Tο μάθημα της Iστορίας

Ο κ. Παναγιώτης Γατσωτής, καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, γράφει μεταξύ
άλλων για άρθρο του B. Κρεμμυδά («TA NEA», 29.7.2003):

«Μου φαίνεται αφόρητο να δεχτώ ότι υπάρχει μια “τρέχουσα κοινωνική αντίληψη”
για την Ιστορία, έστω και με διαφορετικές χρήσεις. Αντίθετα, πιστεύω ότι
υπάρχουν, εξαρχής, διαφορετικές κοινωνικές αντιλήψεις. Δεν είναι δυνατό να
συρρικνωθεί ο εγγενής πλουραλισμός των πολλαπλών ιστορικών ερμηνειών, ακόμα
και για τα ίδια θέματα. Ούτε είναι δυνατό να φιμώνονται οι “αντιφρονούντες”! Ο
λόγος περί “κρατούσας” άποψης φοβάμαι ότι παραπέμπει σε “κρατούντα συστήματα”
και κατεστημένα, με όλες τις αρνητικές συμπαραδηλώσεις των όρων. Είναι
ουτοπικά αφελές ή παραπειστικό να πιστεύει κανείς ότι είναι δυνατή η γενική
συναίνεση περί Ιστορίας. Για τους ίδιους λόγους δεν βλέπω κακό στην ύπαρξη
“εξωθεσμικής ιστορικής γνώσης”, την οποία, απ’ ό,τι καταλαβαίνω, καταδικάζει ο
κ. B. Κρεμμυδάς. Μήπως η θεσμική ιστορική γνώση, η λεγόμενη ακαδημαϊκή,
αποτελούσε ή αποτελεί πάντα ό,τι καλύτερο;

Τέλος και το πιο σημαντικό. Αν και ο κ. B. Κρεμμυδάς υποστηρίζει τη σύνδεση
επιστημονικής και σχολικής γνώσης – και σε αυτό με βρίσκει φανατικό οπαδό του
-, ωστόσο, νομίζω ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη διαδικασία για
να πραγματοποιηθεί αυτή η σύνδεση μάλλον βλάπτει παρά ωφελεί την κατ’ αρχήν
επιδοκιμαστέα πρόθεσή του. Πρώτον, σήμερα πια, δεν γίνεται επ’ ουδενί λόγος
“για μεταβίβαση της πραγματικής ιστορικής γνώσης στην κοινωνία”. Αυτό είναι
μια παλιομοδίτικη αντίληψη. Σήμερα γίνεται δεκτό ότι η σχολική γνώση
αναπλαισιώνει την πανεπιστημιακή/επιστημονική και την αναπροσαρμόζει στα δικά
της πολιτισμικά δεδομένα, συνδυάζοντας την τήρηση εξίσου επιστημονικών,
παιδαγωγικών κριτηρίων. Δεύτερον, θα ήταν εθελοτυφλία να μην αναγνωρίζει
κανείς ότι υπεισέρχονται, καλώς ή κακώς, και πολιτικά κριτήρια. Καμία ιστορία
δεν είναι καθαρή επιστήμη».