίς έναν αριθμό, όπως το 666 στην Αποκάλυψη
του Ιωάννη. Υποσχέθηκα τότε στον εαυτό μου πως, εάν συνέβαινε ποτέ αυτό, θα
σταματούσα οτιδήποτε και αν έκανα και θα το πολεμούσα».

© The Times, 2003

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη