ΓIΩPΓOΣ ΛIANHΣ «Οι Πρέσπες με μάγεψαν από παιδί»

«H Πρέσπα», τονίζει ο Γιώργος Λιάνης, «ανταποδίδει τιμή στους επισκέπτες της. Τους μαγνητίζει και τους προσκαλεί. Σωρεύει φήμη διαρκώς. Στάζει μέλλον». Φέτος, τα τιμώμενα πρόσωπα θα είναι η Βάσω Παπανδρέου και ένα στέλεχος της αξιωματικής αντιπολίτευσης

«Ήταν ένα παιδικό μου όνειρο ότι κάποτε κάτι πρέπει να κάνω για τις Πρέσπες,
κάτι που να έχει σχέση με τον πολιτισμό στον μαγικό αυτόν τόπο που είναι η
πατρίδα μου. Το πραγματοποίησα μόλις εξελέγην βουλευτής το 1989».

Ο υφυπουργός Αθλητισμού Γιώργος Λιάνης, εμπνευστής και πρωτεργάτης των
πολιτιστικών εκδηλώσεων «Πρέσπες», μιλάει αποκλειστικά στα «NEA» για την
καθιέρωση του θεσμού και τις προεκτάσεις που έχει όχι μόνο στον χώρο του
πολιτισμού, αλλά και ευρύτερα στην κοινωνική ζωή του τόπου.

«Στις εθνικές εκλογές του 1977», θυμάται ο Γιώργος Λιάνης, «επισκέφθηκα τον
Άγιο Αχίλλειο ως απεσταλμένος των “ΝΕΩΝ” για να ρωτήσω τους δέκα κατοίκους τι
θα ψηφίσουν. Οι γονείς μου με είχαν πάει στον Άγιο Αχίλλειο στα παιδικά μου
χρόνια, όταν παραθερίζαμε στο χωριό Πισοδέρι, αλλά στην κιβωτό της μνήμης δεν
έχω κρατήσει εικόνες της Βασιλικής. Έτσι πιστεύω ότι την πρωτοαντίκρυσα το
1977 και θυμάμαι τι εντύπωση μου έκαναν τα βαριά και όμορφα βόδια που
βολτάρανε ανάμεσα στους τάφους και κοπρίζανε ακόμα και τον χώρο του νάρθηκα.
Νομίζω πως τότε με άγγιξε για πρώτη φορά με το αόρατο ραβδί της η μαγεία που
αναφέρεται στον παλιό νεραϊδότοπο των Πρεσπών».

Ο Γιώργος Λιάνης πιστεύει ότι οι πολιτιστικές εκδηλώσεις Πρέσπες θα μπορούσαν
να είχαν ως τίτλο φιλόδοξο, τον τίτλο μιας ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου,
«Μια αιωνιότητα και μία ημέρα». Αληθινά έτσι είναι. H επιβλητική Βασιλική, το
μεγαλοπρεπές αυτό ερείπιο της Ορθοδοξίας, αλλά και όλη η Πρέσπα, έχουν πάρει
τους αιώνες με το μέρος τους και ταυτόχρονα σε μία μοναδική ημέρα τον χρόνο,
εδώ και δεκατέσσερα χρόνια, σαν μαγνήτης τραβούν τα μάτια όλων των Ελλήνων
πάνω τους.

Εξηγώντας όσα έζησε από κοντά σε αυτά τα δεκατέσσερα χρόνια, σε αυτές
τις εκδηλώσεις που εμπνεύσθηκε ο ίδιος, αναφέρει τα εξής: «H επιτυχία της από
χρόνο σε χρόνο μεγαλώνει. Από λίγους θεατές το 1990, φθάσαμε το 1999 τους
8.000 στη μαγική βραδιά του Μίκη Θεοδωράκη, με τη Συμφωνική του Βελιγραδίου
και την αναγγελία της υποψηφιότητάς του για το Νόμπελ, και τους 10.000 τον
περασμένο Αύγουστο στη βραδιά την αφιερωμένη στον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Τον
μεγαλύτερο εν ζωή Έλληνα στιχουργό. Το νησί βούλιαξε. Οι είκοσι τέσσερις
κάτοικοί του δεν πίστευαν στα μάτια τους».

Τι ήταν εκείνο που συνετέλεσε στην επιτυχία των εκδηλώσεων Πρέσπες; «H
μυστηριώδης και υπόκωφη ομορφιά της λίμνης και η απόκοσμη σιγαλιά του Δρυμού,
η πολυβότανος χλωρίδα και πανίδα, ο νησόκηπος και ζωγραφισμένος, όπως λέει ο
Παλαμάς, από το χέρι του Θεού τόπος, τα 2.000 είδη πουλιών, με τους κυρίαρχους
των αιθέρων αργυροπελεκάνους και ροδοπελεκάνους, αλλά πάνω από όλα το
στοιχειωμένο Βυζάντιο και ο Ελληνισμός που εκτείνεται σε ατόφια κοιτάσματα και
πέραν των συνόρων».

