«Eίμαι Έλληνας κωφάλαλος»…

Με τον γνωστό ευθύβολο και συνοπτικό της τρόπο η Εύη Κυριακοπούλου κατέγραψε
στη στήλη της ένα συγκλονιστικό περιστατικό: ένας κωφάλαλος φέρει κρεμασμένη
στον λαιμό του μια πινακίδα που γράφει: «Είμαι Έλληνας κωφάλαλος».

Πριν προλάβει να σκεφθεί κανείς οτιδήποτε, αναρωτιέται γιατί να χρειάζεται η
προσθήκη της λέξης «Έλληνας», ώστε να λογαριαστεί ακόμα πιο βασανιστική η
αναπηρία της κωφαλαλίας και να ελεηθεί (σε περίπτωση που κάτι τέτοιο συμβεί)
ακόμα πιο γενναιόδωρα ο ανάπηρος. Κάτι ανάλογο θα ίσχυε μόνο αν η οδύνη θα
μπορούσε να γνωρίσει διαβαθμίσεις και μάλιστα να γίνει, ανάλογα με την
εθνικότητα του αναπήρου, μεγαλύτερη ή μικρότερη.

Επειδή όμως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και η αναπηρία δημιουργεί τα ίδια
ακριβώς προβλήματα είτε Ρουμάνος, Αλβανός ή Πολωνός είναι ο ανάπηρος, η
διάκριση «Έλληνας» φαίνεται πως προστίθεται γιατί ως Έλληνας ο ανάπηρος δεν θα
μπορούσε να προκαλέσει κανένα κακό. Με το ίδιο «σκεπτικό» αντιμετωπίζοντας
κανείς τον Έλληνα κωφάλαλο που επισείει την ταυτότητα ως τεκμήριο
ανωτερότητας, θα μπορούσε να του αντιτείνει ότι σε μάκρος χρόνου άνθρωποι (και
μάλιστα υγιέστατοι) έχουν προκαλέσει στους ομοεθνείς τους απείρως περισσότερα
δεινά απ’ ό,τι οι αλλοδαποί ανάπηροι.

Αποφεύγουμε να προσθέσουμε πως, υπό κανονικάς συνθήκας, ένας ανάπηρος
αλλοδαπός θα έπρεπε να μας γίνεται περισσότερο συμπαθής, γιατί μαζί με τις
αυξημένες κοινωνικές αντιξοότητες τον βαραίνει ένα τρομακτικό σωματικό
ελάττωμα.

Αν ο ημεδαπός πονηρός ανάπηρος αναγνώριζε την ύπαρξη μιας εκτεταμένης
κοινωνικής ευαισθησίας (που η απουσία της, άλλωστε, μεταβάλλει τον ίδιο σε
ακόμα πιο βεβαρημένο θύμα) δεν θα εδιανοείτο να προσθέσει τη λέξη «Έλληνας»
γιατί θα καταλάβαινε πως η λέξη αυτή θα λειτουργούσε αντίθετα προς τον σκοπό
του, δηλαδή ζημιογόνα.

Από τη στιγμή που δεν αποφασίζει κανείς να γεννηθεί ή να γίνει ανάπηρος, το
μόνο που δεν θα έπρεπε να τον χαρακτηρίζει είναι η εθνικότητά του. Το
γνωρίζουμε πως τέτοιου είδους ευαισθησίες δύσκολα τις συναντά πια κανείς,
εκτός κι αν έχει την αυθόρμητη τάση να βάζει τον εαυτό του στη θέση του άλλου.
(Το «συμπτωματικό» και το «άνευ αιτίας», που γι’ αυτό αποφαίνεται μέρος της
φιλοσοφίας, της ανθρώπινης ζωής, ενώ θα έπρεπε να έχει μεταβάλει σε καθεστώς
την πεποίθηση αυτή, η τελευταία παραμένει δυστυχώς η εξαίρεση).

Τρομάζει κανείς στην ιδέα ότι είναι δυνατόν οι ίδιοι οι ανάπηροι να
μετέρχονται την αναπηρία με τρόπο ώστε η οδύνη που προϋποθέτει μπορεί να
μειώνεται ή να αυγαταίνει ανάλογα με την εθνικότητα του αναπήρου. H αναγνώριση
μιας ανάλογης προοπτικής (προκειμένου να καρπωθεί ο σωματικά ανάπηρος την
πνευματική πια αναπηρία ενός συνόλου ανθρώπων), χώρια που μεταβάλλει την
αναπηρία σε στοιχείο προπαγάνδας, παγιοποιεί σε κοινωνικό και ηθικό επίπεδο
την αδιαφορία για κάθε είδους αναπηρία. Με συνέπεια η εγκληματική σύμβαση που
χωρίζει τους «υγιείς» από τους «αναπήρους» να μεταβάλλεται σε μια ζοφερή για
όλους πραγματικότητα.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».