Πώς οι Iταλοί εφηύραν… τα πάντα

H Ιταλία φημίζεται για την εφευρετικότητά της – για ανακαλύψεις από την όπερα
μέχρι το ραδιόφωνο. Τώρα, ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι
προσυπογράφει την κυκλοφορία μιας εγκυκλοπαίδειας 30 τόμων, όπου υποστηρίζεται
πως οι Ιταλοί ανακάλυψαν τα πάντα – τα ελικόπτερα, τα υδροπτέρυγα, τις
γραφομηχανές, τις μηχανές αυτοκινήτων, τις τεχνητές οδοντοστοιχίες, ακόμη και
τα… προφυλακτικά.

Ο σινιόρ Μπερλουσκόνι, ο οποίος, τα τελευταία δύο χρόνια που βρίσκεται στην
εξουσία, δέχεται συχνά επιθέσεις σχετικά με την επιχειρηματική του δράση και
τον έλεγχο που ασκεί στα μέσα μαζικής ενημέρωσης της χώρας του. Υποστηρίζει
πως αυτού του είδους η κριτική είναι αποτέλεσμα μιας μακράς ιστορίας
«πατερναλιστικής συμπεριφοράς» απέναντι σε ολόκληρη την Ιταλία.

H Ροσάνα Πάτσε, η οποία έχει την ευθύνη για την έκδοση της εγκυκλοπαίδειας,
δηλώνει πως ο στόχος δεν θα πρέπει να παρεξηγηθεί. «Δεν θέλουμε να πούμε πως
οι Ιταλοί είναι εξυπνότεροι από άλλους ανθρώπους», σημειώνει. «Τα κατορθώματά
τους έχουν υποτιμηθεί και είναι καιρός να βρουν την αναγνώριση που τους
αξίζει».

H σινιόρα Πάτσε εξηγεί πως ελάχιστοι διαφωνούν πως ο Μαρκόνι εφηύρε το
ραδιόφωνο το 1895 και έφερε εις πέρας την πρώτη υπερατλαντική ραδιοσύνδεση το
1901. «Δεν συνειδητοποιεί κανείς, όμως, ότι και η πρώτη γραφομηχανή ήταν
δημιούργημα του Ιταλού Τζιουζέπε Ραβίζα, ενός δικηγόρου που την κατασκεύασε το
1855, παρακολουθώντας τον μηχανισμό με τον οποίο κινούνται τα πλήκτρα σε ένα
πιάνο ή σε ένα κλαβεσίνο». Το πιάνο, είναι επίσης ιταλική εφεύρεση (του
Μπαρτολομέο Κριστόφορι, κατά τον 17ο αιώνα). Επίσης, το τηλέφωνο δεν
ανακαλύφθηκε – όπως πιστεύουν οι περισσότεροι – από τον Γκράχαμ Μπελ, το 1876,
αλλά από τον Αντόνιο Μεούτσι από τη Φλωρεντία, ο οποίος παρέμεινε ανώνυμος και
πέθανε στην ψάθα, το 1889, στο Λονγκ Άιλαντ. Όπως συμβαίνει συχνά, οι
Αμερικανοί αναγνώρισαν μόλις πέρυσι πως, πράγματι, ο Μεούτσι εφηύρε το
τηλέφωνο το 1871 και πως η ευρεσιτεχνία κατοχυρώθηκε στον Γκράχαμ Μπελ πέντε
χρόνια αργότερα. Κατά τον ίδιο τρόπο, ο Τόμας Έντισον μπορεί να θεωρείται
εφευρέτης των ηλεκτρικών λαμπτήρων, όμως δεν είναι. H λάμπα που σχεδίασε ο
Έντισον είχε διάρκεια 40 ωρών, ενώ ο Ιταλός Αλεσάντρο Κρούτο έφτιαξε μία λάμπα
διάρκειας λειτουργίας 500 ωρών.

Ατελείωτη λίστα

H λίστα των Ιταλών εφευρετών που αναφέρονται στην εγκυκλοπαίδεια είναι
ατελείωτη και, όπως αναφέρει η σινιόρα Πάτσε, «ο κατάλογος μιλά από μόνος
του». Σύμφωνα με τη νέα εγκυκλοπαίδεια, οι Ιταλοί εφηύραν μεταξύ άλλων το
ασθενοφόρο (Φλωρεντία, 13ος αιώνας), το θερμόμετρο (ο Σαντόριο Σαντόριο, τον
17ο αιώνα), το βαρόμετρο (Ευαγγελίστα Τοριτσέλι, το 1643), τα γυαλιά (Σαλβίνο
Αρμάτο Ντέλι Αρμάτι, από την Τοσκάνη, το 1289) και τα προφυλακτικά [από τον
Γκαμπριέλ Φαλόπιο ή Φαλόπιους, τον ίδιο που ανακάλυψε τους ωαγωγούς
(σάλπιγγες), τον 16ο αιώνα].

©The Times, 2003

Επιμέλεια: Λαμπρινή Σταμάτη