«Μέγιστο ρόλο έπαιξαν στις εκδηλώσεις», τονίζει ο Γιώργος Λιάνης, «οι
επιφανείς που επισκέφθηκαν την περιοχή, ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1990, αλλά
κυρίως ο Κώστας Σημίτης στις δύο απανωτές επισκέψεις του, το 1999 και το 2000:
τη μία όταν παρακολούθησε τη συναυλία του Μίκη και την άλλη όταν συναντήθηκε
με τους πρωθυπουργούς των γειτονικών χωρών της FYROM και της Αλβανίας στον
Άγιο Γερμανό και υπέγραψαν τη συμφωνία για το Βαλκανικό Πάρκο των Πρεσπών.
Είχε μεσολαβήσει η επίσκεψη της Μελίνας, της Μελίνας των Πρεσπών, που τη
λάτρεψαν οι μπάμπουσκες της περιοχής, αλλά και όλοι οι ακρίτες. Γιατί αυτή η
“επαγγελματίας Ρωμιά”, όπως αποκαλούσε τον εαυτόν της, τους φτέρωσε το ηθικό
με τη φράση: “Τα σύνορα δεν είναι ποινή. Είναι τιμή”».

Γεγονός κορυφαίας σημασίας – τονίζει ο Γιώργος Λιάνης – είναι η επίσημη
απόφαση της Νέας Δημοκρατίας να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις, η επίσκεψη του
Κώστα και της Νατάσας Καραμανλή και η σθεναρή στάση του βουλευτή Φλώρινας (της
N.Δ.) Νίκου Κορτσάρη, που έβαλε την εθνική σφραγίδα σ’ ένα σημαντικό
πολιτιστικό γεγονός.

Κορυφαία εκδήλωση στις «Πρέσπες 2003» είναι την Παρασκευή 22 Αυγούστου
η συναυλία της Ελένης Καραΐνδρου, με ερμηνεύτριες τις Μαρία Φαραντούρη και
Δήμητρα Γαλάνη. Με μουσική από τις ταινίες του Αγγελόπουλου. Με την Ορχήστρα
των Πατρών και τη Χορωδία του Φεστιβάλ Αθηνών και μ’ ένα κουαρτέτο τζαζ στο
οποίο θα συμμετάσχει και ο David Lynch. Ακολουθεί, το Σάββατο (23/8), η
μουσική παράσταση του Σταμάτη Κραουνάκη «Έπεσε έρωτας», με τους Κώστα
Μακεδόνα, Δήμητρα Παπίου, Σπείρα – Σπείρα.

Ο Αντώνης Σαμαράκης και η μικρή Ντάνα

«Ο Αντώνης Σαμαράκης πρόσφατα, ο “αιώνιος έφηβος”, επισκέφθηκε την Πρέσπα δύο
φορές για να προσκυνήσει αλλά και για να γλυκοφιλήσει την Ντάνα, τη μικρή
νεράιδα του Αγίου Αχιλλείου που είχε συγκινήσει όλους τους Έλληνες όταν
εξιστόρησε τις δυσκολίες των παιδιών τον χειμώνα που για να πάνε σχολείο
έπρεπε να περάσουν πάνω από την παγωμένη λίμνη! Όμως», λέει ο Γιώργος Λιάνης,
«τη μεγάλη έκπληξη έκανε ο Κώστας Λαλιώτης, ο οποίος είχε την ιδέα για την
κατασκευή γέφυρας που ένωσε τον Άγιο Αχίλλειο με τη στεριά. Μια γέφυρα που
ένωσε για πάντα την απόμακρη Πρέσπα με τον άλλο κόσμο και άλλαξε τη μοίρα των
είκοσι τεσσάρων κατοίκων.

Επίσης, τα δύο τελευταία χρόνια, ο Ευάγγελος Βενιζέλος με την οξύνοια και τη
φαντασία του ενέταξε τις “Πρέσπες” στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα και έπεται
συνέχεια, καθώς προανήγγειλε ότι η Ολυμπιακή Φλόγα με λεμβοδρομίες θα διανύσει
το “Τριεθνές”, εκπορθώντας τα αόρατα τείχη της μαγείας που περιβάλλουν τον
μοναδικό αυτό τόπο.

Ο Οδυσσέας Ελύτης στο υπέροχο τετράστιχό του αναφέρει: “Πόσα δάκρυα χύθηκαν.
Όμως μάταια όχι. Επειδή τα δάκρυα είναι και αυτά Πατρίδα που δεν χάνεται. Κεί
που γυαλίσαν κάποτε η αλήθεια ήρθε”. Σε λίγους τόπους χύθηκαν τόσα δάκρυα όσα
στη σταυροφόρο Πρέσπα. Από το Βυζάντιο έως τον Εμφύλιο. Τώρα ήρθε η αλήθεια».

INFO

«Πρέσπες 2003», 22 – 31 Αυγούστου, σε Άγιο Αχίλλειο, Φλώρινα, Αμύνταιο,
Βαρικό, Φιλώτα, Λιμνοχώρι, Αμμοχώρι, Κάτω Κλεινές, Μοναστήρι. Έναρξη: 20.30.
Τηλ. 23850.28217. Είσοδος ελεύθερη.