Προσωπικότητα, περιζήτητο προϊόν

Το έργο το έχουμε ξαναδεί με άλλους πρωταγωνιστές, αυτή τη φορά ο μετανοημένος σύζυγος είναι ένας σταρ αθλητής που ζητάει δημόσια συγνώμη, όπως πλέον συνηθίζεται να συμβαίνει σε περιπτώσεις απιστίας στην Αμερική

Το νέο πρόσωπο που ετοιμάζονται να κατασπαράξουν τα αμερικανικά μίντια είναι,
όπως μαθαίνουμε, ο αγαπημένος μπασκετμπολίστας Κόμπι, ο δίμετρος μαύρος με τις
εντυπωσιακές επιδόσεις κάτω από την μπασκέτα που του έδωσαν τον τίτλο του
διαδόχου του Μάικλ Τζόρνταν. Παραστράτησε και πλήγωσε εκείνους που τον
θεοποίησαν. Κατηγορείται για τον βιασμό μιας 19χρονης. Εκείνη τον κατήγγειλε,
έδωσε στη δημοσιότητα όνομα ξενοδοχείου, ένα φτηνό μοτέλ, και είπε τα γνωστά.
Πήρε μπροστά η μηχανή του ξεφλουδίσματος της προσωπικότητας του νεαρού αθλητή,
μια επίσης άκρως θεαματική διαδικασία, ίσως θεαματικότερη από εκείνη που
εφαρμόζεται για να κατασκευαστεί ένα είδωλο.

H ιστορία μοιάζει πλέον συνηθισμένη και μετά τον Μπιλ Κλίντον και τις
ανάρμοστες σχέσεις του, μάλλον αδιάφορη για το παγκόσμιο κοινό που
ενημερώνεται από ολιγόλεπτα βίντεο σε δελτία ειδήσεων (NET). Μια ιστορία που
επαναλαμβάνεται πανομοιότυπη, παθιάζοντας όμως το αμερικανικό κοινό κάθε φορά
με τον ίδιο τρόπο. Μια δημοφιλής προσωπικότητα αίφνης αποδεικνύεται αμαρτωλή.
Προδίδονται οι αρχές του έθνους και αυτό διχάζεται. Να τιμωρήσει ή να
συγχωρήσει, γιατί στη συγκεκριμένη προσωπικότητα έχει επενδύσει προσωπικούς,
ταξικούς ή φυλετικούς καημούς; H περίπτωση του Ο-Τζέι Σίμσον έχει μείνει
ορόσημο στη μιντιακή ιστορία, αλλά και στην ιστορία της αμερικανικής
Δικαιοσύνης και των θεωρητικών επιστημών, που είχαν αίφνης το ιδανικό
παράδειγμα για να επιδοθούν σε νέες προσεγγίσεις της αμερικανικής κοινωνίας.
Σε μια πολυπολιτισμική και πολυφυλετική κοινωνία, που η βιομηχανία της
διασκέδασης είχε κατασκευάσει μια πολιτισμική ομοιομορφία, αποκαλυπτόταν ότι
οι διαφορές παραμένουν ισχυρές και ότι οι άνθρωποι στρέφονται στις μικρές,
τοπικές κοινότητες, απομακρύνονται από την έννοια του έθνους και διεκδικούν τα
φυλετικά και τοπικά τους συμφέροντα.

H περίπτωση Κόμπι παρουσιάζει πολλά κοινά στοιχεία, αλλά έχει
ομοιότητες και με την περίπτωση Κλίντον. Το αμάρτημα μοιάζει παρόμοιο. Οι
αντιδράσεις ίδιες, τόσο του μιντιακού συστήματος που άρχισε με σπασμούς
ενθουσιασμού να καταβροχθίζει το είδωλο, όσο και του ίδιου του Κόμπι που
ακολουθεί την ίδια μελό σκηνοθεσία του μετανοημένου και βουρκωμένου συζύγου
που ζητάει συγγνώμη από την λατρεμένη του σύζυγο και το έθνος. Όλο αυτό
αγγίζει πλέον τη γελοιότητα, μόνο που δεν είναι τόσο απλή υπόθεση. Και ενώ
στην περίπτωση του Κλίντον επιβεβαιώθηκε ο νεοπουριτανισμός της αμερικανικής
κοινωνίας που οδήγησε και τον Μπους στην προεδρία, με τα είδωλα του αθλητισμού
τα μεν μίντια αντιδρούν με βάση τις ίδιες πουριτανικές αρχές που βοηθούν στο
να γκρεμιστεί θεαματικά η εικόνα του σταρ που τα ίδια κατασκεύασαν, το δε
κοινό με βάση τις ψυχικές επενδύσεις που έχει κάνει και από τις οποίες
δυσκολεύεται να απαλλαγεί. Βρίσκεται, δηλαδή, αντιμέτωπο με διαρκείς
διαψεύσεις των ονείρων του. Ακριβώς γιατί οι αθλητές, ιδίως στο αμερικανικό
σύστημα διασκέδαση – κατανάλωση, μετατρέπονται σε ιδανικά σύμβολα όλων αυτών
που η καθημερινότητα έχει ματαιώσει, της δύναμης, της επιτυχίας, της ηρωικής
προσπάθειας, της πρωτιάς.

Οι αρχαίοι Έλληνες ήθελαν να είναι πρώτοι στον αθλητισμό, γιατί ήθελαν
να είναι πρώτοι σε όλα, στη φιλοσοφία, στην τέχνη, παντού, ενώ στην εποχή μας
θέλουμε τις πρωτιές στον αθλητισμό γιατί δεν μπορούμε να είμαστε πρώτοι
πουθενά αλλού, έλεγε ο Φερνάντο Πεσόα.

H πτώση του από τον Παράδεισο

Στο πρόσωπο του σταρ-αθλητή επενδύονται οι επιθυμίες για πρωτιές, ακόμη και
στην ακεραιότητα του χαρακτήρα. Πρέπει να είναι υπεράνω παθών, ένας μικρός
θεός. Φυσικά και δεν είναι.

H πτώση του από τον Παράδεισο ωστόσο είναι που παθιάζει, που καθηλώνει, που
καταναλώνεται και που ορισμένους, έστω για λίγο, ξεσηκώνει να διεκδικήσουν την
απαλλαγή του ήρωά τους, αλλά χωρίς τη δυνατότητα να αντιληφθούν πως αποτελούν
απλώς μέρος του θεάματος, ενώ εκτονώνουν έτσι τη δυναμική τους για περαιτέρω
διεκδικήσεις παραμένοντας εγκλωβισμένοι στο ίδιο κλειστοφοβικό σύστημα
διασκέδασης – κατανάλωσης. Γι’ αυτό έγραφε ο κοινωνιολόγος Ντέιβιντ Ρίσμαν τού
«Μοναχικού πλήθους» πως το περιζήτητο προϊόν στην εποχή μας δεν είναι ούτε οι
πρώτες ύλες ούτε κάποιο μηχάνημα, αλλά η προσωπικότητα.